Danıştay, arazi toplulaştırma işleminde davacının mevcut bahçesinin göz ardı edilmesi ve tarıma elverişsiz parsel tahsisini hukuka aykırı bularak alt mahkeme kararını onadı.
Özet: Davacı tarafından, maliki olduğu taşınmazdaki mevcut şeftali bahçesi göz ardı edilerek ve verimli kök parsel yerine tarıma elverişli olmayan, konum olarak uzak yeni bir parsel tahsis edilerek gerçekleştirilen arazi toplulaştırma işleminin toplulaştırma amaç ve ilkelerine aykırılık taşıdığı gerekçesiyle iptali talebinin alt derece mahkemelerince haklı bulunması ve hukuka uygun görülmesi üzerine, davalı idarenin bu kararların bozulması yönündeki temyiz istemi reddedilerek toplulaştırma işleminin iptaline dair karar onanmıştır.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : ██████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVALI) :... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacı tarafından, maliki olduğu Mersin ili, Tarsus ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkiinde bulunan eski ... parsel, yeni ... ada ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda gerçekleştirilen toplulaştırma işleminin iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; dosyadaki bilgi ve belgelerle taşınmaz mahalinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen ve hükme esas alınabilecek nitelikte görülen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; davaya konu ... Köyü, ... nolu kök parselin üzerinde 2014 yılından itibaren davacı tarafından imar ihya edilerek bahçe yapıldığı, keşif sırasında da ağaçlar üzerinde meyve olduğu, ağacın cinsi şeftali olup yaklaşık 7-8 yıllık yaşta olduğu, Google Earth uydu resimlerine göre toplulaştırma çalışmalarında kök parsel üzerinde sabit tesisin (bahçe) mevcut olduğu ve dikkate alınmadığı, davalı idarece sabit tesise ilişkin değerlendirmede toplulaştırma alanı ilanı ile birlikte mahalline gidilerek, alanda bulunan ve bölge koşullarına göre sabit tesis sayılabilecek yapı, tesis ve diğerlerinin tutanakla belirlenmesi ve toplulaştırma alanı ilanından sonra yapılan sabit tesislerin uygulamada dikkate alınmayacağının, mal sahiplerinin ileride herhangi bir zarar ziyan talebinde bulunamayacağının, bunların tazminata konu olamayacağının alışılmış usullerle duyurulmadığının anlaşıldığı, dolayısıyla dava konusu parselde 2014 yılından bu yana mevcut sabit tesis olan bahçe ve ağaçların değerlendirmeye alınmasının gerekli olduğu, nitekim toplulaştırmanın nihai amacının da verimli tarımsal üretim yapılması yönünde imar parselleri oluşturmak olduğu, ayrıca davaya konu ... köyü eski ... nolu kadastral kök parselin toplulaştırma sonucu, kök parsel dışında, kök parselin yaklaşık 300 metre batısında, yeni ... ada ... nolu parsel tahsis edildiği, ancak tahsis edilen parselin yaklaşık yarısının taşlık kayalık olduğu, tarım yapmaya elverişli olmadığı, kök parselin etrafında Maliye Hazinesi parsellerinin olmasına ve teknik olarak kök parsel üzerinde yeni parsel verilmesi mümkün iken kök parsel dışında yeni yer tahsis edildiği, bu yönüyle de parsellerin yeniden düzenlenmesi ilkelerine uygun olmadığı ve davacı yönünden mağduriyete neden olunduğu, dolayısıyla bütün bu yönleriyle uyuşmazlık konusu arazi toplulaştırma işleminin toplulaştırmanın amaç ve ilkelerine aykırılık taşıdığı, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Eksik ve yetersiz araştırmaya dayanılarak hazırlanan bilirkişi raporu esas alınarak eksik inceleme ile hüküm kurulduğu, davacının uygulama alanı ilanından ve toplulaştırma çalışmaları başladıktan sonra izin almadan sabit tesis (bahçe) yaptığı, 3083 sayılı Kanunun 27. maddesi gereği söz konusu sabit tesislerin dikkate alınamayacağı, davaya konu toplulaştırma işleminin kanuna ve hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyize konu kararın hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE :Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Temyiz isteminin reddine,2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.