Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi, sigorta şirketinin nakliye sırasında hasar gören seramik merdaneler için ödenen tazminatın taşıyıcıdan rücuen tahsiline yönelik itirazın iptali davası.
Özet: Bir sigorta şirketi, Almanyadan Türkiyeye getirilen ve ardından yurt içinde davalı taşımacı tarafından sevk edilen seramik merdanelerin nakliye sırasında hasarlanması sonucu sigortalısına ödediği tazminatı rücuen tahsil etmek amacıyla davalı aleyhine başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali için dava açmıştır; davacı, Türk Ticaret Kanununun 875 ve 882. maddeleri uyarınca taşıyıcının eşyanın zıyaı veya hasarından sorumlu olduğunu ve tazminatın özel çekme hakkı (SDR) üzerinden hesaplanmasını talep ederken, davalı şirket ise, husumet, zamanaşımı, hasarın sigortalının yüklemedeki kusurundan kaynaklanması ve CMR hükümleri gereği kendi sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait ... numaralı ... Poliçesi ile sigortalı .... tarafından ...'de mukim .... firmasından 79 adet seramik merdane (baskı, boya uygulamasında kullanılan anilıx merdane) cinsi emtianın satın alındığını, satın alınan emtianın ...-... nakliyesinin ardından ...'ya alındığını ve sonrasında sigortalı firmanın ...'teki alıcısına sevk edilmek üzere davalı 4U Yurtiçi Taşımacılık tarafından ...'dan teslim alındığını, ... plakalı araç ile firmanın kendi deposuna sevk edildiğini ve bu depodan ... plakalı araca yüklenerek alıcısına sevk edildiğini, aracın alıcı firma tesislerine varması ve tahliyesi sırasında ahşap sandıklardan birinin kırık olduğunu, sandık içindeki 37,54 kg ağırlığındaki seramik merdanenin darbe sonucu ezilerek hasarlandığının tespit edildiğini ve bu hasarın araç sürücüsü ile firma yetkilisinin katılımıyla tutanak altına alındığını, nakliye esnasında meydana gelen bu hasar nedeniyle müvekkili şirket tarafından sigortalısına 105.495,70 TL tazminat ödendiğini, bu ödeme neticesinde sigortalının hak ve alacaklarının Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesindeki halefiyet hükümleri ve Türk Borçlar Kanunu'nun alacağın temliki hükümleri uyarınca makbuz ve ibraname başlıklı belge ile müvekkili şirket tarafından devralındığını, 6100 sayılı TTK'nın 875. maddesine göre, taşıyıcının eşyanın teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçen süre içinde eşyanın zıyaı, hasarı veya teslimdeki gecikmeden doğan zararlardan sorumlu olduğunu ve davalının yükün alıcısına hasarsız ve tam olarak teslim edilebilmesi için gerekli tüm önlemleri almakla yükümlü olduğunu, Bu nedenle davalının, emtianın teslim alınmasından sonra varma yerinde gönderilene teslim etmeden önce nakliye esnasında meydana gelen hasardan sorumlu olduğunu, Sigortalıya ödenen tazminatın rücuen tahsili amacıyla davalı aleyhine Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ancak davalılar tarafından bu takibe itiraz edildiğini, Dava konusu taşımada yükün varma yerine hasarlı ulaştığını, davalının taşıma esnasında meydana gelen bu zarardan TTK'nın 882. maddesi uyarınca sorumlu olduğunu,TTK'nın 882. maddesi gereği, gönderinin tamamının zıyaı veya hasarı halinde ödenecek tazminatın net olmayan ağırlığın her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkı (SDR) tutarı ile sınırlı olduğunu, yerleşik Yargıtay kararları uyarınca (YARGITAY ... HUKUK DAİRESİ E. ... K. .... T. ....), taşıyıcının sorumlu olacağı tazminat tutarının belirlenirken karar tarihine en yakın SDR kurunun hesaplamaya esas alınması gerektiğini, dolayısıyla davalının 37,54 kg ağırlığındaki emtia için 8,33 SDR kurunun karar tarihine en yakın Türk Lirası karşılığındaki zarar miktarından sorumlu olduğunu, Uyuşmazlığın çözümü için Bakırköy Arabuluculuk Bürosu'nun ... numaralı dosyası ile arabuluculuk başvurusu yapıldığını ancak anlaşma sağlanamadığını, davalının itirazının iptali ve takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılmış olan itirazın iptali davasına karşı husumet itirazında bulunulduğunu, zira davacı sigorta şirketinin taşıma sözleşmesinin tarafı olmadığını, ayrıca icra takibinin alacaklısının ... San. Ve Tic. A.Ş olmasına rağmen itirazın iptali davasının davacı sigorta şirketi tarafından açıldığını, açılmış olan davada zamanaşımı def'inde bulunularak, davanın zamanaşımına uğramış olması sebebiyle reddini, emtiaya konu malların yüklemesinin davacı sigorta şirketinin sigortalısı olan .... çalışanları tarafından yapıldığını, bu bağlamda, malların müvekkilinin risk alanına giren ya da ihmalinden kaynaklanan bir nedenle hasara uğraması durumunda, bunun tamamen davacı sigorta şirketinin sigortalısının eylemlerinden kaynaklandığını, davacının sigortalısı şirketçe yükleme işlemi yapılırken müvekkili şirketin, sigortalı şirkete olan güveninden dolayı emtiaya konu malları detaylı olarak kontrol etmediğini, ayrıca, malların hasarlı olması durumunda, yükleme işlemi yapılmadan önce de hasarlı olma ihtimalinin çok yüksek olduğunu, Karayoluyla Uluslararası Mal Taşımacılığı Anlaşmasına İlişkin Sözleşme (CMR) hükümlerine göre müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, ayrıca, "kimse kendi kusurundan yararlanamaz" prensibi gereği davacı tarafın müvekkilinden herhangi bir talepte bulunamayacağını, davacının sigortalısı ve sigorta şirketi tarafından gerçek bir alacak olmadığı halde, hukuken geçerli bir alacak varmış gibi davranılarak müvekkiline karşı haksız ve kötü niyetli icra takibine girişildiğini ve dava açıldığını, davanın kötü niyetli ve haksız kazanç sağlamaya yönelik olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLER VE GEREKÇE:Dava, davacı sigorta şirketinin sigortalısına ödediği bedelin TTK'nın 1472. maddesi kapsamında halefiyet esasına göre davalıdan tahsili istemi ile başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Büyükçekmece İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine 105.495,70-TL asıl alacak, 17.836,00-TL faiz olmak üzere toplam 123.331,70-TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, süresinde borç ve ferilerine itiraz edilmesi sonucu takibin durduğu itiraz ve davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.Taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava dışı sigortalı tarafından satın alınan 79 adet seramik merdane cinsi emtianın davalı tarafça taşınması sırasında meydana geldiği iddia edilen zarar nedeniyle davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına yapmış olduğu giderlerin TTK 1472 maddesi uyarınca rücuen tahsilini edip edemeyeceği, davalının icra takibine yapmış olduğu itirazında haklı olup olmadığı hususlarının tespiti isteminden ibarettir. Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya 1 uluslararası taşımacılık konusunda uzman ve 1 sigorta hukuku bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda özetle; "....’nde yerleşik ... isimli işletme tarafından dava dışı ....’ye kesilen, ...-Sanat Ambalaj PO Numaralı, ... tarihli, ... tarihli fatura içeriği uyarınca İthalat satış sözleşmesi kurulduğu, ... işletmesinin bu sürecin ithalatçı-satın alan-alıcı tarafı olarak tespit edildiği, satış faturasındaki EXW terimi uyarınca ...-Türkiye arasında satışı yapılan sürece konu 79 kap – 54 adet seramik merdane emtiasının lojistik süreçlerine ilişkin ithalatçı-... Ambalajın organizasyon yapması gerektiğinin anlaşıldığı, bu noktada dosyada yer alan muhtelif tarafların ... işletmesine kestiği faturalar, Gümrük Beyannameleri, AWB içeriği detayları birlikte incelendiğinde, ...-Türkiye arasındaki lojistik süreçlerin 5 aşamalı olarak ... tarafından ayarlanan hizmet sağlayıcılar ile münferit lojistik hizmet sözleşmeleri sonucu organize edildiği, ... – .... Arasındaki Lojistik süreçlerin aşağıdaki 5 Aşamadan oluştuğu: 1. ... İç Nakliye (İHRACATÇI – ... Havalimanı arası) 2. ... (... Havalimanı) – ... (.... Havalimanı) arası Havayolu Nakliyesi 3. ... Havalimanı Varış ve ... Havalimanı – ... Arası Sevkiyat 4. ... Kalış Süreci 5. ....-Alıcı Adresine İç Nakliye/Sevkiyat 1 numaralı ... iç nakliye sürecinin AWB detayları içeriğinde belirtilen ve dosyadaki olay örgüsü dışında kalan, dava dışı .... tarafından organize edildiği, yükün bu isimli işletme tarafından AWB detaylarında MS kodu ile belirtilen fiili havayolu taşıyıcısı ... Havayolları’na yükün teslim edildiği, dosyadaki AWB içeriği, ... Lojistik isimli işletmenin navlun faturası birlikte irdelendiğinde 2 numaralı ...-.... arasındaki Havayolu Nakliyesinin akdi havayolu taşıyıcısı dava dışı ... Lojistik olduğu, 3 Numaralı aşamada .... Havalimanı – ... Sevkiyatı ise, SS ... Nolu ... Havalimanı Kooperatifi navlun faturası ile sabit olmak üzere gerçekleştirdiği, 4. Aşama dosyada faturası olan ... Ltd. Şti. tarafından sunulan bir hizmet olup dosyadaki fatura içeriği ile sabit olduğu, ... Ardiye faturası keserek ... işleticisi olduğunu ortaya koyduğu, 5. Aşama içeriğinde ...-Alıcı adresi arasındaki .... iç nakliyesinin akdi ve fiili taşıyıcısı 4U işletmesi olarak tespit edildiği, hasar fotoğraflarında gözüken araç üzerindeki logo ile sabit, hasar tutanağında şoförü tarafından imza atılan ... Lojistik isimli işletmenin ise davalı 4U Nakliye işletmesinin üstlendiği iç nakliye sürecini fiilen yürüten alt ve fiili taşıyıcı olduğu, bunun 4U tarafından kesilen fatura içeriğindeki notlarda da alt hizmet sağlandığı bilgisi ile sabit olduğu, ürünün ahşap kasası dışındaki kırık/delinmeden ve emtianın iç ambalajını yırtarak merdane üzerindeki çizil/zedelenmeye yüksek ihtimal ile yükleme-elleçleme sürecindeki forklift çatalının sebep olduğunun değerlendirildiği, zararın süreçte meydana geldiği yerin; uygulanacak mevzuat, kimin sorumluluğu olduğu gibi ihtimallerin tespitinin münferit sözleşme ağı gözetilen süreçte irdelenmesinin de yapıldığı, buna göre 5. Aşama Türkiye’deki ...-Alıcı adresi arasındaki iç nakliye sürecine yüklerin sorunsuz girdiği ve taşıma işinin sorunsuz başladığı, ancak varış noktasında alıcı ve şoför imzalı hasar tutanağı olduğu, dolayısıyla 5. Aşama-TR iç nakliye sürecinde zararın oluştuğu, o ayrıca ilgili aşamada eksper raporu içeriğindeki detaylar ile, ... hasar ihtarnameleri ve ... şoför imzası olan ... ... Hasar Tutanağı içeriğinde, Antrepodan yüklerin ... plakalı araca yüklendiği, ancak teslim noktasındaki fotoğraflarda da gözüken ... Lojistik işletmesi aracının tutanakta ... plakalı araca aktarıldığının ifade edildiği, bu yönüyle fotoğraf ve eksper raporu esas alınarak davalı 4U işletmesinin aktarma süreci işlettiği, o Söz konusu aktarma sürecindeki ... plakalı araca ... yapılan yüklemede dosyadaki hasara ilişkin bir tespit olmadığı, dolayısıyla görüşümüzce aktarma sürecindeki boşaltma-yükleme operasyonlarındaki forklift elleçlemesi sırasında söz konusu zararın oluştuğu, TTK Md.863/1 kapsamında gönderen sırtındaki yükleme-istifleme sorumluluğunun aktarma sürecinde taşıyıcının sorumluluk alanı haline geldiği, zarar miktarı 1 adet, 53,167 kg. emtia ve zarar tutarı ise 3.715 USD olarak tespit edildiği, bu noktada zararın TTK Md.875/1 uyarınca taşıyıcı-davalının sorumluluğunda kaldığı, TTK Md.882/2 uyarınca taşıyıcının sınırlı sorumluluk hakkı olduğu, TTK Md.882/4 uyarınca sınırlı sorumluluk üst limitinin 442,88 SDR (581,19 USD karşılığı 16.198,86 TL ) olarak hesap edildiği, Bu üst limitin zarar tutarı 3.715 USD’nin altında kaldığı, bu sebeple taşıyıcının sınırlı sorumluluk üst limitinin tazmininden sorumlu olacağı, davacı ...'nın, hasar gören emtea için sigortalısı ...'a 105.495,70 TL tutarında bir tazminat ödemesi gerçekleştirildiği, bu ödeme karşılığında sigortalı firmadan, tazminatın eksiksiz alındığını ve sigorta şirketinin ibra edildiğini gösteren imzalı bir "Makbuz ve İbraname" belgesi alındığı, ilgili ibranamede, ödenen bu tazminata istinaden üçüncü şahıslara karşı doğan tüm yasal talep ve dava haklarının ...'ya devredildiği açıkça beyan edildiği, dolayısıyla, bu beyan sayesinde sigorta şirketinin, hem Türk Ticaret Kanunu'ndaki halefiyet ilkesine hem de Borçlar Kanunu'ndaki alacağın temliki hükümlerine dayanarak hukuki alacak hakkını güvence altına alındığı ve rücu hakkının oluştuğu, davacının 17.180,18 TL alacak yönünden takibin iptalini talep etmiş olduğu, davalının üst sınır sorumluluğunun 16.198,86 TL olduğu,...'' şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.Bilirkişi raporunun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu görülmüştür. TTK 1472 maddesi ; "(1)Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir." şeklinde düzenlenmiştir.Halefiyete dayalı olan rücu davasında, esas itibariyle sigortalının kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. Her tazminat davasında olduğu gibi, sigortacının açtığı rücu davasında da davalının kusurunu ve zararı ispat etmek davacı sigortacıya düşer. Halefiyete dayalı sigorta rücu davasında sigortacı halefiyet hukuki ilişkisi sebebiyle ancak selefinin sahip olduğu haklara sahip olur. Sigortacı halefiyete dayanarak rücu davasını zarar sorumlusu aleyhine yönelttiğine göre, sigortalının zarar sorumlusuna karşı açacağı tazminat davasında sigortalı neyi ispat etmesi gerekiyorsa, sigortacıda bu davada onu ispat etmekle yükümlüdür.Yapılan yargılama, toplanan deliller, denetime elverişli bilirkişi raporu ve tüm dosya kaspamının bir bütün olarak değerlendirilmesinde; davacı sigorta şirketi tarafından ... poliçe numaralı ... Sigorta Poliçesi ile teminatta iken dava dışı sigortalı ....'nin uğradığı zarar neticesinde davacı sigorta şirketinin sigortalısına ödemiş olduğu tutarın TTK'nın 1472. Maddesi kapsamında halefiyet ilkesi gereği davalıdan tahsili ile başlatılan icra takibine davalının itirazı üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Dava dışı sigortalı ile ...'de yerleşik ... isimli firma arasında ithalat satış sözleşmesi kurulduğu, dava dışı sigortalının ithalatçı-satın alan-alıcı tarafı olduğu, ...-Türkiye arasında yapılan 79 kap 54 adet seramik merdane emtiasının lojistik sürecine ilişkin dava dışı sigortalı firmanın organizasyon yapması gerektiğinin anlaşıldığı, bu taşımanın 5 aşamalı olarak organize edildiği, davalı firmanın 5. Aşamada ...-alıcı adresi arasındaki ... iç nakliyesini akdi ve fiili taşıyıcı olarak üstlendiği, bilirkişilerce yapılan değerlendirmede 5. Aşama olan...'deki ...-alıcı adresi arasındaki iç nakliye sürecine yüklerin sorunsuz girdiği ve taşıma işinin sorunsuz başladığı, ancak varış noktasında alıcı ve şoför imzalı hasar tutanağı olduğu, dolayısıyla 5. Aşama Türkiye iç nakliye sürecinde zararın oluştuğunun tespit edildiği, zarar miktarının 1 adet 53,167 kg emtia ve zarar tutarının 3.715,00-USD olduğu, TTK'nın 875/1 maddesi uyarınca zararın davalının sorumluluğunda kaldığı, TTK'nın 882/2 maddesi uyarınca taşıyıcının sınırlı sorumluluk hakkının bulunduğu, TTK'nın 882/4 maddesi uyarınca sınırlı sorumluluk üst sınırının 442,88 SDR(581,19-USD karşılığı 16.198,86-TL) olarak hesap edildiği, bu üst limitin zarar tutarı olan 3.715,00-USD'nin altında kaldığı, bu sebeple davalı taşıyıcının sınırlı sorumluluk üst limitinin tazmininden sorumlu olacağı anlaşılmakla, davacı sigorta şirketinin bu tutarın rücuen tahsilini talep edebileceği, davacı sigorta şirketinin bu tutar yönünden davalı şirket aleyhine icra takibi başlatmakta haklı olduğundan davalının icra takibine yapmış olduğu 16.198,86-TL asıl alacak yönünden itirazın iptaline karar vermek gerekmiştir. Davacı tarafın işlemiş faiz talebi değerlendirildiğinde; davalının temerrüt tarihinin, davacı sigorta şirketinin halefiyetinin başlangıcı olan ödeme tarihinin olmasının gerektiği(Yargıtay ... HD .... E. ve .. K.), bu suretle davalının ödeme tarihi itibariyle temerrüde düştüğü, davacının 2.918,79-TL işlemiş faiz alacağının bulunduğunun, dava değeri dikkate alındığında davacının talep edebileceği faiz tutarının taleple bağlı kalınarak 981,32-TL olduğunun anlaşıldığı, davacı taraf icra inkar tazminatı talebinde bulunmuş ise de dava konusu edilen sigortalıya ödenen bedelin davalı tarafından bilinmesinin ve hesaplanmasının beklenemeyeceği, zarar miktarının bilirkişi incelemesi ile tespit edilmesi gerektiği ve dolayısıyla likit olmadığı, bu durumda davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin yerinde olmadığı (İstanbul BAM .... HD .... Esas, .. Karar sayılı ilamı) anlaşıldığından icra inkar tazminatı talebinin reddine ve netice itibari ile açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın KABULÜ ile; davalının Büyükçekmece İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki itirazının 16.198,86-TL asıl alacak 981,32-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 17.180,18-TL üzerinden iptali ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle devamına,2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin yasal koşulları oluşmadığından REDDİNE,3-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 1.173,57-TL harcın davacı tarafça peşin yatırılan 615,40-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 558,17-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA, -Davacı tarafından yatırılan toplam 1.318,30-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 17.180,18-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,5-Davacı tarafından yatırılan tebligat, müzekkere gideri, bilirkişi ücreti toplamı 14.685,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,7-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,8-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,Dair; miktar itibariyle KESİN olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip ...¸e-imza Hakim ...¸e-imza