Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinde Görülen, Çiftçinin Kuraklık Nedeniyle Uğradığı Ürün Kaybından Kaynaklanan Yetersiz Sigorta Tazminatı Talebi Davası
Özet: Çiftçilik yapan davacı, tarlasını kuraklık sigortasıyla teminat altına aldığı davalı sigorta şirketinden, nisan yağmurlarının yağmaması sonucu ürün kaybına uğradığı iddiasıyla, ödenen yaklaşık 12.000 TLlik tazminatın yetersiz olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak belirsiz alacak davası açmış; davalı sigorta şirketi ise, taleplerin teminat dışı olduğunu, köyde verim kaybı yaşanmadığını ve piyasa satış değeri üzerinden yapılan hesaplamaların geçersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiş olup, tarım sigortası kapsamında kuraklık nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkin bu davada, yerinde inceleme ve zararın tespiti amacıyla bilirkişi raporu alınmıştır.
T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████...DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2023KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR Y.TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,İDDİA :Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının ... çiftçilik yaptığını, davalı sigorta şirketi ile sözleşme yaparak tarlasını köy bazlı kuraklık sigortası ile sigortalattığını, bulunduğu konum itibariyle tarlanın nisan yağmurlarına aşırı ihtiyaç duyduğunu, nisan yağmurları yağmaması sebebiyle kuraklık gerçekleştiğini ve alınan ürünlerin masraflarını karşılamaması nedeniyle zarara uğradığını, bunun üzerine, davalı sigorta şirketine hasar ihbarında bulunulduğunu, davacıya yaklaşık 12.000,00 TL gibi küçük bir tazminat ödemesi yapıldığını, yapılan ödemenin yetersiz olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak daha sonradan arttırılmak üzere şimdilik 50,00 TL ödenmeyen sigorta tazminatının davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA : Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının tazminat taleplerinin teminat dışı olduğunu, dava konusu poliçelerde 2023 yılında meydana gelen verimin köyün eşik verminden yüksek olduğunu, köyde devlet destekli kuraklık verim sigortası poliçesi kapsamında kuraklıktan kaynaklı herhangi bir verim kaybı meydana gelmediğini, hangi ölçüm ve sayım tekniklerine dayanadığı belli olmayan, ürünün piyasa satış değeri gibi sigorta poliçesi teminatı kapsamında olmayan unsurlar üzerinden hesaplama yapılan tespitlerin hükme esas alınması poliçe şartlarına ve devlet destekli bitkisel ürün sigortası genel şartları ile tarife ve talimatlara aykırılık teşkil etmektedir, kabul anlamına gelmemek üzere, davacı tarafça talep edilen faizin isteminin yerinde olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. YARGILAMA VE GEREKÇE :Dava, davacı ile davalı arasında düzenlenen tarım sigortası kapsamında davacının tarlalarında kuraklık nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir. Dava konusu davacıya ait ... bulunan ... da. alanda ekili Tarm 92 çeşidi arpa bitkisini 06.03.2023-21.08.2023 tarihleri arasında .... Genel Şartlar ile ...olduğu anlaşılmıştır. İlçe Hasar Tespit Komisyonu Kararının incelenmesinde; 25.03.2020 tarih ve 31079 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ... Tarımsa Üretime Dair Düşük Faizli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği'nin (Tebliğ No: ... 34, maddesi gereği oluşturulan ... Tespit Komisyonunun 10.08.2023 tarihli ve ... nolu kararı ile; 2023 yılı üretim sezonunda deprem, şiddetli rüzgar, doğal afetlerden kaynaklanan yangın, aşırı sıcak zararı, sam yeli, çığ, heyelan, taban suyu yükselmesi, sel, su baskını, fırtına, aşırı yağış, aşırı kar yağışı, kar fırtınası, dolu, kırağı, don, kuraklık, yıldırım düşmesi, güneş yanıklığı ve hortum afetleri sebebiyle meydana gelen verim kayıplarının tespiti amacıyla yerinde incelemelerin... Müdürlüğünde görevli teknik personeller tarafından yapıldığı, buna göre yapılan tespit ve takip çalışmalarında köy bazında belirlenen hasar oranlarının ekli tabloda belirtilen değerler olarak kabul edilmesine karar verildiği, bu tabloda ...Mahallesinin arpa bitkisi için kuraklık zarar oranının %75 olarak belirlenmesine karar verildiği görülmüştür.Dava konusu .... Teminatların Tanımı maddesinde ... sigorta poliçesiyle teminat altına alının aşırı nem, aşırı yağış, don teminatı, kuraklık teminatı, ısı dalgası, sıcak rüzgar unsurları tek tek tanımlanarak, bu unsurların gerçekleşmesi durumunda tazminat hesabında ... eksperinin referans parsellerde belirlediği verimin esas alınacağı, ... adına görevlendirilen eksperlerin yaptığı tespitlerin dışında yapılacak verim tespitlerinin dikkate alınmayacağı düzenlenmiştir. ... Tarife ve Talimatları-2023; “Tazminatın Hesabı” maddesinde; "(1) Tazminat tutarı, köyün gerçekleşen verim ortalaması ile köyün eşik verim değeri arasındaki farkın, poliçede belirtilen ekili alanın ve ürün birim fiyatının çarpılmasıyla bulunur. Buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale ve bu ürünlerin sertifikalı tohumluklarının sap unsurunu teminat kapsamına alan üreticiler için sap tazminat tutarı, Tablo.1'deki oranlar uygulanarak belirlenir." ifadeleri yer almaktadır. Taraflar arasındaki sigorta sözleşmesi uyarınca, yerinde inceleme yapılarak davacının uğradığı zararın ve sigorta sözleşmesi kapsamında talep edebileceği zarar konusunda bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş, alınan bilirkişi rapor ve ek raporunda özetle, sigorta kuruluşu ile sigortalı Yaşar Doğan arasında, konu ile ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş, yazılı sözleşme niteliğinde, tarafları bağlayıcı hükümleri bulunan 27.02.2023 tarihli ve...numaralı poliçenin düzenlendiği, ... eksperleri tarafından, yine mevzuatta belirtilen kurallara uygun olarak ve bilimsel geçerliliği olan bir yöntem kullanılarak, kuru tarım yapılan referans parsellerde toprak yapısına göre gözlem ve tespit çalışması yapılarak, inceleme yapılan köyde üretilen poliçeye konu üründeki gerçekleşmiş ortalama verim miktarının belirlendiği, çalışmaların ekili ürünler yeşil aksamlı iken gözlem ve hasat dönemine yakın zamanda verim çalışması olmak üzere iki aşamada gerçekleştirildiği, raporlar hazırlandığı ve gerçekleşen verim değeri köyün eşik verim değerinden 20 Kg/da daha düşük olduğundan, 20 Kg fark karşılığında 83,422 da alanda 7,25 TL/da ürün birim fiyatı üzerinden 12.096,19 TL (20x83,422x7,25) hasar tazminatı ödemesinin hesaplandığı, bu miktardan 5.581,02 TL'sinin davacının prim borcuna karşılık kesildiği, kalan 6.515,24 TL'sinin poliçenin 21.08.2023 tarihinde sonlanmasından sonraki 1 ay içinde 13.09.2023 tarihinde hasar ödemesi olarak davacıya ödendiği, yapılan hesaplama ve ödemenin poliçede örneği yer alan tazminat hesabı tablosuna uygun olduğu, Dosyaya sunulan belgelerden, sigortalı davacının, 2023 yılında ... yaşanan kuraklık nedeniyle arpa ürününde sigorta kapsamında 9475 oranında verim kaybı olduğunu belirleyen bir metodoloji ile yapılmış bilimsel ve teknik yönden geçerliliği olan bir tespite dayandırmadığı, tek bir belge olan İlçe Hasar Tespit Komisyonu Kararında varılan kabullenişe dayandırdığı, sigorta poliçelerine konu ürünlerde daha fazla hasar olduğunu İlçe Hasar Tespit Komisyonu Kararına dayandırarak iddia edebilmek için, Kararda yer alan %75 hasar oranının gerekçesi verilerin kabulü mümkün bir yöntem uygulanarak belirlenmiş mukayese edilebilir verilerle olması gerektiği, görsel-fotoğraf içermeyen, hasar oranının belirlendiği bir metoda dayanmayan, hangi verim miktarı üzerinden %75 hasar oranı verildiğinin belli olmadığı, İlçe Hasar Tespit Komisyonunun bu Kararlarının mevcut haliyle poliçe teminatı kapsamında inceleme içeren tutanaklardan olmadığının anlaşıldığı, davacı tarafından, arpa ürünü için köyün gerçekleşen veriminin, Tarsim Eksperi tarafından tespit edilen 204 kg/da'dan daha düşük olduğunu ortaya koyacak, bilimsel ve teknik yöntemler kullanılarak tespit edilmiş bir verinin dava dosyasına sunulmadığı, Devlet ... Sigortası Genel Şartlarına göre ... eksperinin referans parsellerde belirlediği verimin esas alınacağının, ... Sigortaları Havuzu adına yetkinin sadece görevlendirilen eksper tarafından kullanıldığının, eksperlerin yaptığı tespitler dışında yapılacak verim tespitlerinin dikkate alınmayacağının açık şekilde belirlendiği, bununla birlikte, Tarsim eksperi tarafından ...Genel Sartlar 2023'ün ön gördüğü şekilde arpa bitkisi ekiliş alanlarında yürütülen arpa verim tespit çalışmalarında geneli temsil etmeye yönelik gözlem yapılacak referans parsellerin / koordinatların daha önce belirlenmesi, köyün genel yapısını temsil edebilecek parsellerin seçilmesi, gözlemlerin aynı koordinatlar gözetilecek şekilde fenolojik yönünden ve verim tespiti yönünden yapılması, ürünün örnekleme metoduyla alınarak verim tespitlerinin yapılması gibi belli bir metodolojiyi barındıran ve teknik yönden geçerliliği olan bir yöntemin kullanıldığı, Bu nedenlerle, Tarsim eksperleri tarafından yapılan tespitlerin daha rasyonel olduğu, bildirilmiştir. Toplanan kanıtlar birlikte değerlendirildiğinde, davacı ile davalı sigorta şirketi arasında ... poliçesi düzenlendiği, poliçe kapsamında, köyün eşik verimi değeri düşüklüğü nedeniyle Genel Şartlar ve Tarife Talimatlar uyarınca, davalı tarafça 13.09.2023 tarihinde davacıya 12.096,19 TL hasar tazminatı hesaplanarak poliçe prim borcu mahsubu ile 6.515,24-TL hasar ödemesi yapıldığı, uyuşmazlığın hesaplamaya esas verim eşik değerinin Tarsim eksperleri tarafından esas alınan veriler ile yapılmasının doğru olup olmadığı noktasında olup, davacı yanca her ne kadar İlçe Hasar Tespit Komisyonunun belirlediği veriler esas alınarak eksik ödeme yapıldığı belirtilmiş ise de Genel Şart hükümlerine göre verim eşik değerine göre kuraklık tazminatı ödenmesinden Tarsim eksperlerinin belirlediği değerin esas alınması gerektiği kabul edilerek, sözleşme ve genel şart hükümlerine göre hazırlanmış bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır. Buna göre arpa ürünü için köyün gerçekleşen veriminin, Tarsim Eksperi tarafından tespit edilen 204 kg/da'dan daha düşük olduğunu ortaya koyacak, bilimsel ve teknik yöntemler kullanılarak tespit edilmiş bir verinin dava dosyasına sunulmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : 1-Davanın Reddine, 2-Davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3,13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 50,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine, 3-Masrafların davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde YATIRANA İADESİNE, 5-Alınması gerekli 615,40 TL harcın, peşin alınan 269,85 TL harçtan düşümü ile eksik kalan 345,55 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 6-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin, davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, Dair taraf vekillerinin yokluğunda, yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren ... ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile ... yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025 ....