Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili isteminde 3402 sayılı Kanun m.12deki hak düşürücü sürenin uygulanma koşullarının değerlendirilmesi.
Özet: Davacıların murisine ait taşınmazlara hazine tarafından kamulaştırmasız el atıldığı iddiasıyla açılan bedel davasında, ilk derece mahkemesinin başlangıçta davayı kabul eden kararı istinafça onanmasına rağmen, Yargıtayca kadastro tespitlerinin kesinleşmesinden itibaren 10 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğu gerekçesiyle bozularak davanın reddine karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir; bozma kararına uyarak davayı reddeden ilk derece mahkemesi kararı, davacılar vekilince hazine adına yapılan tescilin yolsuz olduğu ve hak düşürücü sürenin uygulanamayacağı ileri sürülerek yeniden temyiz edilmiştir.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : ████████ Esas, ███████ KararKARAR : RetTaraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın reddine karar verilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: Davacılar vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 27.01.2026 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.Duruşma günü davacılar vekili Avukat ... ile davalı idare vekili Avukat ... gelmişlerdir. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacılar vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, ..., ... 2 ada 12... parsel sayılı taşınmazlarda davacılar murisi malik iken Hazine tarafından 1964 yılında ... Petrol Boru Hattı geçirilmek suretiyle kamulaştırıldığını; ancak taraflarına kamulaştırma evraklarının tebliğ edilmediğini, Üsküdar 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas, ████████ Karar ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı ilâmları uyarınca kamulaştırmaya istinaden Hazine adına tescil edildiğini, Hazine tarafından da Milli Savunma Başkanlığı tahsis edildiğini, tescil yolsuz olduğundan dava konusu taşınmaza kamulaştırmasız el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun (3402 sayılı Kanun) 12 nci maddesinde yer alan "kadastro tutanaklarında belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlere ait tutanakların kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak itiraz olunamaz ve dava açılamaz" hükmü uyarınca davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davanın kabulü ile belirlenen tazminat bedelinin davalı idareden tahsil edilerek davacılara ödenmesine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin 12.10.2023 tarihli ve ████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİA. Bozma Kararı 1.Bölge Adliye Mahkemesinin 12.10.2023 tarihli ve ████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki bilgi ve belgelerden; 26.04.1966 kesinleşme tarihli kadastro tespit tutanaklarına istinaden dava konusu taşınmazların Hazine lehine tapuya tescil edildiği, 3402 sayılı Kanun'un 12 nci maddesinin üçüncü fıkrasındaki düzenleme gereği, bu tutanaklarda belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlere ait tutunakların kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıl geçtikten sonra kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak itiraz olunamayacağı ve dava açılamayacağından, 10 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açılan eldeki davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi hatalı olduğundan kararın bozulmasına karar verilmiştir.B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Kararİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.VI. TEMYİZA. Temyiz Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; Hazine adına verilen tescil kararlarının yolsuz olduğunu bu nedenle 3402 sayılı Kanun'un 12 nci maddesinin üçüncü fıkrasının uygulanmasının mümkün olmadığını, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulması gerektiğini ileri sürmüştür.C. Gerekçe1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VII. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun mahkeme kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Aleyhine temyiz olunan davalı idare yararına 04.11.2025 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 40.000,00 TL vekâlet ücretinin temyiz edenden alınmasına,03.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.