Zilyetlikle tapusuz taşınmaz tescili davasında, Yargıtayın bozma kararları sonrası kadastro, zilyetlik araştırması ve hazine ile belediyelerin yargılama gideri muafiyetinin yeniden değerlendirilmesi.
Özet: Yargıtay, kadastroda yol boşluğu olarak bırakılan tapusuz taşınmazın tescili istemiyle açılan ve daha önce çeşitli bozma kararları alan davada, ilk derece mahkemesinin taşınmazın 541.47 metrekarelik kısmının davacı adına tesciline ilişkin kısmi kabul kararını esas yönünden uygun bularak onamış; ancak kamu düzeniyle ilgili harç ve yargılama giderlerinin yasal hasım konumundaki Hazine ve belediyeler yerine davacı üzerinde bırakılması gerektiği yönündeki usuli hatayı yeniden yargılama gerektirmeden düzelterek kararı bu yönden tadilen onamıştır.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : ████████ E., ████████ K.Mahkemece verilen karar, davacı vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:- K A R A R -Dava, tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkindir.Dava konusu bölüm, 2008 yılında Ömerli ilçesi, ...Mahallesinde yapılan kadastro çalışmalarında yol boşluğu olarak tespit harici bırakılmıştır.Davacı vekili; Ömerli ilçesi, ...Mahallesinde 2008 yılında yapılan kadastro çalışmalarında yol olarak tespit harici bırakılan, dava dilekçesinde mevki ve sınırları gösterilen 900, 00... 'lik taşınmaz bölümü hakkında tapu kaydına ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak bu bölümün davacı adına tapuya tescilini istemiştir.Davalı Hazine temsilcisi, ... vekili ve ... vekili yargılama sırasında, ayrı ayrı davanın reddine karar verilmesini savunmuşlardır. Ömerli Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.06.2015 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne, fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 765, 67... 'lik kısmın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline dair verilen karar, davalı Hazine temsilcisinin temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 19.09.2018 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararıyla; “6360 sayılı Kanun gereğince ... Büyükşehir Belediye Başkanlığına husumet yaygınlaştırılıp taraf teşkilinin sağlanması, 4721 sayılı TMK'nın 713/4 ve 5. maddeleri gereğince yerel ve gazete ilanlarının yaptırılması” gerektiği belirtilerek sair temyiz itirazları incelenmeksizin bozulmuştur.Ömerli Asliye Hukuk Mahkemesinin 01.12.2021 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne, fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 765, 67... 'lik kısmın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline dair verilen karar, davalılar; ... vekili, Hazine temsilcisi, ... vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 06.02.2024 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararıyla; “Mahkemece yapılan tapu kayıt uygulaması ile zilyetlik araştırmasının yetersiz olduğu, taşınmazın bir kısmı kamulaştırıldığından, kamulaştırma haritası getirtilerek taşınmaz bölümünün kamulaştırma sahasında kalıp kalmadığının belirlenmesi, yeniden keşif yapılarak 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20. maddesi dikkate alınarak tapu kaydının kapsamının belirlenmesi, çekişmeli taşınmaz bölümünün tapu kayıt kapsamı ve kamulaştırılan alan dışında kaldığının belirlenmesi halinde usulünce zilyetlik araştırması yapılması gerektiği” belirtilerek bozulmuştur.Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu alanın 1960-1970'li yıllarda ... isimli kişiye ait olduğu, ... tarafından kullanıldığı, 35-40 sene önce davacıya satıldığı, davacının 1 08... parsel numaralı taşınmaz ile dava konusu alanı birlikte kullandığı, bilirkişi raporunda her ne kadar çekişmeli bölümün, imar-ihya çalışmasının tamamlandığı, daha sonra zilyetliğin terk edildiği belirtilmiş ise de dayanak 06.06.1984 tarihli 3 sıra nolu tapu kaydının fen bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen kısma uyduğu ve bu alanın kamulaştırılan alan dışında kaldığı gerekçesiyle davanı kısmen kabulüne, fen bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen 541, 47... lik kısmın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna ve bozma kararına uygun olup davacı ve davalı tarafın temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Ancak harç, kamu düzeniyle ilgili olduğundan ve yargılama gideri de davalı ... Belediyesi ve ... Büyükşehir Belediyesi tarafından temyize getirildiğinden, davada yasal hasım konumunda olan Hazine ve belediyelerin harç ve yargılama giderinden sorumlu tutulmaması gerekirken yargılama giderlerinin davalılardan tahsiline karar verilmesi ayrıca Hazinenin harçtan muaf olması nedeniyle harcın diğer davalılara yüklenmesi doğru olmamıştır.Ne var ki; anılan husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden tarafların temyiz itirazının değinilen yön itibarı ile kabulü ile temyiz olunan Mahkeme kararının hüküm fıkrasının 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 numaralı fıkralarının çıkarılarak onun yerine sırasıyla 4. 5. ve 6. fıkra olarak; "Davanın niteliği gereği yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, Peşin harcın ve tamamlama harcın mahsubu ile eksik 518,05 TL karar ilam harcının davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, Artan avansın karar kesinleştiğinde avansı yatıran ilgili tarafa iadesine” cümlelerinin yazılması suretiyle 6100 sayılı HMK'nın 370/2. maddesi uyarınca kararın bu hali ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Peşin alınan harçların istek halinde temyiz edenlere iadesine, Dosyanın Ömerli Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, 1086 sayılı HUMK'un 440/III-1. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 09.04.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.