İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin, pert araç sözleşmesi kaynaklı alacak ve ödenmeyen çek nedeniyle verilen ihtiyati hacze itirazın reddi kararının istinaf incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrakta, taraflar arasındaki pert araç ihale sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibinde, davacının talebi üzerine verilen ihtiyati haciz kararına davalı vekilinin yaptığı itirazın ilk derece mahkemesince reddedilmesi süreci incelenmektedir; davalının sulh protokolünün baskı altında imzalandığı, çekin teminat niteliğinde olduğu ve alacak miktarında hesap hatası bulunduğu yönündeki iddiaları, ilk derece mahkemesi tarafından yargılamanın ilerleyen aşamalarında değerlendirilebilecek hususlar olarak görülmüş, kambiyo vasfını yitirmiş olsa dahi çekin İcra ve İflas Kanununun 257/1 maddesi uyarınca ihtiyati hacze esas teşkil edebileceği belirtilerek itirazın reddine karar verilmiştir.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ14. HUKUK DAİRESİDOSYA NO:████████ KARAR NO:████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ:İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi TARİHİ:12.02.2026 tarihli ara kararNUMARASI:████████ Esas DAVA:İtirazın İptali (İhtiyati haciz ) Taraflar arasındaki itirazın davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sırasında, 31.12.2025 tarihli arar karar ile kabul edilen ihtiyati hacze karşı davalı vekilinin itirazının reddine dair verilen 12.02.2026 tarihli ara karara karşı davalı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 01.02.2024 tarihinde bir yıl süre için düzenlenen pert araç ihale sözleşmesi gereğince davalının 5.000.000,00 TL bedelli teminat mektubu verdiğini, 04.06.2025 tarihine kadar gerçekleştirilen araç satışlarında, davalının 18 dosyaya ait 8.398.949,00 TL sovtaj bedelini araç sahiplerine ödemediğini, hak sahiplerinin mağduriyetini gidermek için bu bedelin müvekkilince 05.06.2025 tarihinde ödediğini, buna ilişkin 04.06.2025 tarihli sulh protokolü imzalandığını, borcun tahsili amacıyla 15.08.2025 tarihinde düzenlenen çekin ödenmediğini, bu nedenle teminat mektubunun nakde çevrildiğini, 3.900.000,00 TL alacak kaldığını, çekin zamanında ibraz edilmemesi nedeniyle kambiyo evrakı vasfını yitirdiğini, alacağın tahsili amacıyla İstanbul 3. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında başlatılan takibe yönelik itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına ve ihtiyatı hacze karar verilmesini istemiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sırasında, davacı vekilinin ihtiyati haciz talebi hakkında verilen 31.12.2025 tarihli ara kararıyla; "...Somut talebin incelenmesinde, taraflar arasında adi yazılı pert araç sözleşmesi, 8.398.949,00 TL tutarlı 04.06.2025 tarihli Sulh Protokolü, bu bedelin 15.08.2025 tarihli çek ile ödeneceğine dair protokol şartı, icra dosyasına dayanak yapılan çek, 5.000.000,00 TL tutarlı teminat senedinin bozdurulduğuna dair 02.09.2025 tarihli banka makbuzu birlikte değerlendirildiğinde vadesi gelmiş bir alacağın varlığı hususunda İİK 257 ve 258. maddelerine göre yaklaşık kanaat oluştuğu..." gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin %20 teminatla kabulü ile 4.168.530,82 TL'nin tahsilini teminin 833.706,16 TL nakit ya da kesin banka teminat mektubu ibraz edildiğinde davalı şirketin menkul ve gayrimenkulleri ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmiştir. Bu karara karşı ihtiyati hacze itiraz eden vekili, İİK'nın 265.maddesi uyarınca verdiği itiraz dilekçesinde özetle; 04.06.2025 tarihli sulh protokolünün müvekkilinin özgür iradesi ile imzalanmadığını, sözleşmenin baskı altında imzaladığını, müvekkilinin zor durumundan yararlanan davacının, fahiş tutarlı çekin verilmemesi hâlinde teminat mektubunun paraya çevrileceği tehdidi üzerine çekin verildiğini, protokole konu çekin bir borcun teminatı olarak verildiğini ve teminat çekinin kambiyo vasfını taşımadığını, hesap hatasıyla mükerrer tahsilat yapıldığını, alınan % 20 oranındaki teminatın yetersiz olduğunu, alacağın yargılamayı gerektirdiğini belirterek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sırasında, ihtiyati hacze itirazın değerldirildiği 31.12.2025 tarihli ara kararıyla; "...Davalı tarafın itirazlarında yer alan irade fesadı ve gabin hali ise yargılamanın devamında tüm delillerle birlikte değerlendirilebilecek bir husus olup, bu aşamada anılan yaklaşık ispat delillerini ketmeder mahiyette bir delil ile tevsik edilememiştir. Yine takibe dayanak çekin teminat çeki olup olmadığı ve teminat çeki ise bozdurma şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği de yargılamanın aşamalarında değerlendirilebilecek bir husustur. Kaldı ki TTK 795/1. maddesine göre çek, tıpkı bir nakit para gibi ödeme aracıdır. Zaten Sulh protokolünün 3/b maddesinde de çekin, teminat değil, ödeme olarak verildiği protokole derc edilmiştir.Yine davalı ibraz süresi geçirildiğinden bahisle, çekin kambiyo vasfını yitirdiğini ileri sürmüş ise de, İİK 257.m de sadece kambiyo senedi vasfına haiz belgeye istinaden ihtiyati haciz kararı verilebileceğine dair amir bir düzenleme bulunmayıp, çek kambiyo vasfını yitirse bile İİK 257/1.m'de düzenlendiği gibi vade ve miktar içeren bir yazılı bir borç belgesidir; buna istinaden ihtiyati haciz kararı verilmesi mümkündür.Yine davalı alacağın miktarı bakımından hesap hatası yapıldığını, Sulh protokolünde alacak miktar 8.398.949 TL olarak belirtilmiş olduğunu, ama 8.900.000 TL alacak varmış gibi bakiye 3.900.000,00 TL için ihtiyati haciz kararı verildiğini ileri sürerek itiraz etmiş ise de, az yukarıda izah edilen ve şu aşamada ödeme aracı olduğun kanuni karine ile kabul edilen çekte mündemiç bedel 8.900.000,00 TL olduğundan miktara ilişkin itirazı da kabul görmemiştir.Teminat miktarı ise ihtiyati hacizlerde genel olarak uygulanan ve istinaf ve Yargıtay uygulamalarında da genel olarak kabul gören %15-20 seviyesinde olduğundan teminata dair itirazlar da yerinde görülmemiş ve itirazın reddine karar vermek gerektiği..." gerekçesiyle, davalı vekilinin ihtiyati hacze itirazının reddine, karar verilmiştir. Bu ara karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle;Yaklaşık ispatın gerçekleşmediğini, davacın dayandığı 04.06.2025 tarihli sulh protokolünü baskı altında imzalandığını, protokol imzalanmadan önce, davacıya verilen 5.000.000,00 TL tutarındaki kesin teminat mektubunun davacının elinde bulunduğunu, buna rağmen müvekkilinin nakit sıkışıklığı yaşadığı bir dönemde, protokolün imzalanmaması ve fahiş tutarlı çekin verilmemesi hâlinde teminat mektubunun nakde çevrileceği tehdidinde bulunduğunu, teminat mektubunun nakde çevrilmesinin müvekkili açısından ekonomik yıkıma yol açacağından protokolün imzalandığını, müvekkilinin ağır ekonomik sıkıntılarından faydalanılarak ve teminat mektubunun nakde çevrilmesi tehdidi altında protokol imzalanması sebebiyle, ikrah hükümleri çerçevesinde protokolün geçersiz olduğunun, çekin teminat çeki olup, kayıtsız ve şartsız borç ikrarı içermediğini ve çekin kambiyo evrakı vasfında olmadığını, yazılı delil başlandığı niteliğinde olan çekten kaynaklanan alacağın usulüne uygun delillerle kanıtlanması gerektiğini, hesap hatası ile mükerrer tahsilat yapıldığını, teminatın yetersiz olduğunu,Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu ara kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve itirazın kabulüne, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, taraflar arasında düzenlenen hasarlı araçların değerinin tespiti ve ihale ile satışına ilişkin sözleşmeden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacı vekili tarafından esas dava içinde ihtiyati haciz talep edilmiştir. İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin kabulüne ilişkin verilen ara karara karşı davalı vekilinin itirazı, mahkemenin 12.02.2026 tarihli ara kararı ile reddedilmiş; bu ara karara karşı, davalı vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır. Alacaklı vekili dava dilekçesinde, çek ve cari hesap alacağı için başlatılan takibe yönelik itirazın iptalini istemiştir. Dava dilekçesi ekinde taraflar arasında düzenlenen ve hurda araçların değerinin tespiti, ihalesi ile tarafların borç ve hakları düzenlenmiştir.Davalının sözleşmeden kaynaklanan edimini yerine getirmemesi üzerine taraflar arasında 04.06.2025 tarihli suhl protokolü imzalanmıştır. Bu protokol çerçevesinde davalı, davacıya teminat mektubu ve çek vermiştir. Davalı vekili, anılan sözleşmenin müvekkilinin zor durumundan faydalanılarak imzalandığını savunmaktadır.İİK'nın 257. maddesinde ihtiyati haciz şartları düzenlenmiş olup maddede, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahıstan olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği belirtilmiş, maddenin 2. fıkrasında ise iki bent halinde, vadesi gelmemiş borçlardan dolayı, borçlunun muayyen yerleşim yerinin olmaması, borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz istenebileceği düzenlenmiştir.İİK'nın 258. hükmüne göre, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir. Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir. İİK'nın 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın muaccel ve rehinle temin edilmemiş olması gerekmektedir. Somut olayda, taraflar arasında düzenlenen sözleşme kapsamında, pert araçların değerinin tespiti ve ihalesine ilişkin sözleşme ilişkisi bulunduğu, sözleşme kapsamında davalının borcunu ödememesi üzerine 04.06.2025 tarihli sulh protokolü düzenlendiği, bu protokol kapsamında davacıya çek ve teminat mektubu verildiği, takip konusu edilen çekin teminat amacıyla verildiğine ilişkin yaklaşık ispat ölçüsünde kanıt bulunmadığı, davacının çekten ve cari hesaptan kaynaklanan alacağını yaklaşık ispat ölçüsünde kanıtladığı, alınan teminatın mahkeme takdirine göre yerinde olduğu, edimler arasındaki aşrı oransızlığa veya davalının zor durumda olması nedeniyle sözleşme ve protokol imzalandığına veya fazladan tahsilat yapıldığına ilişkin yaklaşık ispat ölçüsünde kanıt sunulmadığı anlaşılmakla, ihtiyati haciz talebinin kabulü kararına ilişkin itirazın reddine bir isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir. KARAR:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;1-HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye irad kaydına,3-Davalı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi. 16.04.2026KANUN YOLU:HMK'nın 362/1.f ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca karar kesindir.