yargıtay 5. hukuk dairesinin, kamulaştırılan taşınmazın imar durumu belgelerindeki farklılık nedeniyle arsa vasfı ve kıymet takdirinin yeniden belirlenmesi talepli yargılamanın iadesi davasının esastan reddine karşı temyiz incelemesi.

Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin, kamulaştırılan taşınmazın imar durumu belgelerindeki farklılık nedeniyle arsa vasfı ve kıymet takdirinin yeniden belirlenmesi talepli yargılamanın iadesi davasının esastan reddine karşı temyiz incelemesi.

Özet: Önceki bir kamulaştırma sürecinde, belediye tarafından sağlanan hatalı imar durumu bilgisi nedeniyle bir taşınmazın tarla olarak değerlendirilip arsa vasfının göz ardı edildiği gerekçesiyle açılan yargılamanın iadesi davasında, ilk derece mahkemesi ve istinaf mahkemesi tarafından talebin reddedilmesi üzerine, dosya temyiz incelemesi için Yargıtaya taşınmış ve burada duruşmalı olarak değerlendirilmektedir.

5. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : ████████ Esas, ████████ Karar

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : ████████ Esas, ████████ Karar

Taraflar arasındaki yargılamanın iadesi davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verilmiştir.

Davacılar vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 03.02.2026 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü davacılar vekili Avukat ... ve davalı idare vekili Avukat ... gelmişlerdir.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalısı olduğu ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararının denetiminden geçerek en son Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 07.06.2022 tarihli ve ██████████ Esas, ██████████ Karar sayılı kararı ile düzeltilerek onananarak 23.08.2025 tarihinde kesinleştiğini, işbu kesinleşmiş davayla ilgili dava konusu taşınmazın arsa vasfında olduğu hususu ilgili kurumlardan istenen imar durumu belgelerinde ısrarla 1/1000'lik ve 1/5000'lik planlarının bulunmadığı sadece 1/25.000'lik planının bulunduğu belirtildiğini, bu yazı cevapları nedeniyle dava konusu İzmir ili, ... ilçesi, ... köyü 459/A parsel sayılı taşınmazın, tarla vasfında kabul edildiğini, kıymet takdirinin de tarla vasfına göre yapıldığını ve kararın bu şekilde kesinleştiğini, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 375/1-ç maddesi gereğince ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2022/5-1265 Esas, ████████ Karar sayılı içtihadıda dikkate alınarak, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kesinleşmiş kararının ortadan kaldırılmasını ve anılan dosyada yeniden yargılama kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; aleyhine açılan haksız davayı kabul etmediklerini, dayanılan yargılamanın iadesi sebebinin, yargılamanın iadesi davasında öncelikle ispat edilmesi gerektiğini, karşı tarafın talebi için kanunda yer alan dayanak bir madde bulunmadığını, yargılamanın yenilenmesi sebepleri kanunda tahdidi olarak sayılmış bulunup; aleyhe talebin reddi gerektiğini, bu nedenlerle hukuka aykırı açılan davanın reddini, tarafı lehine vekâlet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığına dava konusu taşınmazın dava tarihi olan 2019 yılı itibarıyla 1/10 00... /5000'lik plan kapsamında kalıp kalmadığı sorulmuşsa da belediye tarafından hatalı olarak ilgili 1/10 00... /5000'lik planlarının bulunmadığı söylenmesi üzerine yargılamanın yenilenmesi taleplerinin reddedildiğini, belediyenin cevabının hatalı olduğunu, yakın konumda bulunan taşınmazların arsa vasfı ile değerlendirildiği dosyaların Yargıtay tarafından onandığını, emsal kararların sunulduğunu, Anayasa Mahkemesinin ██████████ sayılı bireysel başvurusunda vermiş olduğu hak ihlali kararında kamulaştırılan taşınmazın gerçek kamulaştırma bedelinin tespiti gerektiği ve daha önce yapılan yargılamanın usuli kazanılmış hak oluşturup oluşturmadığının da tartışılması gerektiğini belirttiğini, yeniden yargılama talep edilen davada, davacı kurum tarafından uygulama imar planlarının yapılmış ve elinde olmasına rağmen dava dilekçesinin ekinde işbu planlarının da sunulması gerekirken sırf gerçek kamulaştırma bedelinin tespit edilmemesi için bu belgelerin sunulmadığını, yerel mahkemenin ve Yargıtay'ın hatalı kamulaştırma bedeli tespit etmesine neden olunduğunu, önceki yargılamanın usuli kazanılmış hak oluşturmayacağını ileri sürerek İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; aleyhe açılan davada, yargılamanın yenilenmesi şartlarının kanunda tahdidi olarak sayılmış olması ve somut olayda iş bu sebeplerden hiçbirinin mevcut olmaması sebebi ile İlk Derece Mahkemesinin verdiği ret kararının doğru olduğunu; ancak tarafları lehine eksik vekâlet ücreti verilmesinin doğru olmadığını, tam maktu vekâlet ücreti verilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyada, kesinleşmeden sonra elde edilen yeni bir belgenin ortaya çıkmasının söz konusu olmadığı, zira, dosya arasında mevcut, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin dava dosyası incelendiğinde, yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunan davacılar vekilince eldeki davaya konu olan hususun tartışıldığı, yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunan davacılar vekilince sonradan elde edilmiş bir delil de olmadığı anlaşıldığından usul ve kanuna uygun olan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, taraflar arasında görülüp kesinleşen bedel tespit ve tescil davasına ilişkin yargılamanın iadesi istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosyada bulunan delil ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre, 6100 sayılı Kanun'un 375 inci maddesinin birinci fıkrasında yargılamanın iadesi sebepleri tahdidi olarak sayılmış olup yorum yoluyla dahi genişletilemeyeceği dikkate alındığında koşulları oluşmayan talebin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacılar vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiş, davalı idare vekilinin aşağıdaki paragrafa ilişkin temyiz itirazı yerinde kabul edilmiştir.

4.Yargılamanın iadesi talebinin reddi kararıyla birlikte karşı taraf yararına maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu ücretin yarısına hükmedilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

1. Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen karara yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (4) numaralı bendinin çıkartılması, yerine "Davalı idare kendisini vekil ile temsil ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 17.900,00 TL maktu vekâlet ücretinin yargılamanın iadesi talebinde bulunan davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine," cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Davalı idare kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 04.11.2025 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 40.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye ödenmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.