775 sayılı gecekondu kanunundan kaynaklanan tapu iptali ve zarar tazmini davasında pasif husumet yokluğu nedeniyle hazineye karşı dava açılması gerektiğine ilişkin karar.

775 sayılı Gecekondu Kanunundan kaynaklanan tapu iptali ve zarar tazmini davasında pasif husumet yokluğu nedeniyle Hazineye karşı dava açılması gerektiğine ilişkin karar.

Özet: Mirasçılar, 775 sayılı Gecekondu Kanunu ve bir mahkeme kararı uyarınca taşınmazlarının belediye adına kaydedilmesi nedeniyle uğradıkları zararın tazmini amacıyla dava açmışlar; ilk derece mahkemesi davayı reddetmiş, ancak Bölge Adliye Mahkemesi ilk derece kararını kaldırarak, tapu sicilinin tutulmasından doğan zararlardan Türk Medeni Kanunu madde 1007 uyarınca Devletin sorumlu olduğu gerekçesiyle davalı Belediyeye karşı açılan davayı pasif husumet yokluğu nedeniyle reddetmiştir.

5. Hukuk Dairesi ██████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi

SAYISI : ███████ Esas, ████████ Karar

KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 10. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : ████████ Esas, ████████ Karar

Taraflar arasındaki 775 Sayılı Gecekondu Kanunu'ndan kaynaklanan zararın tazmini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkili ...'ın murisi ...'ın 2011 yılında vefatı ile geride mirasçıları olarak eşi ... ve çocukları ..., ..., ..., ... ... ve ...'un kaldığını, müvekkili ile diğer mirasçılara İzmir İli, ..., 431 97... parselde kayıtlı taşınmazın miras olarak kaldığını, müvekkili ...'in murisi ... ...'in 1988 yılında vefatı ile geride eşi ... ve çocukları ..., ..., ..., ..., ... ve ...'in kaldığını, müvekkili ile diğer mirasçılara İzmir ili, ..., 431 97... parselde kayıtlı taşınmazın miras olarak kaldığını, mirasçıların tapuda herhangi bir intikali lüzumlu görmediklerini ancak taşınmaza ait vergilerin 2017 yılı dahil olmak üzere düzenli ödendiğini, 2018 yılı vergisini ödemek için belediyeye gittiklerinde tapuda malik olarak gözükmediklerini öğrendiklerini, tapuya gidildiğinde İzmir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1986/3 61... /1036 Karar sayılı kararına istinaden tapuda devir işleminin yapıldığını öğrendiklerini, dava konusu yerin İzmir ... ... mevkii Huzur Mahallesinde evvelce kokluca deresi iken halen yol olan mahallin bitişiğinde ve tapunun 32 09... parselinde 375 m² arsa olduğunu, bu arsa üzerindeki 195 m²'sinin müvekkili ...'in murisi ... ... adına, 120 m²'sinin müvekkili ... murisi ... adına ve 60 m²'sinin İzmir Büyükşehir Belediyesi adına kayıtlı iken 775 sayılı Kanun'un uygulanması neticesinde tapuda ... adına kayıtlı yerin İzmir ili, ... ilçesi, 431 97... parselde kayıtlandığını, ... ... adına kayıtlı taşınmazın İzmir ili, ..., 431 97... parselde kayıtlandığını, 713 parselin eski 128 parsel olduğunu, 128 parselin evvelce kadastro sırasında Hazine adına tescil edilmiş iken sonradan bu yerin mülkiyetinin tapuda İzmir Büyükşehir Belediyesine geçtiğini, tapunun yeni maliklerinin murisi ... ...'ın İzmir Belediyesine müracaatla 128 parsel sayılı taşınmazın kendisine iadesini talep ettiğini, talebin reddedildiğini, ... ... tarafından 16.05.1986 yılında İzmir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde müvekkillerinin murisleri ve İzmir Büyükşehir Belediyesine müdahalenin meni, tescil ve ecrimisil davası açıldığını, ████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile davanın kabul edildiğini; ancak müvekkillerinin bu durumu yeni öğrendiklerini, müvekkillerinin bu durumu bilmeden vergileri her yıl ödediklerini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 500.000,00 TL tazminatın yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın husumet yokluğu nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, zamanaşımının gerçekleştiğini, mahkemenin görevsiz olduğunu ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İzmir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamı ile kesinleşen mahkeme kararı ile infaz gerçekleştirildiğinden bahisle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin toplanan delillerin değerlendirmesinde hataya düştüğünü,, müvekkillerinin ortada bir zararı var iken ve herhangi bir kusurları bulunmamasına rağmen gerekçesiz bir şekilde hüküm tesis edildiğinden bahisle kararın kaldırılması istemiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın tapunun mahkeme kararı ile iptali nedeniyle maddi tazminat talebinden ibaret olduğunu, davacıların 4721Türk Medeni Kanunu'nun 1007 nci maddesi uyarınca tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan devletin sorumlu olduğu, bu nedenle davayı Hazine'ye karşı açması gerektiği, davalı ... Belediyesi'nin işleminin İzmir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas, █████████ Karar sayılı dosyasında gerçekleştirilen yargılama sonucunda önceki malikler adına olan tapunun iptali ile ... ... adına tesciline karar verildiği, böylece davacıların murisleri adına olan tapunun iptal edildiği, kararın kesinleşerek infazından sonra davalı belediyenin işlem yaptığı, tapunun iptalinde veyahut da tutulmasında davalı belediyenin sorumluluğunun bulunmadığı, pasif husumet ehliyeti olmadığı, davanın bu nedenle reddi gerektiği, ancak mahkemece sadece davanın reddine diyerek pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair kısa karar ve gerekçe kurmadığından, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzeni nedeniyle kabulü ile yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz itirazında bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesini tekrar etmiş ayrıca dava konusu yerin müvekkillerin murisleri tarafından ... Belediyesinden parası ödenerek satın alındığını, bu yerin tapuda maliki ... Belediyesi iken tapu kayıtlarının doğruluğuna inanılarak satın alma işlemi yapıldığını, ... Belediyesi daha sonra kapatıldığı, kapatılmış olmasının idarenin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı, tapu kaydına iyiniyetle inanarak yapılan devir işlemlerinin korunmasının esas olduğunu aksi halde tapuda yapılan tüm satış işlemlerinin şüpheli olacağını ve her an iptallerinin mümkün olacağını, bu durumun mülkiyet hakkının özünü zedeleyici bir nitelik taşıyacağını, tapu kayıtlarına iyiniyetle bağlılığın korunması gerektiği, aksi halde hukuk güvenliğinden bahsedilemeyeceğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 775 sayılı Kanun'dan kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun)

371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.