kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, davacının malik olma şartı ile tapu iptal tescil şerhinin hukuki sonuçlarının temyizen incelenmesi.

Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, davacının malik olma şartı ile tapu iptal tescil şerhinin hukuki sonuçlarının temyizen incelenmesi.

Özet: Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne, bölge adliye mahkemesince davalı idarenin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; temyiz incelemesi sonucunda taşınmaz değerlemesi, husumet ve hak düşürücü süreye ilişkin itirazlar yerinde görülmezken, dava konusu taşınmazın tapu kaydına muris muvazaası nedeniyle tapu iptal tescil davası bulunduğuna dair şerh konulduğu ve kamulaştırmasız el koyma nedeniyle tazminat davası açılabilmesi için malik olunması gerektiği tespit edilmiştir.

5. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : ████████ Esas, ████████ Karar

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Tekirdağ 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : ████████ Esas, ████████ Karar

Taraflar arasında kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Davalı idare vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 27.01.2026 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü davalı idare vekili Avukat ... gelmiş, davacı vekili duruşmaya katılmamıştır. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukaın sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Tekirdağ ili ... ilçesi ... Mahallesi 5 42... parsel sayılı taşınmazda hissedar olduğunu, taşınmaza davalı idarece el atıldığını belirterek belirlenecek tazminatın davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmaza el atılmadığı gibi mahkemece 1956 yılı öncesi el atıldığı tespit edildiğinden hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddi gerektiğini, müvekkili idarenin sorumluluğunun bulunmadığını, husumet yöneltilemeyeceğini, taşınmazın arazi vasfında olduğunu, bedelin yüksek belirlendiğini, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, emsal seçimi ve değerlendirmesinin hatalı yapıldığını, emlak değerlerinin dikkate alınmadığını, önceki irtifakların dikkate alınması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmediği,davalı idarenin yetki ve sorumluluk alanında kaldığından husumetin doğru yöneltildiği, dosya kapsamına göre taşınmaza 1956 yılı sonrası el atıldığı, hak düşürücü sürenin söz konusu olmadığı, taşınmaz üzerinde irtifak bulunmadığı, böylece mahkeme kararının usul ve kanuna uygun olduğu belirtilerek davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu Tekirdağ ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 5 42... parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Dava konusu taşınmazın tapu kaydına 17.11.2025 tarihli ve ... yevmiye numaralı Tekirdağ 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 17.11.2025 tarihli ve ████████ Esas sayılı muris muvazası nedeniyle tapu iptal tescil dosyası bulunduğuna dair şerh konulduğu anlaşılmış olup, kamulaştırmasız el koyma nedeni ile tazminat davası açılabilmesi için taşınmaza malik olunması gerektiği de gözetilerek açılan tapu iptal tescil davası getirtilip tarafları ile iş bu davanın tarafları karşılaştırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.

5. 28.11.2022 tarihli bilirkişi ek raporunda, dava konusu taşınmazın tapu kaydında bulunan mevcut irtifak haklarına ilişkin herhangi bir belge bulunmadığı gerekçesi ile değerlendirme yapılmadığı belirtilmiş ise de dava konusu taşınmazın tapu kaydında bulunan mevcut irtifak haklarının dava konusu taşınmazın değerine olumsuz etkisi olacağı hususu muhakkak olup, irtifak haklarına dayanak belgeler getirtilip, bu hususta bilirkişi kurulundan yeniden ek rapor alınarak irtifak hakları sebebiyle belirlenecek değer düşüklüğünün zemin değerinden indirilmek suretiyle bedel belirlenmesi gerektiğinin düşünülmemesi doğru değildir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,

Davalı idare kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 04.11.2025 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 40.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye ödenmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.