Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi, ticari satımdan kaynaklanan itirazın iptali davasında, davalının fatura alacağına haksız itirazı ve ticari defterlerini sunmaması üzerine hüküm kurdu.
Özet: Bu itirazın iptali davası, davacının ticari satıştan kaynaklanan ödenmeyen mal veya hizmet bedeli alacağı nedeniyle başlattığı icra takibine davalının haksız itirazını gidermek amacıyla açılmıştır; davalının dava dilekçesine cevap vermemesi, fatura alacağına ilişkin savunma sunmaması ve talep edilmesine rağmen ticari defterlerini ibraz etmeyerek ispat yükümlülüğünü yerine getirememesi üzerine, zorunlu arabuluculuk sürecinin de anlaşmazlıkla sonuçlanmasının ardından uyuşmazlığın esasının incelenerek değerlendirme yapılmıştır.
T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026KARARIN YAZILMA TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Davalının satın aldığı ürünlerin ücretini ödemediğini açılan icra takibine de haksız olarak itiraz ettiğini belirterek itirazın iptalini talep etmiştir.Davalı tarafından cevap sunulmamıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava konusu uyuşmazlığın, davacı tarafın davalı tarafa █████/2024 tarihli faturaya konu mal veya hizmeti davalı tarafa teslim edip etmediği, davalı tarafın fatura alacağına ilişkin başlatılan icra takibinde mevcut itirazının haklı olup olmadığı hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.Bakırköy ..... İcra Dairesinin ..... Esas sayılı dosyasının tetkikinde alacaklı davacı tarafından borçlu aleyhine fatura alacağından kaynaklı 101.332,80 TL asıl alacak için takip yapıldığı, borçlunun süresi içinde borca itiraz ettiği, takibin durduğu davanın İİK nun 67.Maddesinde belirtilen bir yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı tespit edilmiştir.İş bu dava 6100 sayılı TTK'nun 5/A maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuğa tabi olup, davacı tarafından başvurulan arabuluculuk süreci, anlaşmama ile sonuçlanmıştır. Bu kapsamda davacı tarafından TTK'nun 5/A maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk dava şartının da yerine getirildiği anlaşılmıştır.Kanunda aksine özel bir düzenleme olmadıkça; taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü (4721 sayılı TMK m. 6), diğer bir ifadeyle, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran taraf ispat yükü altında (6100 sayılı HMK m. 190) olup, bu temel kuralların da sonucu olarak herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür. İspat yükü kendisinde olmayan diğer taraf da ispat yükünü taşıyan tarafın iddiasının doğru olmadığı hakkında delil sunabilir. Dava konusu uyuşmazlığın çözümlenebilmesi maksadı ile taraflara ticari defterlerini sunmaları için süre verildiği, tarafların yerinde inceleme talepleri kapsamında bilirkişiye yetki verileceğine ilişkin ara karar kurulduğu ancak davalının defterlerini sunmadığı gibi yerinde inceleme talebinde de bulunmadığı, bilirkişi tarafından rapor hazırlandığı davalının işbu raporda defterlerinin incelenmediğine yönelik itiraz etmediği gibi ticari defterlerinin sunulmamasına ilişkin beyanda da bulunmadığı anlaşılmıştır. Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK'nın 222. maddesinde yer almaktadır. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4). Ticari defterler uyumlu değil ise muntazam tutulmuş olsun veya olmasın sahibi aleyhine delil olacaktır. Ancak defterlerden biri muntazam olsa da her iki defter de sahibi aleyhine kayıt içeriyor ise aleyhe delil sayılma yönünden öncelikle iddiasını ispat yükü altında olan taraf defterleri aleyhine delil sayılmalıdır. Yani ispat yükü altında olan taraf kendi defterindeki aleyhe kayıtları bertaraf edecek şekilde karşı tarafın aleyhine olan ticari defterler kayıtlarından yararlanmamalıdır. Bunun sonucu ise aleyhe kayıtların uyuşmayan kısmından ispat yükü altında olan tarafın yararlanamayacağı kabul edilmelidir. Çünkü ispat yükü, uyuşmazlık konusu hususlar için olup, karşı tarafın ileri sürmediği bir husus için ispat yükü de söz konusu olamayacağından bu sonuca varılması usul kurallarının da temel bir sonucudur.." (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin █████████ Esas █████████ Karar sayılı ilamı). 22/7/2020 tarihli ve 7251 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle, HMK m.222/3'de yer alan “ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi” ibaresi “diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi” şeklinde değiştirilmiş, tarafların ticari defterlerini sunmaması hali de usulüne uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için yeterli görülmüştür.Yargıtay ..... Hukuk Dairesi'nin █████/2023 tarih ..... E. ..... K. Sayılı ilamında da ifade edildiği gibi; 7251 sayılı Yasa ile değişik 6100 sayılı Kanun'un 222 nci maddesinin birinci fıkrası gereğince mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. Aynı Kanun'un 222 nci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, ikinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekmektedir.Belirtilen yasal düzenlemeler ve açıklamalar doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde; davalı taraf, usulüne uygun ihtara rağmen ticari kayıt ve defterlerini sunmadığı ve yerinde inceleme talebinde bulunmadığından bilirkişi tarafından yalnızca davacı şirketin defter ve kayıtları üzerinden inceleme yapılmış olup davacı şirket cari hesap ekstresi ve ticari defter kayıtlarının incelenmesi neticesinde davalıdan alacaklı olduğunun tespit edildiği, yine ilgili vergi müdürlüklerine yazılan müzekkere cevapları kapsamında yapılan incelemede BA/BS (karşılıklı alış-satış analizleri) bildirimlerinin aynı olduğu herhangi bir farkın bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu minvalde davalının BA-BS formlarında tarafların düzenlemiş olduğu faturaları vergi dairesine bildirdiği, faturalara ilişkin herhangi bir itirazının bulunmadığı, hizmet ve malların teslim alınmış olduğunu işbu bildirimlerle kabul ettiği ve bu kapsamda faturalar ve mevcut borcu kayıtlarına işlediği anlaşılmakla faturaya konu hizmetin verildiği karine olarak kabul etmek gerekmiştir. Bu minvalde davacı takip ve dava konusu alacağını ispatlamış olup işbu yönden davanın kabulüne karar verilmekle birlikte icra inkar tazminatına ilişkin yapılan değerlendirmede alacağın likit olduğu ve davalı tarafça haksız itiraz edilmesi nedeniyle davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine yönelik aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın Kabulü ile Davalının Bakırköy ..... İcra Dairesinin ..... E sayılı icra takip dosyasına yaptığı itirazın İPTALİNE, takibin DEVAMINAAsıl alacak bedeli 101.332,80 TL nin üzerinden hesaplanan %20 icra inkar tazminatı 20.266,56 TL bedelin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 6.922,04.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 1.223,86.-TL peşin harç ve 506,66 TL icra peşin harcının mahsubu ile eksik kalan 5.191,52.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yatırılan 615,40.-TL başvurma harcı ve 1.223,86.-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,4-Davacı tarafından dosyada yapılan 12.000,00 TL bilirkişi ücreti 785,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 12.785,00.-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,5-Davalı tarafından dosyada yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 45.000,00.-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,7-Davacı tarafından dosyaya yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleşince ve HMK 333. maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irad KAYDINA,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen kararının, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstanbul BAM ‘ne İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2026Katip ..... ¸e-imzalıdır Hakim ..... ¸e-imzalıdır