Danıştayda İzmir Urlada 1/5000 nazım ve 1/1000 uygulama imar planları ile ilgili imar planı hiyerarşisi, kıyı kanunu ve kısmi yapılaşma düzenlemeleri temyiz incelemesi.
Özet: Sahildeki bir parsel için hazırlanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planına yönelik açılan davada, ilk derece mahkemesi planları kıyı mevzuatı ve şehircilik ilkelerine uygun bularak davayı reddetmesine karşın, bölge idare mahkemesi, yargılama sürecinde 1/5000 nazım imar planının davacı talepleri doğrultusunda mevcut konut alanı olarak değiştirilmesi nedeniyle bu kısım yönünden davanın konusuz kaldığına karar vermiştir; belediye, bu plan değişikliği ve buna bağlı konusuz kalma kararının bozulmasını talep etmektedir.
T.C.
D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... DİĞER DAVALI : ... Belediye Başkanlığı/... VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... 2- ...VEKİLLERİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının nazım imar planına ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: İzmir ili, Urla ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda Urla Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı kabul edilerek İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile değişiklikle onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile dayanağı İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, .... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planının ve uygulama imar planı değişikliği teklifinin reddine dair ... tarih ve ... sayılı İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi kararının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 1/1000 ölçekli uygulama imar planında üst ölçekli nazım imar planı doğrultusunda kullanım kararları getirildiği, davacıya ait parselin ise nazım imar planında düşük yoğunluklu mevcut konut alanı kullanımına, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ise yerleşik konut alanı kullanımına ayrıldığı, Urla Belediye Meclisi tarafından taşınmazı kapsayan alanın İl İdare Kurulunun █████/1987 tarihli, ... sayılı kararı ile onaylanan parselasyonu bulunan adaların tamamında yapı ruhsatı ve %50'sinden fazlasında yapı kullanma izin belgesi bulunduğundan kısmi yapılaşma kapsamında değerlendirilmesine ve konut alanı olarak belirlenmesine ilişkin plan değişikliği önerisinin İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından reddedildiği, dava konusu uygulama imar planına eklenen 1.14 sayılı plan notu ile; kıyıda (100 metrelik sahil şeridi içinde) kalan ve kırsal yerleşik alan içindeki dönemin mevzuatına uygun olarak yapıldığı tespit edilen yapıların mevcut haliyle korunacağı, Kıyı Kanununda tariflenen kullanım kararları dışında yeni yapı yapılamayacağı, mevcut yapılarda yeni kat mülkiyeti teşkil etmemek herhangi bir müktesep hak teşkil etmemek ve mevcut kontur ve gabari aşılmamak kaydıyla yöreye uygun cephe değişikliği onarımı ve güçlendirme yapılarak kullanılabileceği, uyuşmazlık konusu taşınmazın bulunduğu alanda 11 Temmuz 1992 tarihinden önce onaylanmış herhangi bir uygulama imar planı ya da mevzii imar planı bulunmadığı, yapılaşmanın İl İdare Kurulunun █████/1987 tarihli, ... sayılı kararı ile onaylanan parselasyon üzerine verilen yapı ruhsatı uyarınca yapıldığı anlaşıldığından kısmi yapılaşma koşullarının oluşmadığı ve yürürlükte olan Kıyı Kanunu ve Yönetmelik hükümlerine göre kıyı kenar çizgisinden itibaren 100 metre genişliğindeki sahil şeridinde konut kullanımı getirilmesine olanak bulunmadığı dikkate alındığında, Kıyı Kanunu ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olarak onaylanan dava konusu nazım imar planı ile uygulama imar planında imar mevzuatı, şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına aykırılık görülmediği, öte yandan, bölgenin köy yerleşik alanı olduğu dönemde yürürlükte olan mevzuata uygun yapılan yapılar dikkate alınarak Kıyı Kanununun Ek 3. maddesi uyarınca getirilen dava konusu 1.14 sayılı plan notunda da hukuka aykırılık görülmediği sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; uyuşmazlığa konu bölgede kıyı bütününde oluşturulan yeni kısmi yapılaşma paftasının onaylanması üzerine bu paftaların esas alınması suretiyle İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinde dava konusu taşınmazların kullanım kararının "mevcut konut alanı" olarak belirlendiği, yargılamanın devamı esnasında anılan plan değişikliği ile davacının istemi doğrultusunda değişiklik yapıldığı ve yeni kullanım kararları bütünlüğü oluşturulduğu açık olduğundan 1/5000 ölçekli nazım imar planına yönelik olarak davanın bu kısmının konusunun kalmadığı; dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı, uygulama imar planı değişikliği teklifinin reddine dair █████/2020 tarihli, ... sayılı İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi kararı yönünden ise, planlar arasındaki hiyerarşi kapsamında yapılacak olan her bir imar planının bir üst ölçekteki imar planına uygun/uyumlu olmasının mevzuat gereği olduğu, dava konusu taşınmazın uyuşmazlık konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planında "mevcut konut alanı" kullanımında, uyuşmazlık konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında "A-2 yapılaşma koşullu meskun konut alanı" kullanımında kaldığı, davanın devamı esnasında yapılan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinde taşınmazın kullanımının "mevcut konut alanı" olarak belirlendiği, bu haliyle dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında planların kademeli birlikteliği ilkesine aykırılık bulunmadığından bu kısım yönünden davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının bu kısmında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmediği sonucuna varılmıştır.Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, 1/5000 ölçekli nazım imar planına yönelik olarak verilen İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın bu kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ilişkin kısımları yönünden davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun ise değişik gerekçeyle reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu planların mevzuata ve planlamaya uygun olduğu, temyize konu kararın eksik incelemeye dayalı verildiği, karara gerekçe gösterilen yürürlükteki 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istemiyle açılan davanın sonucunun beklenmesi gerektiği, temyize konu kararın nazım imar planına ilişkin kısmının usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : İzmir ili, Urla ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda Urla Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı kabul edilerek İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile değişiklikle onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile dayanağı İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planının ve uygulama imar planı değişikliği teklifinin reddine dair ... tarih ve ... sayılı İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi kararının iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında, dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verileceği, dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararının kendiliğinden hükümsüz kalacağı kuralı yer almış, aynı maddenin 2. fıkrasında da, yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçelerin iptal edileceği belirtilmiştir. 3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde nazım imar planı; varsa bölge planlarının mekana ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Davacı ... yönünden;Dosyanın incelenmesinden; UYAP bilişim sistemleri ortamında yapılan MERNİS nüfus kayıt sorgulaması sonucunda davacı ...'ın █████/2024 tarihinde vefat ettiği görülmüştür. Bu durumda; İdari Dava Dairesince 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 26. maddesinin uygulanması suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir. Davacı ... yönünden; Temyize konu dava konusu nazım imar planı açısından uyuşmazlığın incelenmesi; Temyize konu kararda, uyuşmazlığa konu bölgede kıyı bütününde oluşturulan yeni kısmi yapılaşma paftasının onaylanması üzerine bu paftaların esas alınması suretiyle İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile yargılamanın devamı esnasında davacının istemi doğrultusunda değişiklik yapıldığı ve yeni kullanım kararları bütünlüğü oluşturulduğu belirtilerek 1/5000 ölçekli nazım imar planına yönelik olarak konusunun kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiştir. Ancak dosyanın incelenmesinden, dava konusu taşınmazın uyuşmazlık konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planında "mevcut konut alanı" kullanımında, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında "A-2 yapılaşma koşullu meskun konut alanı" kullanımında kaldığı, yukarıda anılan ve davanın devamı esnasında kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğiyle taşınmazın kullanımında bir değişiklik yapılmadığı, fonksiyonun "mevcut konut alanı" olarak sürdürüldüğü görüldüğünden, bu haliyle davanın bu kısmı yönünden konusunun kalmadığından bahsedilemeyeceği gibi davacı tarafından nazım imar planında öngörülen "mevcut konut alanı" kullanımına ilişkin somut bir iddianın da olmadığı, öte yandan, İzmir ili, Urla ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkiindeki kısmi yapılaşmaya yönelik tespitler doğrultusunda Urla Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararına istinaden İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin tamamının iptali istemiyle TMMOB Mimarlar Odası (İzmir şubesi) ve TMMOB Şehir Plancıları Odası (İzmir şubesi) tarafından açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolundaki .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Dairemizin █████/2025 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararı ile bozulmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Bu nedenle, dava konusu nazım imar planı yönünden davanın reddi yolunda verilen mahkeme kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi gerekirken, davanın bu kısmının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı yolunda verilen temyize konu kararda isabet görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalı İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığının temyiz isteminin kabulüne,2. Davanın reddi yolundaki mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile anılan kararın 1/5000 ölçekli nazım imar planına ilişkin kısmının kaldırılarak davanın bu kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığı, 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun ise değişik gerekçeyle reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının nazım imar planına ilişkin kısmının BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde, kesin olarak, oy birliğiyle karar verildi.