Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin, kaçak elektrik kullanımı iddiasına dayalı itirazın iptali davasında abonenin sorumluluğu ve ceza mahkemesi beraat kararının hukuki bağlayıcılığına dair istinaf incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, bir elektrik şirketinin kaçak elektrik kullanımı iddiasıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali talebinin ilk derece mahkemesince reddedilmesi üzerine başlatılan istinaf incelemesini konu almaktadır; ilk mahkeme, sanığın ceza davasında beraat etmesini gerekçe gösterirken, davacı istinafta ceza mahkemesi kararının hukuk hakimini bağlamayacağını ve abonenin fiili kullanıcı ile müteselsilen sorumlu olduğunu savunarak kararın bozulmasını talep etmektedir.
T.C.
ANTALYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ3.HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ: ANTALYA 2.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ: █████/2025DAVANIN KONUSU: İTİRAZIN İPTALİ İSTİNAF TALEP TARİHİ: █████/2025İSTİNAF KARAR TARİHİ:█████/2026KARARIN YAZIM TARİHİ:█████/2026İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş ve talebin süresinde olduğu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;davacı şirket görevlilerince yapılan kontrol neticesinde kaçak elektrik kullanıldığının tespiti üzerine davalı hakkında █████/2022 tarihinde kaçak elektrik tespit tutanağının düzenlendiğini ve 17.467,69 TL'lik kaçak tahakkuku ile 42.809,21 TL'lik ek tahakkukun yapıldığını, borcun ödenmemesi sebebiyle davalı aleyhine Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı ilamsız icra takibine geçildiğini, davalının haksız itirazı sonucu takibin durduğunu beyanla, davalının itirazının iptali ile takibin devamına, asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenen yerin işletmecisinin ....olduğunu, adı geçenin isteği üzerine davalının aboneliği üzerine aldığını, kaçak elektrik kullanımından haberi olmadığı gibi davalının kaçak elektrik kullanmadığını, ayrıca dava konusu olay nedeniyle davalı hakkında Antalya 11.Asliye Ceza Mahkemesinde açılan ....Esas sayılı ceza davasındaki yargılamanın devam ettiğini belirterek, davanın reddini istemiştir. YEREL MAHKEME KARARI: Antalya 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı █████/2025 tarihli kararı ile; "...Davacı kurum tarafından davalı aleyhine kaçak elektrik kullandığından bahisle kaçak elektrik tespit tutanağı nedeniyle fatura düzenlendiği, faturanın ödenmemesi üzerine Antalya Genel İcra Dairesi'nin ....Esas sayılı icra takibine konu edildiği, davalı borçlunun takibe itirazı nedeniyle iş bu itirazın iptali davasının açıldığı, davalının herhangi bir borcu olmadığını belirterek takibe itiraz ettiği, Antalya 11. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas ....Karar sayılı dosyasının incelenmesinde, katılanın ... Dağıtım A.Ş, sanığın .... ,suçun karşılıksız yararlanma suçu olduğu,█████/2022 tarihli kaçak elektrik tespit tutanağı ile davacı şirket tarafından karşılıksız yararlanma suçundan Antalya Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunulduğu, Antalya Cumhuriyet Başsavcılı'ğının .... esas ...nolu iddianamesi ile davalı ... hakkında dava açıldığı, yargılama esnasında yapılan kolluk araştırmasında; olay tarihinde adreste ruhsatsız hamam/ saunanın faaliyet gösterdiği, iş yerinin mühürlendiği, faaliyette bulunduğu dönemde ... ın burayı işlettiği, ... ın belirtilen yerde iş ve zaman geçirme amaçlı bulunduğunun belirtildiği, yargılama sonucunda davalı hakkında karşılıksız yararlanma suçundan beraat kararı verildiği ve █████/2024 tarihinde kesinleştiği, böylelikle davalının davaya konu kaçak tüketiminden dolayı herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı, aboneliğin dava dışı ... tarafından kullanıldığı, davalı tarafından kullanılmadığı, bu nedenle davalının kaçak elektrik kullanımı nedeniyle davacı kuruma borçlu olmadığının anlaşıldığı" yönündeki gerekçeyle "davanın reddine" karar verilmiştir.İSTİNAF TALEBİ VE SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesi ile; ceza mahkemesinin beraat hükmünün hukuk hakimini bağlamayacağını, ceza yargılamasında önemli olanın suç teşkil eden eylemin kimin tarafından işlendiğinin belirlenmesi olduğunu, hukuki sorumluluk yönünden ise abonenin kaçak ve normal kullanım bedelinden fiili kullanıcı ile birlikte müteselsilen sorumluluğunun bulunduğunu, abonelik iptal ettirilmedikçe abonenin sorumluluğunun devam edeceğini, kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenen yerde kaçak elektrik kullanımı yapıldığının belirlenerek bu durumun video ve fotoğraflarla kayıt altına alındığını, tutanak tanıklarının mahkemece dinlenmemesinin açıkça hukuka aykırı kaldığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:HMK'nun 355. Maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda; Dava; kaçak elektrik kullanımı iddiasına dayalı olarak tahakkuk ettirilmiş kaçak elektrik bedelinin tahsili için başlatılmış icra takibine yönelik davalının itirazının iptali istemlidir. İlk derece mahkemesince yukarıda özetlenen gerekçeye dayalı olarak davanın reddine karar verilmiş, karar süresi içerisinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. 1-Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler.Türk Ticaret Kanunun 5.maddesi uyarınca aksine hüküm bulunmadıkça dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne aittir. Aynı yasanın 4.maddesinde ise ticari davalar düzenlenmiş olup, buna göre; her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanununda ve yasa maddesinde sayılan yasal düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan davaların ticari dava olacağı öngörülmüştür.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5.maddesinde Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir. Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grupta toplamak mümkündür. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu gruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır. Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır.Bu genel açıklamalardan sonra somut olay değerlendirildiğinde; eldeki dava, kanunen Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesini gerektiren dava türlerinden olmayıp, mutlak ticari dava koşulları bulunmamaktadır. Davacı şirket tacir olmakla birlikte, davalının tacir olup olmadığı yönünde ilk derece mahkemesince herhangi bir araştırma ve inceleme yapılmamıştır. Bu haliyle eldeki davanın nispi ticari dava niteliği taşıyıp taşımadığı, davaya bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesine ait olup olmadığı ve dolayısıyla görev hususu herhangi bir tereddüte mahal bırakmayacak şekilde belirlenmeden davanın esasına girilerek karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. 2-Mahkemenin kabulüne göre de; davalının , kaçak elektrik tutanağı düzenlenen yerin abonesi olduğu yönündeki beyanları karşısında ilgili abonelik dosyasının getirtilerek kaçak elektrik tespit tutanağının düzenlendiği tarihte aboneliğinin bulunup bulunmadığının belirlenmesinden sonra davalının iptal ettirmedikçe abone olarak fiili kullanıcı ile birlikte normal ve kaçak kullanım bedellerinden davacıya karşı müteselsilen sorumlu olacağı; davalının abone olduğunun tespiti halinde mahallinde konusunda uzman elektrik mühendisi bilirkişi refakatiyle keşif icra edilip yerinde tutanak tanıklarının dinlenerek kaçak elektrik kullanımı yapılıp yapılmadığı, kaçak elektrik ve ek tahakkuk bedellerinin ilgili yönetmelik hükümlerine uygun hesaplanıp hesaplanmadığı hususlarında bilirkişiden rapor alınıp, oluşacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden davanın reddi cihetine gidilmesi isabetli görülmmiştir.Tüm bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile HMK'nun 353/1.a-3-6.maddeleri uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2-HMK'nun 353/1.a-3-6 maddeleri uyarınca Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi █████/2025 tarih ve ... Esas ....Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren yerel mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,4-Peşin alınan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,5-İstinaf başvuru harcının hazineye irad kaydedilmesine,6-İstinaf eden davacının istinaf aşamasında yaptığı yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince nihai kararla değerlendirilmesine,7-Artan gider avansının ilk derece mahkemesince istinaf talebinde bulunana iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 362/1-g maddesi uyarınca KESİN olmak üzere,oybirliği ile karar verildi. █████/2026 ...