Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, trafik kazası sonrası araç mahrumiyeti ve orijinal parça farkı tazminatı davasında yetki itirazını reddetti.
Özet: Bir trafik kazası sonucu aracında oluşan hasar nedeniyle tamir süresince mahrumiyet ile orijinal parça yerine yan sanayi kullanımı kaynaklı bakiye hasar bedeli tazminatı talep eden davacıya karşı, davalı şirket tarafından yetkisizlik, görevsizlik ve aracın uzun süreli kiralanması nedeniyle husumet yokluğu itirazları ileri sürülmüş; ancak mahkeme, haksız fiilden kaynaklanan bu ticari tazminat davasında, yapılan tüm itirazları reddederek davanın esasına geçilmesine hükmetmiştir.
T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINAYARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████............................DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan "Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA DİLEKÇESİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkiline ait ... plakalı araç ile davalı şirketin maliki olduğu ... plakalı araç arasında █████/2023 tarihinde saat 19:40'ta kaza gerçekleştiğini, kazanın oluşumunda davalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, müvekkil aracının kaza sonucu oluşan hasarlar nedeniyle █████/2023 tarihinde ... Otomotiv Ltd. Şti'ye tamire bırakıldığını ve uzun bir süre onarımda kaldığını, aracın onarım süresi boyunca kullanılamadığını, bu sebeple müvekkilinin zarar gördüğünü, bu zararın davalının kusurundan kaynaklandığını, tanzim adilen trafik kati ekspertiz raporundan da görüldüğü üzere müvekkiline ait aracın yan sanayi yedek parça kullanılarak onarıldığını, oysa ki Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatlarında da belirtildiği üzere gerçek zarar ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle sağlanabileceğini, eksper tarafından yapılan hesaplamalarda araca takılan parçalar ile takılması gereken orijinal parçalar arasında 14.491,50 TL fiyat farkı olduğunun tespit edildiğini, bu farkın müvekkiline ödenmesi gerektiğini belirterek, araç mahrumiyeti tazminatına ilişkin şimdilik 100,00 TL, parça fark bedeline ilişkin şimdilik 100,00 TL'nin haksız fiilin gerçekleştiği tarih █████/2023'ten itibaren işleyecek olan en yüksek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP DİLEKÇESİ:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, fiilin işlendiği ve zararın meydana geldiği yerin ... olduğu için yetkili mahkemenin ... mahkemeleri olduğunu, değer ve miktarına bakılmaksızın mal varlığı haklarına ilişkin davalarda görevli mahkemenin, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesi olduğunu, müvekkilinin zarardan sorumlu olduğu iddiasının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkili şirketin ... plakalı aracın maliki olsa da sürücü ... ... ile █████/2023 tarihinde akdettiği uzun dönemli otomobil kiralama sözleşmesi neticesinde aracı sürücüye teslim ettiğini, uzun süreli araç kiralama sözleşmelerinde ise kiracının işleten sıfatıyla sorumlu olduğunu, malikin zarardan sorumlu tutulamayacağını savunarak, dava konusu olayla herhangi bir sorumluluğu mevcut olmayan müvekkili şirkete karşı yöneltilen iş bu davanın husumet yokluğundan, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, mahkeme davanın esastan reddi hususunda aynı kanaatte değilse yetkisizlik ve görevsizlik kararı verilerek dosyanın ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:Dava, haksız fiilden kaynaklı araç mahrumiyet tazminatı ve bakiye hasar bedeli tazminatı istemine ilişkindir. Davacı, kendisine ait olan ... plakalı araç ile davalının maliki olduğu ... plakalı aracın karıştıkları █████/2023 tarihli kaza nedeniyle aracında hasar oluştuğunu, aracın yetkisiz özel serviste onarıldığını, onarım süresince aracından mahrum kaldığını, ayrıca aracın yan sanayi yedek parçalarla onarıldığını, zararlarının tam manasıyla karşılanmadığını belirterek kısmi dava olarak araç mahrumiyet tazminatı ve bakiye hasar tazminatı talepli eldeki davayı açmıştır. Davalı ise, davanın yetkisiz ve görevsiz mahkemede açıldığını, aracın uzun süreli kira sözleşmesi uyarınca dava dışı üçüncü kişiye kiralandığını, bu nedenle davada husumetin kendilerine düşmediğini belirterek haksız davanın reddini talep etmiştir. Bu itibarla eldeki davanın haksız fiilden kaynaklı maddi tazminat istemine ilişkin olduğu, mahkememizce çözümlenmesi gereken hususun davacının ve davalının maliki oldukları araçların karıştığı kazada tarafların kusur oranları, davacının ileri sürdüğü zarar kalemlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleşmiş ise tutarı, davalının yetkisizlik ve görevsizlik itirazlarının yerinde olup olmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir. Davanın esasına girmeden evvel öncelikle davalının yetki ve görev itirazları değerlendirilmiştir. Her ne kadar davalı vekili yetki ve görev itirazında bulunmuşsa da, davanın haksız fiilenden kaynaklı tazminat davası olduğu ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 16. maddesi uyarınca haksız fiilden doğan davalarda zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğu, ayrıca her iki tarafın tacir olduğu, davanın ticari nitelikteki bir dava olduğu dikkate alındığında davalının yetki ve görev itirazı yerinde görülmemiş ve davanın esasına girilmiştir. Bilindiği üzere, araç mahrumiyeti zararı, araçtan mahrum kalınması neticesinde doğan zarar olup, bu zararın tespiti için, aracın davaya konu trafik kazası sonucu oluşan hasarlarının ne kadar sürede (makul süre) onarılacağının belirlenmesi, daha sonrada bu sürede aynı özelliklere sahip başka bir aracın kullanımı için ne kadar araç kiralama bedeli ödeneceğinin belirlenmesi gerekir. Haksız fiil faili gerçek zarardan sorumlu olduğundan makul onarım süresi ve araç kiralama bedelinin değerlendirilmesi ve aracın hasarına göre tamir edileceği makul sürenin ve buna göre araç mahrumiyetinin belirlenmesi gerekir. Hasar tazminatı ise, meydana gelen kaza sonucu haksız fiil failinin gerçek zarardan sorumluluğunu ifade etmekte olup davalı davacının aracında meydana gelen gerçek zarar miktarı kadar ona karşı sorumludur. Mahkememizce davaya konu ... plakalı aracın ve ... plakalı aracın UYAP sistemi üzerinden kayıtları dosyamız arasına alınmıştır. Kazanın meydana geldiği tarih olan █████/2023 tarihi itibariyle davacı ve davalı aracın maliki olduğundan ve zarar bu dönemde meydana geldiğinden davacının dava açmakta hukuki yararının ve aktif husumetinin bulunduğu değerlendirilmiştir. Mahkememizce aracın onarımının yapıldığının belirtildiği dava dışı ... Otomotiv Limited Şirketine müzekkere yazılmış ... plakalı aracın tamiratına ilişkin tüm bilgi ve belgeler dosyaya kazandırılmıştır. Yine Mahkememizce dava konusu ... plakalı aracın kaza tarihinden önceki kazalarının mevcut olup olmadığının araştırılması açısından Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılmış, dava konusu aracın dava konusu trafik kazasından önceye dayalı hasar dosyaları celbedilmiştir. Mahkememizce davacının bakiye hasar tazminatı ile araç mahrumiyet zararı talepleri açısından yukarıdaki tespitler çerçevesinde dosya makine bilirkişisine tevdi edilmiş ve bilirkişiden uyuşmazlık kapsamında rapor tanzim etmesi istenilmiştir. Bilirkişiler tarafından bir adet kök ve bir adet ek rapor dosyaya sunulmuştur. Bilirkişi raporu uyarınca davacının meydana gelen kazada kusursuz olduğu, davalının maliki olduğu araç sürücüsünün ise %100 kusurunun bulunduğu tespit edilmiştir. Bu itibarla, kusur noktasında yapılan değerlendirmede, dosya kapsamındaki tüm veriler ve Karayolları Trafik Kanunu dikkate alınarak davalının meydana gelen kazada %100 kusurlu, davacının ise kusursuz olduğu değerlendirilmiş, kaza tespit tutanağı, kazanın oluş şekli dikkate alındığında bilirkişi raporundaki belirlemeler Mahkememizce de kabul edilmiş ve bu çerçevede karar verilmiştir. Davacının talep edebileceği araç mahrumiyet tazminatı talebi yönünden, bilirkişi tarafından aracın makul onarım süresinin 4 gün ve aynı özelliklere sahip başka bir aracın kullanımı için aracın makul kira bedelinin 1.000,00 TL olarak belirlendiği görülmüş ve araç mahrumiyet tazminatı olarak 4.000,00 TL tespit edilmiştir. Keza, davacının maliki olduğu ... plakalı araçta oluşan gerçek zararın 32.348,07 TL olduğu, dava dışı trafik sigortacısı tarafından davacıya 14.181,01 TL ödeme yapıldığı, davacının talep edebileceği bakiye hasar bedelinin 18.167,06 TL olduğu belirlenmiştir. Bu itibarla, █████/2023 tarihinde gerçekleşen dava konusu kaza neticesinde bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere davacının talep edebileceği araç mahrumiyet tazminatı bedelinin 4.000,00 TL, bakiye hasar bedelinin ise 18.167,06 TL olduğu, davacının kazada kusursuz olduğu dikkate alındığında bu tazminatın tamamını talep edebileceği, denetime açık, kabul edilen bilirkişi raporuna göre bedelin davacının gerçek zararını karşılar nitelikte olduğu anlaşılmıştır. Bu noktada davalı kazaya sebebiyet veren maliki olduğu ... plakalı aracı dava dışı üçüncü kişiye uzun süreli kira sözleşmesiyle kiraya verdiğini beyan ettiğinden davalının bu itirazları kapsamında Mahkememizce gerekli araştırmalar yapılmıştır. Bu itibarla, davalının cevap dilekçesi ekinde sunduğu kira sözleşmesi eklenmek suretiyle Emniyet Genel Müdürlüğü Kiralık Araç Bildirim Sistemi'ne (KABİS) müzekkere yazılmış ... plakalı aracın müzekkere ekinde gönderilen kira sözleşmesi kapsamında kaza tarihi olan █████/2023 tarihini kapsar şekilde KABİS sistemine bildirim yapılıp yapılmadığı ile yapılmışsa ne zaman yapıldığı sorulmuştur. Gelen cevabi yazıdan davalı tarafça █████/2023 - █████/2023 tarihli arasında kazaya sebep olan sürücü ... ...'e kiralandığına ilişkin bildirimde bulunulduğu görülmüştür. Bunun yanı sıra, davalı vekiline varsa aracın dava dışı ... ...'e teslimine ilişkin tutanaklar ile kira sözleşmesi kapsamında uhdsinde bulunan tüm kayıtları Mahkememize sunmak üzere süre verilmiş, davalı tarafça elindeki tüm belgeler dosyaya sunulmuştur. Nihayet dava dosyası içerisinde bulunan, davalı tarafından dosyaya sunulmuş davalı ile dava dışı ... ... arasında akdedildiği iddia edilen kira sözleşmesi eklenmek suretiyle ilgili Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılmış ve ... plakalı aracın kira bedeline ve kira sözleşmesine ilişkin herhangi bir bildirimde bulunulup bulunulmadığı sorulmuştur. Gelen cevabı yazıdan kira sözleşmesine ilişkin davalı tarafça herhangi bir bildirimde bulunulmadığı tespit edilmiştir. Davalı tarafça uzun süreli kira sözleşmesi ilişkisine dayanılarak husumetin kendilerine düşmediği yönünde itirazda bulunulduğundan mahkememizce her türlü araştırma yapılmış ancak davalı tarafça ibraz edilen sözleşmenin adi yazılı şekilde düzenlenmiş olması nedeniyle 3. kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olmadığı, KABİS sistemine yapılan bildirim süresi (█████/2023-█████/2023) de dikkate alındığında uzun süreli kira sözleşmesi şartlarının gerçekleştiğinin kabul edilmesinin mümkün olmadığı, davalının işleten sıfatının ortadan kalkmadığı değerlendirilmiş ve husumet itirazı bu yönüyle dikkate alınmamıştır. Tüm bu açıklamalar uyarınca davacının davasını kısmi alacak davası olarak davalıya yönelttiği ve dava dilekçesiyle birlikte fazlaya ilişkin tüm haklarını saklı tutmak suretiyle 100,00 TL araç mahrumiyet tazminatı ile 100,00 TL bakiye hasar tazminatı talep ettiği ancak davacının davasını tahkikatın sonuna kadar ıslah etmediği görülmekle, dava dilekçesinde talep edilen miktar yönüyle davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Faiz başlangıcı açısından ise, davalı kazaya sebebiyet veren aracın işleteni olduğundan kaza tarihi olan █████/2023 tarihi itibariyle temerrütün gerçekleştiği anlaşılmış ve faiz bu tarihten itibaren başlatılmıştır. Öte yandan kazaya sebebiyet veren aracın "ticari" araç olması nedeniyle de alacağa talep uyarınca avans faiz işletilmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,1- DAVANIN KABULÜNE, -100,00 TL araç mahrumiyet tazminatı ile 100,00 TL bakiye hasar bedeli olmak üzere toplam 200,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,2-Alınması gerekli 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harcın davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,5-Davacı tarafından yapılan 4.317,90 TL (427,60 TL başvurma harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 3.500,00 TL bilirkişi ücreti, 329,50 TL posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, 6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar KESİNLEŞTİĞİNDE İADESİNE, 7-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025Katip ...¸ Hakim ... ¸