istanbul bölge adliye mahkemesinin ticari satımdan kaynaklanan akaryakıt alacak davasında, haksız haciz ve davalı beyanları nedeniyle uğranılan zararın tazmini talebine ilişkin istinaf kararı.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin ticari satımdan kaynaklanan akaryakıt alacak davasında, haksız haciz ve davalı beyanları nedeniyle uğranılan zararın tazmini talebine ilişkin istinaf kararı.

Özet: Davacılar, davalı antrepo işletmecisinin hukuka aykırı beyanları sonucu kendilerine ait milyonlarca litre akaryakıtın üçüncü bir şirkete ait gösterilerek haczedilmesi ve dört yıl boyunca tasarruf edememeleri nedeniyle uğradıkları ekonomik zararın denkleştirici adalet ilkesi uyarınca faiziyle birlikte tazmini, haksız ödedikleri depo kira bedelinin iadesi ve kira bedeli ödeme yükümlülüklerinin tespiti talepleriyle açtıkları ticari alacak davasının ilk derece mahkemesince reddedilmesi üzerine istinaf yoluna başvurmuştur.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: █████████

KARAR NO: █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: █████/2022

NUMARASI: ████████ Esas - ████████ Karar

DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: █████/2026

Taraflar arasındaki Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... A.Ş.ile ... A.Ş. ... A.Ş'nin █████/2013 tarihinde ikmal anlaşması yaptığını ve bu anlaşma gereğince alım satım işlemlerinin son ürünleri 8.000.000 litre akaryakıttan oluştuğunu, toplam 8.000.000 litre akaryakıt'ın satıcı ... A.Ş. Akaryakıt tarafından Mersin ve Samsun antrepolarına ithal edilip teslim edildiğini, ... A.Ş. .... tarafından .... A.Ş depolarına teslim edilen motorinin 2.990.804 litre ... eklenmediğini, 1.462.044 litre .... eklendiğini, █████/2013 tarihinde .... A.Ş/..... deposuna ...referans numarası ile akaryakıtın █████/2013 tarihinde ... ve ... numaralı beyannamesi ile millileştirildiğini ve süpür akaryakıta satıldığı referanslı fatura, fatura ve gümrük beyannamesi eki ile birlikte ilgili kurum ve kuruluşlara bildirildiğini, ithalatçı firma olan ... A.Ş. Akaryakıtın vergi borçlarını ödememesi sebebi ile hakkında vergi dairelerince ihtiyati haciz kararı alındığını, bu ihtiyatı haciz kararı sonrası ... ili dahil olmak üzere haciz bildirileri gönderildiğini, █████/2013 tarihli .... sayılı ...'nin haciz yazısına cevaben TC Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığı .... Gümrük Müdürlüğü .../███████ tarih ve ....haciz(.....)-.....-... sayılı yazı ile cevap verildiğini v haciz işlemi yapılamadığını, davalı ...'in █████/2013 tarihli yazısı ile mevzuata aykırı bekletme yapmadığını satışa ilişkin bildirimin kendisine █████/2013 tarihinde değil █████/2013 tarihinde geldiğni belirttiğini, sunulan belgelerden █████/2013 tarihi itibariyle davalı ...'in satıştan haberdar olacağını ve kendi insiyatifi ile tedbir uygulanacağını, █████/2013 tarihinde dava konusu mallar üzerinde ... A.Ş. Akaryakıt'a ait olmaması sebebi ile haciz yapılamadığını, █████/2013 tarih ve 32888 sayılı yazı üzerine, █████/2013 tarihinde fiili haciz için davalının antreposuna gidildiğini, malların ... A.Ş. Akaryakıt'a ait olmaması sebebi ile haciz yapılamadığını, buna rağmen ilgili haciz tutanağının ekinden görülen davalı firmanın yetkilisi ...'in malların müvekkiline değil ... A.Ş. Akaryakat'a ait olduğunu gerçeğe aykırı şekilde beyan ettiğini, davalının kötüniyetli beyanları sebebiyle müvekkilinin malları teslim almaması için sebep kalmadığını, davalını depoyu kullanma bedeli alabilmek, rakip firmaları saf dışı bırakmak için böyle bir yola başvurulduğunu, davalının beyanı sonrasında █████/2013, █████/2013 ve █████/2013 tarihinde ... A.Ş. Akaryakıt'ın olmadığı için haczedilmeyen buna rağmen davalının kendi başına uyguladığı tedbir sebepli müvekkiline teslim edilmeyen malların █████/2014 tarihinde davacı şirketin yetkilisi beyanlarının çerçevesinde istihkaklı olarak haczedildiğini,bu durumun haczin dayanağının davalı beyanı olduğunun ...'nin █████/2014 tarihinde 26.Asliye Hukuk Mahkemesi'ne verdiği beyanda yer aldığını, iş bu davanın konusunun davalının hukuka aykırı beyanları sonucu █████/2014 tarihine kadar uyguladığı tedbir sonrasında müvekkilinin 4 yıl boyunca kendisine ait toplamda 4.550.000 litre akaryakıt üzerine tasarruf edememesi sonucu uğradığı zararın tazmini olduğunu akaryakıt ithalatının döviz cinsinden yapıldığının da göz önünde bulundurularak bilirkişi veya bilirkişi heyetince denkleştirici adalet ilkesi uyarınca enflasyon, tüketici eşya fiyat endeksi, altın ve döviz kurlarındaki artışlar, memur maaş ve işçi ücretlerindeki artışlar gibi çeşitli ekonomik etkenlerin ortalamaları alınmak suretiyle ve olası taraf itirazarını da karşılamak adına müvekkilinin █████/2013 ile █████/2017 arasındaki zararın hesaplanarak davalıdan █████/2017 tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte tahsilini, davanın belirsiz alacağın belirlenmesinden sonra talep artırım hakkı saklı kalmak kaydı ile şimdilik ¨500.000 üzerinden kabulünü, davalıya ödenen ¨260.000 depo kira bedelinin ödeme tarihi olan █████/2014'ten itibaren ticari faizi ile birlikte tahsilini, müvekkillerinin avalıya depo kira bedeli ödeme yükümlülüğü olmadığının tespitini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verimesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Mahkemenin bu davaya bakmaya yetkisiz olduğunu, tarafların tacir olduğunu, aralarında imzalanan █████/2017 tarihli “İkmal ve Depolama Hizmetleri Sözleşmesi’nin yetki şartını düzenleyen 11.maddesinde “ İstanbul Mahkeme ve İcra Dairelerinin yetkili olacağı “ hüküm altına alındığını, HMK.2nın 17.maddesinde yer alan” (1) Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.” amir hüküm kapsamında işbu davanın taraflarca kararlaştırılan İstanbul-Çağlayan mahkemelerinde açılması gerekirdi denildiğini bu sebeple mahkememizin yetkisiz olduğunu, müvekkili şirketin(kısaca ...) yasal mevzuat kapsamında ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’ndan almış olduğu lisanslar aracılığıyla akaryakıt depolama ve dağıtımında ülke çapında faaliyet gösteren bir firma olduğunu, dava dışı akaryakıt ... lisansı sahibi ... A.Ş. Akaryakıt ... Tic. A.Ş. ,... A.Ş. Akaryakıt ... Firmasından iki ayrı fatura ile 1.607,348 m3 ve 2.990,804 m3 ürün satın aldığını, bu ürünlerin beyannamelerine 14 Kasım tarihinde başlayan ... A.Ş. Akaryakıt 15 Kasım tarihinde ilgili ürünlere ait KDV tutarlarını yatırarak kendi şirketleri adına malın ithalatını gerçekleştirildiğini, █████/2013 tarihinde ... A.Ş. Akaryakıt ile müvekkili şirket arasında “İkmal ve Depolama Hizmetleri Sözleşmesi” imzalanarak,... A.Ş. Akaryakıt’ın mülkiyetindeki bahsi geçen ürünlerin müvekkili ...’ın Samsun’da bulunan antreposunda █████/2013 tarihine kadar depolanması hususunda anlaşıldığını, ilgili sözleşmenin “ Kalite ve Ulusal Marker” başlıklı 5.Maddesinde;“Depolama hizmetine konu edilen ürün hakkında tedbir,haciz,el koyma vb.işlemlerin uygulanması halinde ...,... A.Ş. Akaryakıt’ı bilgilendirecek olup ürünün iş bu sebeple tahliye olunamaması durumunda ... A.Ş. Akaryakıt bu süreçte depolama ücrti ödemeye devam edeceğini kabul beyan ve taahhüt eder.” hükmü ile,sözleşmenin “ Etik Kurallar” başlıklı 15.maddesinde ;Kanunen her iki tarafın basiretli tacir olarak zaten maddede yer alan şekilde davranma yükümlülüğü olmasına karşın taraflarca özellikle kararlaştırılmıştır.) Taraflar,işbu sözleşmenin uygulanması sırasında ,her türlü iş,işlem ve uygulamalarında yasalara uygun davranmak,ticari etik ve iyi niyet kurallarına uygun davranmakla yükümlüdür.” Hükmü yer aldığını, davacıların huzurdaki davayı açmakta haksız ve kötüniyetli olduğunu, davacılar tarafından ,” ...’ün antreposunda bulunan ürünlerin kendilerine ait olmasına rağmen ..... ..... Gümrük Müdürlüğü’ne sunduğu .../███████ tarihli yazısında antrepolarında bulunan malların ... A.Ş. Akaryakıt’a ait olduğunun tedbir amaçlı teslim edilemeyeceğinin ya da serbest bırakılamayacağının beyan edilmesi sebebiyle malları alamadıkları iddiasıyla , ödenen ¨260.000 depo kira bedelinin ödeme tarihinden itibaren işlemiş ticari faizi ile birlikte ödenmesi ve ileride artırılmak üzere █████/2013 ile █████/2017 tarihleri arasındaki zararlarına karşılık olmak üzere şimdilik 500.000'nin tahsili talebiyle iş bu dava açıldığını, öncelikle davanın yetkisizlik sebebiyle reddini, yetki itirazının kabul edilmemesi halinde davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...açılan dava, satın alınan akaryakıtın teslim alınamaması nedeniyle denkleştirici adalet ilkesi çerçevesinde zararın tazminine yönelik tazminat alacağı ve ayrıca ödenen depo kira bedelinin istirdatı davasıdır. Davacılar dilekçesinde tazminat alacağına dayanak kusur olgusunu açıklarken akaryakıtın teslim alınamaması sebebinin davalı şirket ve bu şirketin yetkilisi ...'in 09.12.2013 ve 30.12.2013 tarihli gerçeğe aykırı ve kötüniyetli beyanları olduğunu, bu beyanlar olmasaydı akaryakıtın teslim alınarak, kullanılabileceği ve rahatlıkla diğer davacıya satılabileceği vurgulanmış ve bu kusur çerçevesinde tazminat alacağı talep edilmiştir. Kar kaybına ilişkin tazminata hükmedilebilmesi için herşeyden önce davalının kusurlu olup olmadığı ve kötüniyetle hareket edip etmediğinin incelenmesi gerekmekte olup bu konuda toplanan tüm somut, açık ve denetime elverişle deliller dikkate alındığında taraflar arasında gelişen sürecin Dava dışı ... A.Ş. Akaryakıt ... A.Ş.'nin ithal ettiği 8.000.000 litre akaryakıtın 4.450.000 litresinin Samsun, bakiye kısmın ise Mersin Antrepolarına teslim ettiği, bu hususta davalı ile ikmal ve depolama hizmetleri sözleşmesi imzalandığı, ... A.Ş. Akaryakıt'ın vergi borçları nedeniyle hakkında haciz kararı alındığı, ilk kez ... Vergi Dairesince 02.12.2013 tarihli yazısı ile haciz kararının uygulanmasının talep edildiği fakat bu haciz yazısından önce ......Gümrük Müdürlüğü tarafından yazılan 22.11.2013 tarihli yazıda "fiili ithalatı gerçekleştirilmiş olmakla birlikte antrepo sahasından çıkarılmamış olan eşyalar için bireysel ve toplu teminat verilmesi gerektiğinden ikinci bir talimata kadar eşyaların teslim edilmemesi" ve yine 02.12.2013 tarihli yazıda ihtiyati haciz kararına istinaden tedbir konulmasını teminen yükümlüsüne teslim edilmemesini ve serbest bırakılmaması gerektiği"ni bildirdiği, ...'nin 02.12.2013 tarihli yazısına istinaden ..... Gümrük Müdürlüğü'nün .....12.2013 yazısı ile ...'den bilgi istediği davalı şirketin 09.12.2013 tarhili █████████ sayılı müzekkere cevabında ürünlerin ... A.Ş. Akaryakıt'a ait olduğu ve Mersin Gümrük Müdürlüğü bildirilen şekilde ürünlerin tedbir amaçlı olarak sahiplerine teslim edilmeyeceği ve serbest bırakılmayacağının" beyan edildiği, Samsun Gümrük Müdürlüğünce yeniden 10.12.2013 tarihinde açıklayıcı bilgi istenmesi sonucunda davalı şirketin yeniden 11.12.2013 tarih ve █████████ sayılı cevabından Gümrük yönetmeliğinde değişiklik yapıldığını, Mersin Gümrük Müdürlüğü'nün 22.11.2013 tarihli yazısına istinaden antrepolarda depolanan mallarla ilgili ikinci talimatın beklendiği, satışın yapıldığına dair faturanın 21.11.2013 tarih itibariyle bildirmediği, fatura olmaksızın satış yapıldığına dair bilginin 02.12.2013 tarihli mail ile iletildiği" hususunda bilgi ve açıklama yapıldığı anlaşılmaktadır. ... Vergi Dairesinin 26.12.2013 tarihli fiili haciz uygulanması talebi sonucu davalı şirketin antrepolarında fiili haciz uygulanmak üzere gidilmiş 30.12.2013 tarihli tutanakla ... A.Ş. Akaryakıt'a ait malvarlığı bulunmadığı, akaryakıtın ... A.Ş.A.Ş.'ye satış yapıldığı, tespit edildiği imza altına alınmış ve ayrıca davalı şirket yetkilisinin ek ifadesine yer verildiği, bu ifade de tutanaktaki hususlara katılmadıklarını, bu sebeplerinde ... A.Ş. Akaryakıt tarafından malların millileştirilme sürecinin Gümrük Yönetmeliğinde olan değişiklik nedeniyle durduğunu, ..... Gümrük Müdürlüğünce ihtiyati haciz konulduğunun bildirildiği, Kasım ayının son haftasında yapılan denetimde ... A.Ş. Akaryakıt yetkilisinin satıma ilişkin fatura ibraz edemediği, şifahi olarak malların kendilerine ait olduğunun belirtildiği, ...a satışın gerçekleştirildiğine ilişkin bilginin 02.12.2013 tarihli mail ile bildirildiği, ... Gümrük Müdürlüğü'nün 02.12.2013 tarihli yazısı gereği malların teslim edilemediği, haciz kalktığına ilişkin yazının bildirilmesinden sonra malların teslim edilebileceğinin beyan edildiği anlaşılmaktadır.

Tüm bu ayrıntısına yer verilen resmi kayıtlar incelendiğinde gerek davalı şirketin gerekse şirket yetkilisinin sürece ilişkin yanlış, yanıltıcı ve aldatıcı beyanda bulunmadıkları, .... Gümrük Müdürlüğünce yazılan ve verilen talimatların bildirildiği, satışa ilişkin bilginin fatura olmaksızın 02.12.2013 tarihli mail ile yapıldığı, 30.12.2013 tarihli tutanakta da bu hususların tekrarlandığı görülmektedir. Ayrıca İstanbul Anadolu 26. AHM'nin 2014/5 Esas sayılı dosyasında ... A.Ş.... Tic. A.Ş. Tarafından ... Vergi Dairesine 25.12.2013 tarih ve 66030 sayılı dilekçe ile başvurulduğu, ... A.Ş. Akaryakıt'a ilişkin ürünlerin kendilerine ait olduğunun beyan edildiğinin, bu iddianın ... Müdürlüğü tarafından reddedildiğinin açıklandığı anlaşılmaktadır. Tüm bu yazışmalar ve süreç biraraya getirildiğinde idarenin kendi insiyatifi ve aldığı kararlar doğrultusunda ...ın talebini geri çevirdiği, bunun 30.12.2013 tarihinde davalı şirket yetkilisinin ifadesinden önce yapıldığı, idarenin aldığı kararda şirket yetkilisinin etkisinin olmadığı, zaten davalı şirket yetkilisinin verdiği ifadenin yukarıda da açıklandığı üzere yanlış yanıltıcı veya aldatıcı olmadığı, gerçeğe aykırı veya kötüniyetle hareket edildiğinin ispat edilmediği, zararın tazmini için gerekli olan kusur şartının gerçekleşmiş olmadığı, akaryakıtın teslim alınmaması olgusunun ve kusurunun davalı tarafa yükletilemeyeceği, bu nedenle tazminat alacağına ilişkin talebin reddine karar vermek gerektiği anlaşılmıştır. Ödenen depo kira bedeli yönünden ise ... A.Ş. Tarafından İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyası ile depo kira bedeline yönelik alacak davası açıldığı, davanın 01.03.2017 tarihinde 114.879,09 TL değer üzerinden açıldığı, işbu dosya davacılarının 04.08.2017 tarihinde 260.000,00 TL bedeli depo kira bedeli olarak ödedikleri fakat henüz davanın derdest olup sonuçlanmadığı anlaşılmıştır. İşbu davada davacılar her ne kadar ödedikleri bedelin iadesini talep etmişler ise de istirdat davasına konu 260.000 TL'nin İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında görülmekte olduğu, depo kira bedeli alacağının ne kadar olduğu, bu bedelin hangi tarihleri kapsadığı, ...'ün hapis hakkının mevcut olup olmadığı, bu alacağı talep edip edemeyeceği hususlarında somut, açık, denetime elverişli bir karar verilmeden ödenen bedelin istirdatının talep edilmesinin mümkün olmadığı, istirdata konu alacağın ödenmesinin rızaen yapıldığı, davalı ...'ün M.K. 950 Md. Kapsamında hapis hakkı mevcut olup ikmal ve depolama sözleşmesi kapsamında kusurunun olmadığı, İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/5 Esas sayılı dosyasında depolama kira bedelinin varlığı ve miktarı hususunda somut bir karar verilmiş olmadığından depo kira bedelinin istirdatı yönünden erken açılan davanın reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; öncelikle, hüküm hukuka aykırı şekilde tanzim edilen 15.03.2021 tarihli bilirkişi heyeti raporuna göre kaleme alınmış olup, bu durumun kabulü ne hukuk sistemi ne de taraflarınca mümkün olmadığını, bilirkişiler tarafından yapılan dosya incelemesinde müvekkillerinin 29.09.2017 tarihi itibarı ile ortalama zararlarının 9.242.979,95-TL olduğunun hesaplandığını, ancak bu tespitin ardından bilirkişi heyeti tarafından kanuna aykırı şekilde hukuki değerlendirme yaptığını ve davalının bu tutardan sorumlu tutulamayacağının belirtildiğini, müvekkili tarafından ödenen depolama kira bedeli yönünden de haklı davalarının reddine karar verilmesi sebebiyle kararın bu yönden de kaldırılması gerektiğini, zira gerekçeli kararda davalı tarafından İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ████████ E. sayılı dosyası ile depo kira bedeline yönelik alacak davası açıldığı, davanın derdest olduğu, somut karar verilmeden rızaen ödenen bedelin istirdatının talep edilmesinin mümkün olmadığı gerekçeleriyle haksız olarak davalarının reddedildiğini, bu bedelin rızaen değil cebren ödendiğini, ayrıca davalı ile müvekkili ... A.Ş.arasında bir depolama sözleşmesi bulunmadığını, müvekkilinin davalı ile ikmal sözleşmesi imzalayan dava dışı ... A.Ş. Akaryakıt’tan malı satın aldığını, istinaf başvurularının kabulü ile İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ████████ E. ████████ E. sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde davacı müvekkilleri yönünden kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 21.04.2022 Tarih, ████████ E., ████████ K. Sayılı Kararında gerek tazminat gerekse depolama kira bedeli talebinin reddine ilişkin karara katılmakla birlikte reddedilen 500.000 TL tazminat tutarı dikkate alınarak lehe vekalet ücreti takdir edilmemesinin usul ve Yasa'ya aykırı olup sadece bu yön bakımından ilk derece mahkemesi kararının ortadan kaldırılarak bu kısım bakımından da lehe nispi vekalet ücreti hükmedilmek sureti ile yeniden hüküm tesis edilmesine, davacı tarafın istinaf dilekçesine karşı cevaplarının kabulü ile davacı tarafın istinaf isteminin esastan reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE:Dava, satın alınan akaryakıtın teslim alınamaması nedeniyle denkleştirici adalet ilkesi çerçevesinde zararın tazmini ve ödenen depo kira bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş, karara karşı taraf vekillerince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Dosya kapsamına sunulan bilgi ve belgelerden, dava dışı ... A.Ş.'nin, ... ... şirketinden 12.11.2013 tarihinde toplam (1.462.044 litre ve 2.990.804 litre) 4.598.152 litre motorin satın aldığı, 14.11.2013 tarihinde verilen beyanname ile ithal edilen 2.990.804 litre motorinin ..... katılmaması nedeniyle millileştirilmediği, 1.462.044 litre motorinin ise millileştirildiği, 25.10.2013 tarihinde ... A.Ş. ile davalı ...

(...) arasında "ikmal ve depolama hizmetleri sözleşmesi" akdedildiği ve ithal edilen akaryakıtın 15.11.2013 tarihine kadar davalının .....'da bulunan antreposunda depolanmasının kararlaştırıldığı, davacı ... A.Ş ile ... A.Ş arasında 01.10.2013 tarihinde ikmal anlaşması akdedilerek 16.11.2013 tarihli fatura ile 4.500.000 litre ürünün davacıya satıldığı, ... A.Ş. tarafından .... Gümrük Müdürlüğü'ne yazılan 02.12.2013 tarihli dilekçede davalı antreposunda bekleyen 4.500.000 litre motorinin davacı ... A.Ş.ye satılması nedeniyle ürünün tesliminin yapılmasının istendiği, davacı ... A.Ş'den gönderilen mail ile davalıya 02.12.2013 tarihinde satışın bildirildiği, vergi alacağına istinaden ... tarafından 06.01.2014 tarihinde istihkak talepli haciz tesis edildiği, akaryakıt ürününün yediemin sıfatıyla davalı şirketin ....tesis müdürüne teslim edildiği, davacı ... A.Ş.'nin, ürünlerin ... A.Ş.ye değil, kendilerine ait olduğu gerekçesiyle haczin kaldırılması için ... aleyhine İstanbul Anadolu 26. Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde 06.01.2014 tarihinde 2014/5 Esas sayılı dosya ile istihkak davası ikame ettiği ve 09.01.2014 tarihinde de Samsun 2.Asliye Ticaret Mahkemesinden tedbir talebinde bulunduğu , mahkemenin ███████ değişik iş sayılı kararı ile millileştirilmiş 1.359.196 litrelik motorinin tedbiren davacıya teslimine karar verildiği ve bu miktar ürünün davacıya teslim edildiği, İstanbul Anadolu 26.Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde 02.10.2014 tarihli 2014/5 Esas ████████ K sayılı karar ile Samsun ... deposunda bulunan 4.450.000 litre akaryakıtın ... A.Ş.firmasına ait olduğuna, haczin kaldırılmasına, ürünün ... A.Ş.firmasına teslimine karar verildiği ve verilen kararın temyiz incelemesinden geçerek 12.10.2015 tarihinde kesinleştiği, bu kez davacının vergi borcu nedeniyle Anadolu Kurumlar Vergi Dairesi tarafından akaryakıt üzerine ihtiyati haciz konulduğu, davacının başvurusu üzerine İstanbul Bölge İdare Mahkemesi İkinci Kurulu'nun 10.05.2016 tarihli kararı ile ihtiyati haczin yürütülmesinin durdurulmasına karar verildiği ancak akaryakıtın davacıya tesliminden önce davacının .... nezdindeki dağıtıcı lisansının 09.06.2016 tarihinde iptal edildiği, bunun üzerine davacının idare mahkemesine başvurduğu, Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 7.İdari Dava Dairesinin ████████ esas sayılı dosyasında yürütmenin durdurulmasına karar verildiği, davacının satın aldığı akaryakıtı başka bir dağıtıcı lisans sahibine satışına dair izin talebinin ....tarafından reddine ilişkin karara ilişkin Ankara 1. İdare mahkemesinin █████████ esas sayılı dosyasında da yürütmenin durdurulmasına karar verildiği, davacı tarafından ürün tesliminin gerçekleştirilmesinin talep edilmesi üzerine davalı tarafından .... ve Gümrük Müdürlüğünden görüş sorulduğu, Gümrük Müdürlüğünün 21.11.2016 tarihli yazısı ile ÖTVnin halen ödenmemiş olması ve ÖTV'yi karşılayacak tutarda ÖTV teminatının bulunmaması ayrıca davacı ... A.Ş.... A.Ş'nin ... tarafından lisansının iptal edilmiş olması, markerleme işleminin tamamlanmaması dolayısıyla eşyanın halen gümrük gözetimi ve denetimi altında bulunması ve gümrük işlemlerinin de tamamlanmamış olması nedeniyle beyanname muhteviyatı eşyaların ÖTV teminatlarının tamamlanması gerektiği hususlarının bildirildiği ancak Gümrük ve Ticaret Başkanlığı’nın ürünlerin ÖTV teminatının tamamlanması gerektiğine dair kararın davacının başvurusu üzerine .... Vergi Mahkemesi tarafından yürütmesinin durdurulduğu, davalı antreposunda bakiye kalan 101.152 litre millileştirilmiş motorinin İstanbul Anadolu 26. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/5 Esas sayılı kararının infaz doğrultusunda icra kanalıyla 16.01.2017 tarihinde davacıya teslim edildiği, millileştirilmemiş ve teslim edilmemiş 2.909.804 litre motorinin davacı tarafından 13.01.2017 tarihli fatura ile diğer davacı ...Ş. ye satıldığı, ...... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında verilen 10.04.2017 tarihli karar ile İstanbul Anadolu 26. Asliye Hukuk mahkemesinin 2014/5 Esas ████████ Karar sayılı kararı gereğince 2.990.804 litre akaryakıta ulusal marker eklenerek davacı ... A.Ş.ye teslim edilmesine karar verildiği, verilen karar uyarınca icra yoluyla 12.04.2017 tarihinde akaryakıt marker eklenerek milli tanka aktarıldığı, 01.08.2017 tarihinde davacı ...Ş tarafından satın alınan akaryakıtın teslimi için Samsun Asliye Ticaret mahkemesinin ████████ değişik iş sayılı dosyasında talepte bulunulduğu, tedbire konu malların teslim edilmeye başlandığı belirtilerek talebin geri çekilmesi üzerine 06.09.2017 tarihinde tedbir talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, 29.09.2017 tarihinde davalıya ait Samsun akaryakıt dolum ve depolama tesisindeki davacı ... A.Ş'ye ait ürünlerin kalan kısmı olan 2.909.804 litrelik ürünün teslim alındığına dair davacıların yetkilileri ve davalı şirket yetkilisi nezdinde tutanak tutulduğu anlaşılmaktadır

Davalı ile davacı ...Ş. arasında 13.01.2017 tarihinde "ikmal ve depolama hizmetleri sözleşmesi" imzalanmış olup, sözleşmenin süresi 13.05.2017 tarihine kadar belirlenmiştir. Sözleşmede davacıya tahsis edilecek tank depolama ücreti olarak 15 TL/m3 + KDV ile tesisten kara dolumu yapılan ürünün beher metreküpü için 15 TL+KDV teslim etme hizmet bedellerin ödenmesi kararlaştırılmış ise de davalının düzenlediği 07.08.2018 tarihli faturaya istinaden davacı ...Ş. tarafından 03.08.2017 ve 04.08.2017 tarihinde "13.01.2017-15.09.2017 tarihli depolama kira bedeli" açıklamasıyla toplam 260.000 TL ödeme yapılmıştır.

Davacı tarafça, davacılardan ... A.Ş.'nin dava dışı ithalatçı ... A.Ş'den satın aldığı akaryakıtı davalının gerçek dışı beyanları, Vergi Dairesi ve ...'nın haksız uygulamaları nedeniyle uzun yıllar teslim alamadığı, Vergi Dairesi tarafından konulan haczin kaldırılması için açılan istihkak davasının kabul edilerek hacizlerin kaldırılmasına rağmen davalının ... ve Gümrük Müdürlüğü'nün yazılarını gerekçe göstererek teslimden kaçındığı belirterek satın alınan akaryakıtın teslim alınamaması nedeniyle zararın tazmini; davacılar arasında gerçekleşen satışın 13.01.2017 tarihli mail ile davalıya bildirildiği, 13.01.2017 tarihinde davalı ile davacı ...Ş. arasında "ikmal ve depolama hizmetleri sözleşmesi" imzalandığı, davalının 16.01.2017 tarihli mail ile depolama ücretinin ödenmesi halinde teslimatın gerçekleşeceği yönünde cevap vermesi üzerine Samsun Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ D.İş sayılı dosyasında tebdiren teslim talebinde bulunulduğu, bu dosyada duruşma günü verilmesi üzerine uzayan duruşma süreci ve davalının 2.000.000 TL'lik depolama ücreti isteği yerine 260.000 TL fatura düzenleyeceğini belirtmesi sonrasında daha fazla mağduriyete uğramamak için davalıya toplam 260.000 TL ödeme yapıldığı beyan edilerek ödenen bedelin istirdatı istemiyle eldeki dava açılmıştır. Davalı tarafça, davalının antreposunda bulunan ürünlerin davacılara teslim etmemesinin nedeninin idari karar ve yasal yükümlülüklerden kaynaklandığı, davacıların varsa bir zararı talep hakkı bulunmadığı, depolama ücretinin ödenmemesi üzerine İstanbul Anadolu 4.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ████████ Esas sayılı dosyası ile alacak davası açıldığı, davadan sonra davacılardan ... A.Ş. tarafından bir kısım dönemi karşılayacak şekilde 260.000 TL ödenmiş ise de bu tutarın tüm depoloma ücretini karşılamadığından davanın halen devam ettiği, Türk Medeni Kanunun 950. ve 574.maddelerinin muaccel hale gelen depolama ücreti alacağına karşılık deposunda bulunan ürünler üzerinde hapis hakkı tanıdığından depolama ücreti ödenene kadar ürünleri teslim etmeme hakkı bulunduğu belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.

Davadaki ilk talep dava dışı ... A.Ş.'nin ... şirketinden 12.11.2013 tarihinde ithal ettiği ve davalının Samsun antreposuna teslim edilen 4.450.000 litre motorinin davalının kusurlu davranışlarıyla geç teslim edildiği iddiasına dayalı olarak 29.11.2013 ile 29.09.2017 arasındaki zararın denkleştirici adalet ilkesi uyarınca hesaplanarak tazmini istemine ilişkindir. Davadaki ikinci talep ise davalıya ödenen depolama ücretinin istirdatı istemine ilişkindir.

Dosyaya sunulu İstanbul Anadolu 4. Asliye Tiçaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dava dosyasının incelenmesinde; ... tarafından ... ve ... aleyhine 01.03.2017 tarihinde depolama ücretinin tahsiline ilişkin olarak ikame edilen alacak davasında, şimdilik 114.879,09 TL lik alacağın KDVsi ile birlikte tahsili talep edilmiş olup, yapılan yargılama sonunda 21.04.2022 tarihinde davalı ...Ş. tarafından yapılan ödemelerin depolama ücretinin 2.990,804 m3 ve m3’ü 0,50 TL/günden hesaplandığında 147 güne denk geldiği, bu bedelin davacı ile davalı ...Ş. arasında imzalanan 13.01.2017 tarihli sözleşme gereği 14.01.2017-10.06.2017 tarihleri arası depo kira bedelini kapsadığı, bu nedenle davacının davalı ...Ş.'den talep edebileceği bir alacağının kalmadığı, davacının davalı ... A.Ş.'den toplam 87.913,82 TL talep edebileceği gerekçesiyle davanın ... A.Ş. yönünden reddine, davanın ... A.Ş.yönünden kısmen kabulü ile 87.913,82 TL'nin tahsiline karar verilmiştir. Uyaptan yapılan incelemede söz konusu kararın istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13.Hukuk Dairesi'nin █████████ Esas ve █████████ Karar sayılı kararı ile davalı ... A.Ş'nin istinaf başvurusunun kabulü ile "...akaryakıtın davacı ile dava dışı...firması dosyaya mübrez depolama sözleşmesi kapsamında davacı antreposuna teslimi tarihinden itibaren, bir kısmının davalı...firmasına, kalan kısmının ise adına ulusal marker çıkarılan davalı ...'ya teslim edildikleri tarihe idare tarafından uygulanan tüm tedbir ve haciz işlemlerinin, davalılar tarafından bu işlemlere karşı açılan adli ve idari hukuk davaları sonucunda alınan kararların sonuçlarının kronolojik olarak tespiti, gerekli görülmesi halinde bu konuda bilirkişi incelemesi yaptırılması, davacının haciz işlemlerinde yedi emin sıfatıyla hareket ettiğini beyan ettiği de nazara alınarak, hacizli mallara ilişkin saklama anlaşmasının idare ile davacı arasında yapılmış kabul edilmesi gerekip gerekmediğinin, buna göre davalı...firmasının husumet itirazının yerinde olup olmadığının, yine istinaf kanun yoluna başvuran davalının gerek cevap dilekçesinde gerekse bilirkişi raporlarına karşı itiraz dilekçelerinde ileri sürdüğü ... tarafından haksiz haciz tarihlerini kapsayan dönem için davacıya ödeme yapıldığı itirazının yerinde olup olmadığının, oluşacak sonuca göre davacının istinaf kanun yoluna başvuran davalıdan depolama ücreti talep edip edemeyeceğinin tartışılıp değerlendirilmesi gerekirken, herhangi bir gerekçe belirtilmeksizin ve davalı...firmasının bu yöndeki savunma ve itirazları karşılanmaksızın karar verilmesi nedeniyle kararın kaldırılmasına, davacı ...'nin istinaf sebeplerinin bu aşamada değerlendirilmesine yer olmadığına" karar verildiği, kaldırma kararı üzerine mahkemenin ████████ esasında yargılamanın devam ettiği anlaşılmıştır.

Bu durumda eldeki davaya konu depolama ücretine ilişkin alacağın varlığı ve miktarı İstanbul Anadolu 4. Asliye Tiçaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasında değerlendirilecek olup, ayrıca davacıların eldeki davada ileri sürdükleri iddiaların İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasında savunma olarak ileri sürüldüğü ve istinaf dairesince verilen kaldırma kararında da bu noktaya işaret edildiği gözetildiğinde İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasında yer alan dava konusu ile eldeki davanın birbirini etkileyecek nitelikte olmasına göre İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, mahkemece yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması isabetli görülmemiş ve bu nedenle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, kaldırma sebebine göre davacılar vekilinin sair istinaf sebebinin bu aşamada değerlendirilmesine yer olmadığına,kaldırma sebebine göre davalı vekilinin istinaf başvurusunun bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca USULDEN KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,

2-Kararın kaldırılma sebebine göre davalı vekilinin istinaf başvurusunun bu aşamada incelenmesine YER OLMADIĞINA,

3-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine,

4-İstinaf başvurusu bu aşamada incelenmediğinden davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcı ile istinaf başvuru harcının istemi halinde kendisine iadesine,

5-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yapılacak yargılama sırasında değerlendirilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362(1)g maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. █████/2026