t.c. ankara 8. asliye ticaret mahkemesinde, müteahhidin ağır hastalığı nedeniyle feshedilen eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak ve zarar taleplerinin, istinaf sonrası mirasın reddi üzerine tereke tasfiyesiyle yeniden incelendiği dava.

T.C. Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesinde, müteahhidin ağır hastalığı nedeniyle feshedilen eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak ve zarar taleplerinin, istinaf sonrası mirasın reddi üzerine tereke tasfiyesiyle yeniden incelendiği dava.

Özet: Kamu ihale kanunu kapsamında imzalanan bir eser sözleşmesinin, yüklenicinin ağır hastalığı nedeniyle feshedilmesi üzerine, davacının tamamlanmayan işler, gecikme ve ikinci ihale masraflarından kaynaklanan zararlarının tahsili talebiyle açtığı alacak davasında; davalının vefatı ve mirasçıların mirası reddetmesi üzerine tereke tasfiye memuru ile devam eden yargılama sürecinde, üst mahkeme, sözleşmenin sağlık nedeniyle feshinin haklı olup olmadığının mevzuat ve sözleşme hükümleri çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle yerel mahkeme kararını bozmuştur.

T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C.

ANKARA

ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

...

DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2017

...

DAVA : Alacak ( Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2018

KARAR TARİHİ : █████/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :02.05.2025

Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Asıl Dosyada;

Davacı vekili dava dilekçesiyle; Müvekkili kurumun İdare Merkezi Sistem Salon Tadilatı İşinin 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde davalıya ihale edildiğini, işin yapımı için davalıya 165 gün süre verildiğini, davalının sürede işi tamamlamadığı gibi verilen ek süreye rağmen de işi tamamlamadığını , sağlık mazereti gösterdiğinden 4735 Sayılı Yasanın 17. ve yine Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 47. Maddelerine göre sözleşmesinin feshedildiği, bu nedenle oluşan zarar ve alacaklarından fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 3.464,60 TL gecikme cezasının, 2.966,85 TL kesin teminat güncellemesinin, 1.091,34 TL damga vergisinin, 944,00 TL KİK ilan bedeli, 1.772,69 TL basın ilan kurumu ilan bedeli ve 3.285,56 TL damga vergisi olmak üzere toplam 13.525,04 TL ve BSMV'si 676,25 TL olmak üzere 14.201,29 TL'nin davalının alacağının mahsubundan sonra bakiyesi olan 6.883,14 TL'sinin her bir zarar kaleminin muacceliyeti tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkilime ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya dava dilekçesi tebliğ edildiği halde davaya karşı süresine cevap vermemiş, ancak █████/2018 tarihli celseye katılarak beyanında ; iddia edildiği gibi sözleşmenin imzalandığını, ancak daha sonra kanser tedavisi görmeye başlayınca işlerini takip etmesi için ...isimli İnşaat Mühendisinin vekil olarak görevlendirildiğini, onlarında bir takım işler yaptıklarını ve her biri 70.000,00 TL'lik 2 adet hakediş düzenlediklerini, bankanın bunu ödediğini ancak daha sonra işin yürümeyeceğini anlayınca sağlık gerekçesiyle sözleşmeyi feshettiğini, bankaya verdiği bir zararın olmadığını, bankaya verdiği 35.000,00 TL'lik kesin teminatın ve de hakedişlerde yapılan 7.000,00 TL'lik nakdi teminat kesintilerinin bulunduğunu , bankaya borcu olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Birleşen ....Esas Sayılı Dosyasında;

Davacı vekili dava dilekçesiyle; asıl davaya konu eser sözleşmesinin davalının ağır hastalığı nedeniyle .... sayılı yasanın 17/c maddesi, Yapım İşleri Şartnamesinin 47. maddesi ve Başkanlık Makamı onayı ile feshedilmesi nedeniyle, eksik işlerin ikmali için ikinci bir ihale yapıldığı ve bu nedenle müvekkilinin 124.839,03 TL ikmal ihalesi nedeniyle zararı oluştuğunu , bu zararın dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalıya dava dilekçesi tebliğ edildiği halde davaya karşı süresine cevap vermemiş, ancak █████/2018 tarihli celseye katılarak beyanında; iddia edildiği gibi sözleşmenin imzalandığını ancak daha sonra kanser tedavisi görmeye başlayınca işlerini takip etmesi için Sinan Kaya isimli İnşaat Mühendisinin vekil olarak görevlendirildiğini, onlarında bir takım işler yaptıklarını ve her biri 70.000,00 TL'lik 2 adet hakediş düzenlediklerini, bankanın bunu ödediğini, ancak daha sonra işin yürümeyeceğini anlayınca sağlık gerekçesiyle sözleşmeyi feshettiğini, bankaya verdiği bir zararın olmadığını, bankaya verdiği 35.000,00 TL'lik kesin teminatın ve de hakedişlerde yapılan 7.000,00 TL'lik nakdi teminat kesintilerinin bulunduğunu , bankaya borcu olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

-sözleşme,

-İhale dosyası

-Banka kayıtları

-Bilirkişi kök ve ek raporları

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, asıl ve birleşen davada, eser sözleşmesinin 4735 sayılı yasanın 17/c maddesi gereğince davalının ağır hastalığı nedeniyle feshinden kaynaklanan zararların tazmini istemine ilişkindir.

Yargılamanın devamı esnasında davalı müteveffa ....'ün mirasçılarının tamamının mirası reddettiklerine dair kesinleşmiş mahkeme kararlarını dosyaya ibraz edilmesi üzerine, mirasın iflas hükümlerine göre tasfiyesinin sağlanması için Sulh Hukuk Mahkemesine bildirimde bulunulmuş akabinde tereke tasfiye memuruna tebligat yapılmak ve davaya dahil edilmek suretiyle taraf teşkili sağlanarak yargılamaya devam edilmiştir.

Mahkememizce verilen ilk kararın istinaf edilmesi üzerine, ... Karar sayılı ilamı ile ''........Mahkemece yapılacak işlem; sözleşmenin ilk olarak davalı tarafından sağlık sebepleriyle feshedilmesi nedeniyle sözleşme hükümleri, mevzuat ve sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 49. Maddesi dikkate alınarak feshin haklı olup olmadığının ve birleşen dava yönünden davacının talebinin haklı olup olmadığının tartışılması; Kabule göre de birleşen dava yönünden bilirkişi heyetinden; ilk ihalede fesih tarihi itibariyle yapılmayan işlerin oranını sözleşmesi feshedilen davalı yükleniciye en yakın düşük teklifi yapan teklif sahibinin teklif ettiği bedele uygulayarak kalan iş bedelinin teklif sahibinin fiyatlarıyla bedeli (kaçırılan fırsat), fesihten sonra yapılan 2. ihale ve sözleşmenin kalan imalâtla sınırlı olup olmadığı, makul süre içerisinde ve feshedilen sözleşmedeki koşullarla yapılıp yapılmadığı, makul sürede ve aynı koşullarda olması halinde 2. ihale sonucu imzalanan sözleşme bedeli ile kaçırılan fırsat olarak ifade edilen ilk ihalede en yakın teklif sahibinin teklif bedeli arasındaki farkın, 2. ihalenin makul süre içinde aynı koşullarla yapılmadığının kabulü halinde makul süre içinde ve aynı koşullarla ikinci ihalenin yapılmış olması halinde ödenecek tamamlama bedeli belirlenip buna göre kaçırılan fırsat olarak menfi zararın hesaplanması ile ulaşılacak sonuca göre karar verilmesinden ibaret olacaktır. Açıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne'' gerekçesiyle mahkememiz kararının kaldırıldığı anlaşılmaktadır.

Bam karar ilamı sonrası yargılama esnasında, dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdi ile ek rapor alınmasına davacı vekiline HMK 324 maddesi uyarınca kesin süre verilmesine karar verilmiş ise de davacı vekilince delil avansının süresi içinde yatırılmadığı anlaşılmakla dosyadaki mevcut delil durumuna göre değerlendirme yapılamak suretiyle karar tesis edilmiştir.

Tüm dosya kapsamına göre;

Asıl dava dosyası bakımından yapılan değerlendirmede;

Taraflar arasında 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa tabi olarak 18.02.2016 tarihinde ihalesi yapılan ...'.nin İdare Merkezi Sistem Salonu Tadilatı işinin yapımı konusunda 15.04.2016 tarihinde yapım sözleşmesi imzalandığı, işyeri tesliminin 20.04.2016 tarihinde yapıldığı, işin yer teslim tarihinden itibaren 165 günde tamamlanarak 02.10.2016 teslimi kararlaştırılmış ise de davacının davalı yükleniciye işin yapımı sırasında ortaya çıkan zorunlu nedenlerden dolayı 02.10.2016 tarihinden başlamak üzere 38 günlük gecikme cezası uygulanmayan süre uzatımı verilerek işin 09.11.2016 tarihine kadar tamamlanmasını talep ettiği, akabinde işin gecikmesi üzerine yüklenici tarafının uyarıldığı, bu nedenle davalı tarafa 5 Ekim 206 tarih ve 11659 sayılı yazısıyla sözleşme konusu işlerin onaylı revize iş programına göre ilerlemediği belirtilerek söz konusu işlerin 9 Kasım 2016 tarihine kadar tamamlanmaması durumunda gecikme cezası uygulanacağının ihtar edildiği, bu yazıya karşı yüklenici/davalı tarafça düzenlenen 17.10.2016 tarihli yazı ile ağır hastalık nedeni ile işe devam edilemeyeceğinin belirtildiği, akabinde yüklenicinin söz konusu sağlık sorunları ve işi yürütecek vekil tayin edememesi nedeniyle neticeten █████/2016 tarihinde sözleşmenin feshedildiği anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki sözleşmenin “Gecikme halinde uygulanacak cezalar ve sözleşmenin feshi" başlıklı 25. Maddesi uyarınca, "25.1. Bu sözleşmede belirtilen süre uzatımı halleri hariç. Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde en az 10 gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikme cezası uygulanır. Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde, gecikilen her gün için sözleşme bedelinin (onbinde altı) oranında gecikme cezası uygulanır. İhtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminatı gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tas fiye edilir. Gecikme cezaları ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın Yükleniciye yapılacak hakediş ödemelerinden kesilir. Bu cezaların hakediş ödemelerinden karşılanmaması halinde, yükleniciden ayrıca tahsilat yapılır, Kısmi kabul öngörülmeyen işlerde işin tamamının bitirilmemesi halinde, günlük gecikme cezası sözleşme bedeli üzerinden alınır. ” hükümlerini içermektedir. Ayrıca, Sözleşmenin “Sözleşmenin feshine ilişkin şartlar ” başlıklı 26. maddesi de, feshe ilişkin şartlar ve sözleşmeye ilişkin diğer hususlarda 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi (Ek 11) hükümlerinin uygulanacağını öngörmektedir.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun; yüklenicinin ölümü, iflası, ağır hastalığı, tutukluluğu veya mahkümiyeti" başlıklı 17. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi,“Ağır hastalık, tutukluluk veya özgürlüğü kısıtlayıcı bir cezaya mahkümiyeti nedeni ile yüklenicinin taahhüdünü yerine getirememesi halinde, bu durumun oluşunu izleyen otuz gün içinde yüklenicinin teklif edeceği ve ilgili idarenin kabul edeceği birinin vekil tayin edilmesi koşuluyla taahhüde devam edilebilir. Ancak, yüklenicinin kendi serbest iradesi ile vekil tayin edecek durumda olmaması halinde, yerine ilgililerce aynı süre içinde genel hükümlere göre bir yasal temsilci tayin edilmesi istenebilir. Bu hükümlerin uygulanmaması halinde, sözleşme feshedilerek yasaklama hariç haklarında 20 ve 22 nci maddeye göre işlem yapılır. ” hükmünü ; Bahsi geçen durumlarda (ağır hastalık vs. nedeni ile taahhüdün yerine getirilemediği durumlarda) uygulanacağı öngörülen “İdarenin sözleşmeyi feshetmesi" başlıklı 20. maddesi, "Aşağıda belirtilen hallerde idare sözleşmeyi fesheder: Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtiler ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi, Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 25 inci maddede sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, hallerinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı gene! hükümlere göre tasfiye edilir. "hükümlerini amirdir.

Yine, 4735 sayılı Kanunun, 17. maddesinin atfıyla uygulanması öngörülen 22. maddesinin ikinci ve devamındaki fıkralarında; “19, 20 ve 21 inci maddelere göre sözleşmenin feshedilmesi halinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar alındığı tarihten gelir kaydedileceği tarihe kadar Devlet İstatistik Enstitüsünce yayımlanan aylık toptan eşya fiyat endeksine göre güncellenir. Güncellenen tutar ile kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tutarı arasındaki fark yükleniciden tahsil edilir. Hak edişlerden kesinti yapılmak suretiyle teminat alınan hallerde, alıkonulan tutar gelir kaydedileceği gibi, sözleşmenin feshedildiği tarihten sonra yapılmayan iş miktarına isabet eden teminat tutarı da birinci fikra hükmüne göre güncellenerek yükleniciden tahsil edilir. Gelir kaydedilen teminatlar, yüklenicinin borcuna mahsup edilemez hükümlerini içermektedir.

Belirlenen sözleşme hükümleri ve yasal mevzuat nazara alındığında davacının sözleşmeyi feshetmesinin haklı nedene dayalı olduğu buna göre bilirkişi tarafından hesaplanan ve mahkememizce verilen ilk karar ile hüküm altına alınan ve davalı tarafça da istinaf edilmeyerek davacı lehine usulü kazanılmış hak oluşturan 6.883,14 TL bakımından davanın kabülüne karar vermek gerekmiştir.

Birleşen dava dosyası bakımından yapılan değerlendirmede;

Mahkememizce davacı vekilince delil avansının ikmal edilmemiş olması nedeni ile bilirkişi heyetinden ek rapor alınamamış ise de, ... Karar sayılı ilamında işaret edilen yöntem izlenmek suretiyle, ilk ihalede fesih tarihi itibariyle yapılmayan işlerin oranını belirlenmiştir.

Buna göre 1.ihalenin tarihi ve 1. İhale bedeli : 22.03.2016 tarihli onayı ile 577.427,75 TL+KDV olup, 1.ihalenin fesih tarihi ve feshedildiğinde davacının yaptığı İş miktarı fesih hakkedişine göre :141.979.77 TL +KDV olup, 1.ihaleden fesih sonrası kalan iş tutarı :577.427,75-141.979.77 : 435.447,98 TL+KDV olarak belirlenmiş, bu bedellerin oranlaması ile kalan iş oranı 435.447,98 TL / 577.427,75 TL : %75,411 kalan iş oranı olarak belirlenmiştir.

Akabinde, bu oran sözleşmesi feshedilen davalı yükleniciye en yakın düşük teklifi yapan teklif sahibinin teklif ettiği bedele uygulayarak kalan iş bedelinin, teklif sahibinin fiyatlarıyla bedeli (kaçırılan fırsat) belirlenmiş, buna göre 1. İhalede en avantajlı ikinci teklif 639.600,50 TL+KDV olup, 639.600,50 TL+KDV/ %75,411 ; 482.329,13 TL +KDV (kaçırılan fırsat ) olarak belirlenmiştir.

Yerleşik yargısal uygulamalar nazara alınarak yapılan değerlendirmeye göre alınan 28.04.2020 tarihli ek bilirkişi raporunda ifade edildiği üzere 2.ihalenin yapıldığı 09.02.2018 tarihinde en uygun ihale bedelinin 583.480,00 TL +KDV olarak belirlenmiş olduğu, bu bedelin 2.ihale için yapılması gerekli makul süre olan ocak 2017 tarihine çekilmesi neticesinde 2.ihale bedelinin 520.313,56 TL olacağı, ... kararı doğrultusunda olması gereken 2.ihale bedeli olan 520.313,56 TL'den kaçırılan fırsat olarak tabir edilen 482.329,13 TL'nin mahsubu ile bakiye 37.984,43 TL zararın olduğu buna 12.153,46 TL masrafın da eklenmesi ile bulunan 50.137,89 TL üzerinden birleşen davanın kısmen kabülüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Asıl dosyada;

Davacının davasının kabulü ile; 6.883,14 TL'nin temerrüt tarihi olan █████/2017 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

a-Kabul edilen 6.883,14 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 470,19 TL karar ve ilam harcı en az (maktu) harca ulaşmadığından, alınması gereken 615,40 TL harçtan 117,55 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 497,85 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

b-Davacı tarafından yatırılan 31,40 TL başvuru harcı, 117,55 TL peşin harç olmak üzere toplam 148,95 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

c-Davacının karşıladığı 2.275,70 TL tebligat gideri, 1.850,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.125,70 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

d-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 6.883,14 TL üzerinden takdir edilen 6.883,14 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Birleşen ... Esas Sayılı Dosyasında;

Davacının davasının kısmen kabulü ile; 50.137,89 TL'nin █████/2018 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

Fazla istemin reddine,

a-Kabul edilen 50.137,89 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 3.424,92 TL karar ve ilam harcından 2.131,94 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 1.292,98 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

b-Davacı tarafından yatırılan 35,90 TL başvuru harcı, 2.131,94 TL peşin harç olmak üzere toplam 2.167,84 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

c-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 50.137,89 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

d-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 74.701,14 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ...Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.█████/2025

...