İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesinde Görülen Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali Davasında Hukuka Aykırılık, Ticari Muamele Yasağı ve Üye İhracı İddiaları.
Özet: Bu dava, bir kooperatifin 29.06.2024 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararların hukuka aykırı olduğu iddiasıyla açılmış olup, davacılar genel kurulun usul ve toplantı yeter sayılarına uyulmadığını, yüklenici firma yetkilisinin babasının başkan seçilerek çıkar çatışması yaratıldığını, üyelerin yoklama listesine dahil edilmediğini, üye olmayanların oy kullandığını, denetçi kayyımın çağrılmadığını ve yükleniciye haksız menfaatler sağlandığını ileri sürerek kararların yokluğunun tespitini veya iptalini, ayrıca kendileri hakkındaki ihraç kararlarının iptalini talep ederken; davalı kooperatif ise toplantının bakanlık denetiminde usulüne uygun yapıldığını, başkanın çıkar çatışması olmadığını, kararların yasal olduğunu ve davanın reddini savunmaktadır. Mahkeme, delilleri toplayıp konuyu bilirkişi incelemesine göndermiştir.
T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ KARAR NO : ████████DAVA : Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin davalı kooperatifin uzun yıllardır üyesi olduğunu, kooperatifin 29.06.2024 tarihli olağan genel kurul toplantısının hukuka ve usule aykırı işlemlerle gerçekleştirildiğini, toplantı ve karar nisaplarına uyulmadığını, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın olumsuz yazısına rağmen kooperatif inşaatının yüklenicisi şirketin yetkilisinin babası olan --------- kooperatif başkanı seçildiğini ve bu durumun 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 59/6 maddesindeki ticari muamele yasağına aykırılık teşkil ettiğini, müvekkillerinin hazirun cetveline adlarının yazılmadığını ve üye olmayan kişilerin oy kullandığını,---------- E sayılı dosyası ile atanan denetçi kayyımın toplantıya çağrılmadığını, genel kurulun 13 numaralı kararı ile yüklenici şirkete haksız şekilde 4 adet daire, 8 adet dubleks daire ve 1 adet dükkan verildiğini, benzer bir kararın daha önce--------- E sayılı dosyası ile iptal edildiğini, müvekkillerinin toplantıya çağrılmadan genel kurulda ihraç edildiğini belirterek 29.06.2024 tarihli genel kurul kararlarının yokluğunun tespitini, mümkün olmazsa iptalini, davacılar hakkındaki ihraç kararlarının iptalini, bu da mümkün olmazsa ayrılma akçelerinin hesaplanarak ödenmesini talep ve dava etmiştir.SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacıların iddialarının haksız ve yersiz olduğunu, genel kurul toplantısının Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın görevlendirdiği 2 bakanlık temsilcisi nezaretinde ve onların denetiminde eksiksiz toplantı nisabı ile yapıldığını, yönetim kuruluna seçilen ----------- müteahhit şirkette hiçbir zaman ortak olmadığını, kooperatifle ticari bir muamelede bulunmadığını ve sadece kendi adına üyelik alım satımı yaptığını, şirketin yasal temsilcisi olan oğlu --------- sadece yardımcı olduğunu, iptal edildiği iddia edilen eski genel kurul kararının istinaf aşamasında olup kesinleşmediğini, dava konusu genel kurulun 13 maddesinde ise yüklenici firmanın kooperatife peyzaj bedeli için 2.800.000,00 TL, otopark düzenlemesi için 1.000.000,00 TL, su deposu ve kazanlar için 3.500.000,00 TL gibi menfaatler sunduğunu ve arsa emsal bedelleri ile inşaat maliyetleri gözetilerek kararın 34 kabul ve 8 ret oyuyla alındığını, mahkemece atanan denetim kayyumunun genel kuruldan haberdar olduğunu ve kayyumun katılımının bir geçerlilik şartı olmadığını, davacıların amacının teslime yaklaşan inşaatları durdurmak olduğunu savunarak haksız ve hukuka aykırı açılan davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibari ile davalı kooperatifin 29.06.2024 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararların yokluğunun tespiti, mümkün olmazsa iptali, davacılar hakkındaki ihraç kararlarının iptali, bu da mümkün olmazsa ayrılma akçelerinin hesaplanarak ödenmesi taleplerine ilişkindir. Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin █████/2024 tarihli ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelemiş taraflarını sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktalarının tespiti ile tahkikat aşamasına geçilerek deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir. Davalı kooperatifin sicil dosyasının incelenmesinden kooperatif merkezinin mahkememiz yetki sınırları içinde kaldığı, davanın Koop. Kanunu 53 maddesindeki 1 aylık yasal süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.Davacıların davalı Koop. üyesi sıfatıyla dava açtıkları ve aralarında ihtiyari dava arkadaşlığı olduğu, davacıların tek bir başvuru harcı ve peşin harç yatırmak suretiyle dava açtıkları oysa her bir davacı yönünden başvuru harcı ve peşin harç yatırması gerektiği anlaşılmakla eksik başvuru ve peşin harçlar tamamlattırılmıştır.Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nden dava konusu █████/2024 tarihli genel kurula ilişkin toplantı tutanağı, hazerun cetveli, üyelerin toplantıya davetine ilişkin davet tutanağı, ortaklara gönderilen iadeli taahhütlü mektuplar listesi ve ilgili diğer tüm evraklar getirtilerek dosya içerisinde alınmıştır.---------- esas sayılı dosyada davacıların Kooperatif üyeliğinden ihraç kararlarının iptali talebiyle dava açtıkları ve yargılamanın sürdüğü anlaşılmıştır.Davalı Kooperatifin 2023 - 2024 yıllarına ilişin ticari defter ve dayanak kayıtları, toplanan tüm deliller, Cumhuriyet Savcılığından alınan rapor ile dava konusu █████/2024 tarihli genel kurula ilişkin tüm tutanak ve belgeler incelenerek davacı ve davalı yanın iddia ve savunmaları uyarınca yokluk butlan ve iptal hükümleri uyarınca değerlendirilme yapılması için dosya bilirkişi heyetine verilmiş alınan raporda bilirkişilerin davalı ----------- 29.06.2024 tarihinde yapılan dava konusu genel kurul için ---------- şubesinden 27 Mayıs 2024 tarihinde onaylanarak üyelere gönderilen gündemli genel kurula davet mektubu listesinin toplam 53 kişiden ibaret olduğu, kooperatif Üye Kayıt Defterinde adları yazılı olmasına rağmen davacıların adının genel kurula çağrı amaçlı gönderilen taahhütlü mektup ----------- listesinden görülmediği ve dolayısıyla genel kurula davet edilmediklerinin açık ve kesin şekilde anlaşıldığı, ana sözleşme(28.md) gereği tebligat yerine geçecek yazılı bildirim yoluyla davacılardan çağrı amaçlı imza da alınmadığı ve kooperatif yönetim kurulunun(TTK 415 md. ve ana sözleşme 32.md.) hazırlanmasından sorumlu olduğu Ortaklar Cetveli’nde de davacı 6 üye ..., ..., ----------, ----------, ... ve ...’nın adının yazılmadığı ve genel kurula davet edilmediklerinin anlaşıldığı, ----------- E. no.lu dosyaya ait bilirkişi raporunda davacıların kooperatif üyeliğinden ihracına ilişkin 12.02.2024 tarih ve 4,5,6,7,8,9,10,11,12,13 no.lu yönetim kurulu kararlarının iptalinin gerekeceği görüşüne yer verildiği, Kooperatifler Kanunu’nun 16/son maddesi gereği haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam edeceğinden, dava konusu 29.06.2024 tarihli genel kurul tarihinde davacılar davalı kooperatifin üyesi olduğundan genel kurula çağrılma, genel kurula katılma, Yönetim Kurulu ve Denetim Kurulu Raporları ile Bilanço ve Gelir Tablosu hakkında bilgi alma hakkı(Koop. Kan.24 md), genel kurul kararlarına aleyhte red oyu verip şerh düşme vb. hakkı kısıtlanamayacağından(TTK 447 md) davacıların katılmadığı genel kurul kararlarının butlan ile malul olduğu kanaatinde olduklarını belirttikleri, anlaşılmış, raporda yer alan tespitler mahkememizce de yerinde görüldüğünden bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır.Mahkememizce yapılan yargılama toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu neticesinde, davacıların davalı kooperatifin üyesi oldukları, davacılar hakkında kooperatif yönetim kurulu tarafından ihraç edilmeleri yönünde karar alındığı, bu kararlara karşı davacılar tarafından ihraç kararının iptali için dava açılmış olup yargılamanın devam ettiği, dolayısıyla haklarında henüz kesinleşmiş bir ihraç kararının bulunmadığı ve dava konusu genel kurul tarihi itibariyle halen üyeliklerinin devam ettiği, buna rağmen dava konusu genel kurul toplantısına çağrılmadıkları oysa hakkındaki ihraç kararı kesinleşmediği sürece her ortağın Kooperatifler Kanunu’nun 16/son maddesi gereği ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam edeceğinden, dava konusu 29.06.2024 tarihli genel kurul tarihi itibariyle davalı kooperatifin üyesi olarak genel kurula çağrılma, genel kurula katılma, Yönetim Kurulu ve Denetim Kurulu Raporları ile Bilanço ve Gelir Tablosu hakkında bilgi alma hakkı(Koop. Kan.24 md), genel kurul kararlarına aleyhte red oyu verip şerh düşme vb. Hakkına da sahip olup bu haklarının kısıtlanamayacağı, bu durumda dava konusu 29.06.2024 tarihli genel kurulda alınan kararların butlan ile malul olduğu sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalı kooperatifin █████/2024 tarihli genel kurulunda alınan kararların butlanla malul olduğunun tespitine, 2-Karar harcı 732,00TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın davalıdan tahsili ile hazine adına irad kaydına,3-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 427,60 TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,4-Davacı tarafından yapılan 488,40 TL ilk masraf, 370,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, 30.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 30.858,40 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,5- Davalı tarafça yapılan yargılama gideri olmadığından karar verilmesine yer olmadığına,6-Davacılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 45.000,00 'er TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,7-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,HMK 345. Maddesi hükmü uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026