Ticari işletme kirası sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında fesih, ödenmeyen paylar, şeffaflık ihlali ve iskan sorunlarına ilişkin iddialarla birlikte görev itirazı ve zorunlu masraf karşı talepleri.
Özet: Bu alacak davasında, davacı şirket, davalı ile akdedilen ticari işletme kirası sözleşmesi kapsamında davalının kira ve ortak alan gelirlerini eksik beyan edip ödemediğini, şeffaflık yükümlülüğünü ihlal ettiğini, yasalara aykırı faaliyetler yürüterek ticari itibarını zedelediğini iddia ederek, sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğinin tespitini ve çeşitli alacak ile tazminatların tahsilini talep ederken; davalı şirket, görev itirazında bulunarak uyuşmazlığın sulh hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiğini belirtmiş, esasa ilişkin savunmasında ise davacının sözleşmeye aykırı olarak eksik ve ruhsatsız teslim ettiği taşınmazlar nedeniyle kendisinin zorunlu harcamalar yaptığını, tesisin mühürlenmesinin davacının kusurundan kaynaklandığını ve kendi yaptığı harcamaların davacı alacaklarından takas ve mahsup edilmesi gerektiğini savunmuştur.
T.C.
İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ███████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Alacak (Ticari İşletme Kirası Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2026KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari İşletme Kirası Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... A. Ş. ile davalı ... A. Ş. arasında 01.09.2021 ve 30.08.2024 tarihli ek protokollerle güncellenen bir İşletme Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme uyarınca ... İli ... ilçesindeki ... ... ...’nin işletme haklarının davalıya devredildiğini, sözleşmenin 6. maddesi gereği davalının elde edilen kira ve yan bedellerin %55’i ile doluluk oranına göre %66’ya varan payı ve ortak alan gelirlerinin %20’sini davacıya ödemekle yükümlü olduğunu, ancak davalı şirketin sözleşmeye aykırı davranarak kira gelirlerini beyan etmediğini ve ödemediğini, ciro bilgilerini paylaşmayarak şeffaflık yükümlülüğünü ihlal ettiğini, 18.11.2024 tarihli ihtarnameye rağmen ödeme yapılmadığını, davalının sözleşmenin 4/4.1-i maddesini ihlal ederek kayıt bedellerini düşük gösterdiğini, bu durumun sözleşmenin haklı nedenle feshi için yeterli sebep oluşturduğunu, müvekkil şirketin 12.03.2025 tarihli ihtarname ile sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğini, fesih tarihine kadar tahakkuk eden 6.762.586,38 TL bedelli faturanın ödenmediğini, davalının fesih sonrası 11.03.2025 tarihinde düzenlediği 200.640,00 TL tutarındaki faturanın haksız olduğunu ve reddedildiğini, davalının iskan ruhsatı olmaksızın öğrenci barındırarak yasal mevzuata aykırı faaliyet yürüttüğünü, bu durumun ... Valiliği tarafından tespit edilerek tesisin kapatılmasına karar verildiğini, davalının bu usulsüz faaliyetleri nedeniyle müvekkil şirketin ticari itibarının zedelendiğini ve manevi zarara uğradığını, Türk Borçlar Kanunu’nun 112. ve 126. maddeleri uyarınca davalının temerrüdü nedeniyle müspet zararların ve mahrum kalınan kârın tazmininin gerektiğini, davalının mal kaçırma ihtimali bulunduğundan İİK 257. maddesi uyarınca davalının tüm mal varlığı üzerine ihtiyati haciz konulmasını, sözleşmenin 12.03.2025 tarihinde haklı nedenle feshedildiğinin tespitini, şimdilik 140.000,00 TL tutarındaki alacağın ve 10.000,00 TL tutarındaki mahrum kalınan kârın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsilini, ayrıca 500.000,00 TL tutarında manevi tazminatın davalıdan alınarak müvekkile verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında akdedilen 01.09.2021 tarihli ve 30.08.2024 tarihli ek protokol ile güncellenen ... ... ... İşletme Sözleşmesi'nin hukuki niteliği itibarıyla bir kira sözleşmesi olduğunu, bu nedenle HMK m. 4/1-a uyarınca uyuşmazlığın çözümünde Sulh Hukuk Mahkemelerinin mutlak görevli bulunduğunu, davanın görevsiz mahkemede açıldığını, dosyanın görevli ... Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesi gerektiğini, davacı tarafın 404 adet bağımsız bölümü öğrenci evi olarak işletilmek üzere teslim etmeyi taahhüt etmesine rağmen taşınmazları elektrik, su ve doğalgaz tesisatları eksik, abonelikleri tesis edilmemiş ve oturulamaz halde teslim ettiğini, davacının profesyonel bir inşaat şirketi olmasına rağmen basiretli bir tacir gibi davranmadığını, müvekkil şirketin taşınmazları işletebilmek adına davacının sorumluluğunda olan tesisatları yenilemek ve abonelikleri kendi adına tesis etmek zorunda kaldığını, taşınmazların iskan ruhsatının davacının vergi ve SGK borçları nedeniyle alınamadığını, bu durumun müvekkilden gizlendiğini, yapı ruhsat süresinin dolması ve yapı denetim bedellerinin ödenmemesi nedeniyle tesisin mühürlendiğini, davacının iskan izni alma yükümlülüğünü yerine getirmediğini, asansörlerin kırmızı etiketli teslim edildiğini, müvekkilin öğrencilerin can güvenliğini korumak amacıyla 350.000 TL bedelle asansörleri yeşil etiket seviyesine getirdiğini, bu harcamaların zorunlu ve faydalı masraf niteliğinde olduğunu, davacının bu masrafları karşılamaktan kaçındığını, müvekkilin yaptığı harcamaların vekaletsiz iş görme hükümleri uyarınca davacıdan tahsili gerektiğini, davacının iddia ettiği alacakların müvekkilin yaptığı zorunlu giderlerle takas ve mahsup edilmesi gerektiğini, müvekkil tarafından davacıya gönderilen ... numaralı 9.485.332,57 TL bedelli faturaya davacının itiraz etmediğini, davacının kendi kusuruyla tesisin mühürlenmesine sebebiyet verdiğini, bu süreçte müvekkile 500.000 TL tutarında idari para cezası kesildiğini, davacının kötü niyetli şikayetleri sonucu müvekkilin ticari faaliyetinin durduğunu, davacının kendi kusuruna dayanarak hak iddia edemeyeceğini, davacının üçüncü şahıslara olan borçları nedeniyle müvekkile çok sayıda haciz ihbarnamesi gönderildiğini, davacı personelinin müvekkil yetkilisine yönelik tehdit ve hakaretleri nedeniyle ... 2. Ağır Ceza Mahkemesi nezdinde ... sayılı ceza davasının açıldığını, tüm bu nedenlerle görev itirazlarının kabulünü, aksi takdirde haksız ve mesnetsiz davanın reddini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememizde açılan iş bu dava; taraflar arasındaki █████/2021 tarihli ve devamı niteliğindeki █████/2024 tarihli ... ... ... İşletme Sözleşmesi'nin davalı şirketin temerrüdü nedeniyle haklı sebeple feshinin tespiti ve bu feshe bağlı alacak ve tazminat taleplerine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Davacının ihtiyati haciz talebinin mahkememizin █████/2026 tarihli ara karar ile reddine karar verildiği, kararın davacı tarafça istinaf edildiği, İstanbul BAM 45 HD'nin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı ilamı ile reddine karar verildiği anlaşılmıştır.Mahkememize davacı vekili tarafından dosyaya sunulan █████/2026 günlü dilekçe ile; davadan feragat ettiğine ilişkin beyanda bulunduğu, dilekçe ekinde "Davalardan Feragate İlişkin Uygulanacak Hükümler" başlıklı protokolde tarafların karşılıklı olarak vekalet ücreti ve yargılama gideri taleplerinin olmadığını bildirdikleri anlaşılmıştır. Davacı vekilinin sunduğu █████/2026 tarihli feragat dilekçesi doğrultusunda dosya ve kapsamının incelenmesinde, davacı vekilinin dosyada bulunan vekaletnamesinde feragat yetkisi bulunduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce dosyanın incelenmesinde; davacı vekilinin █████/2026 tarihli dilekçesi ile davadan feragat ettiği görülmekle; 6100 sayılı HMK'nun 307, 309 ve 311.maddeleri gereğince davacı vekilinin davadan feragat etmesi ve davadan feragatın kesin hüküm sonuçlarını doğurduğu mahkememizce tespit edilmekle, davacı yanın açtığı davanın feragat nedeniyle reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın 6100 sayılı HMK'nun 307, 309 ve 311 maddeleri gereğince feragat nedeniyle REDDİNE,2-Peşin alınan 11.100,38 TL harçtan alınması gereken 732,00 TL harcın mahsubu ile kalan 10.368,38 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya İADESİNE, 3-Taraflarca █████/2026 tarihli feragat dilekçesi ekinde sunulan sözleşmenin 2. Maddesi gereğince talep edilmediğinden vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, 4-Taleple bağılılık ilkesi gereğince yargılama giderlerinin sarf eden taraflar üzerinde bırakılmasına,5-Devletçe karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,6-Davacı vekilince yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından İADESİNE,Dair, tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. █████/2026Başkan ...e-imza Üye ... e-imza Üye ...e-imza Katip ... e-imza