İzmir Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi kararı, davacının tescilli otomatik yangın söndürme sistemi faydalı modeline tecavüz iddiaları ve davalının önceden bilinen icat savunması üzerine teknik inceleme avansı eksikliği.
Özet: Bu hukuki belge, otomatik yangın söndürme sistemi için tescilli bir faydalı modelin sahibi olan davacının, benzer ürünleri üreten ve satan davalıya karşı açtığı tecavüz davasını ele almaktadır; davalı buluşun yenilik taşımadığını ve tescilden önce yaygın olarak bilindiğini savunurken, mahkeme tecavüzün tespiti için faydalı modelin ana istemindeki tüm unsurların ihlal edilen üründe bulunmasının şart olduğunu vurgulayarak, teknik inceleme ve bilirkişi raporu gerektiğini belirtmiş ve davacıya bilirkişi avansını yatırması için kesin süre tanımıştır.
T.C.
İZMİR FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ███████DAVA : Faydalı Modele Tecavüzün TespitiDAVA TARİHİ : █████/2019KARAR TARİHİ : █████/2021Davacı vekili tarafından █████/2018 tarihinde davalı aleyhine açılan dava, mahkememizin esas defterine kaydedilmiş olup, yapılan açık yargılaması sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...lu'nun Türk Patent ve Marka Kurumu’nda ... numara ile tescilli, Otomatik Yangın Söndürme Sistemi olan “ ... - OTOMATİK SÖNDÜRME SİSTEMİ” başlıklı buluşun sahibidir. Ürünün, “...SÖNDÜRME SİSTEMİ “ olarak adlandırıldığını. Bu buluşun Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 21.10.2019 tarihinde verilmiş Faydalı Model Belgesi ile müvekkiline ait olduğunun tescillendiğini. (Ek- ██████████ sayılı Faydalı Model Belgesi) Bu ürün piyasada genel olarak mikro söndürme sistemi, hassas borulu söndürme sistemi, pano içi söndürme sistemi gibi farklı isimlerle adlandırılmakta ve bilhassa davlumbaz, elektrik pano içinde kullanılmak üzere piyasaya arz edildiğini. Davalıların ticari defter, fatura ve belgeleri incelendiğinde adı geçen ürünün üretimi, satış, bakım, dolum, pazarlama, reklamının yapıldığının anlaşıldığını bu sebeple faydalı model belgesi kapsamında tecavüz oluşturan ürünlere, bunların üretiminde kullanılan alet ve teçhizata ve kanıtlara el konulmasını, imhasını talep ederek dava etmiştir. SAVUNMA: Davacı tarafın “...– otomatik söndürme sistemi” tanımlı faydalı model belgesi eklerindeki şemalar, tanımlar incelendiğinde belge sahibi olan ürünün aslında 1980 yılı ortalarında ... isimli mühendis tarafından İngiltere’ de icat edildiği ve ...smiyle piyasaya sunulduğunu, 90 lı yıllardan beri ülkemiz ve uluslararası düzeyde bilinen ve aktif olarak kullanılan bir yangın söndürme sistemi olmuştur. Ürün ülkemizde ve uluslararası düzeyde markası ile özdeşleşmiş “...” ismiyle tanındığını, müvekkilinin elinde halihazırda davaya konu ürün de bulunmamakta olup, ağırlıklı ürün satışı davacının tescil talebinde bulunduğu 2017 yılından öncesine dayanmakta olduğunu, söz edilen ihtarın müvekkiline tebliğ edilmediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. TESPİT, DELİL DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE Davacı, davalı ürünlerinin faydalı modele tecavüz oluşturduğunu iddia ederek faydalı modele tecavüzün tespit ve meni istemli dava açmıştır.Faydalı model dünya çapında yeni olan ve sanayiye uygulanabilen buluşların sahiplerine koruma sağlayan bir sınai mülkiye hakkıdır. Teknoloji alanında belirli bir sorunun çözümüne ilişkin teknik özelliği olan fikir ürününe buluş denir. Tasarım; bir ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinde kaynaklanan, yenilik ve ayırt edicilik özelliğini içeren görünümdür.Faydalı modele tecavüz halini oluşturan eylemler SMK'nın 141/1. Maddesindea) Patent veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek.b) Kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla üretilen buluş konusu ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak.c) Patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu usulü kullanmak veya bu usulün izinsiz olarak kullanıldığını bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünlerle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak.ç) Patent veya faydalı model hakkını gasp etmek.d) Patent veya faydalı model sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans veya zorunlu lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek, şeklinde tanımlamıştır.Faydalı Modele ve Tasarıma Tecavüz halinde hak sahipleri SMK'nın 149. Maddeki talepler ile 150 ve 151. Maddesinde düzenlenen maddi tazminat ve yoksun kalınan karı isteyebilecektir. Yine hak sahipleri 149/1-ç maddesi uyarınca manevi zararlarını talep edebilecektir.Faydalı modelden doğan haklara tecavüz eyleminin gerçekleşebilmesi için faydalı modelin ana isteminde bahsedilen tüm unsurların tamamının, tecavüz ettiği iddiasında bulunulan üründe bulunması şarttır. Ana istemdeki unsurların tamamı, ihlal konusu üründe yoksa bağlı istemlere de tecavüz yoktur.Bu hususların tespiti için teknik inceleme gerekmektedir. Mahkememizin 1. Celsesinde teknik inceleme yapılması için ara karar kurulmuş ve davacı vekiline eksik avansı yatırmak üzere kesin süre verilmiş ve yatırmazsa bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağı açıkça ihtar edilmiştir. Davacı vekili yasal süre sonunda eksik avansı yatırmamış ve davacı taraf HMK 324/2. Maddesi uyarınca bilirkişi delilinden vazgeçmiş sayılmıştır. Dosya kapsamında ispat külfeti davacı tarafa ait olduğu ve faydalı modele tecavüzün teknik inceleme ile tespit olunacağı anlaşılmakla mevcut delil durumuna göre davacının sabit olmayan davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Sabit olmayan davanın reddine, Alınması gereken 59,30 TL karar harcının davacı tarafından peşin olarak yatırılan 44,40 TL harçtan mahsubu ile eksik 14,90 TL karar harcının davacı tarafından alınarak Hazine'ye irat kaydına, Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, AAÜT'ne göre belirlenen 5.900 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak, davalı tarafa ödenmesine,Davacı tarafından yapılan toplam 114,90 TL yargılama giderinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına, Davalı tarafından yapılan toplam 7,80 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak, davalı tarafa ödenmesine, Kalan ve kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde talep beklenmeksizin ilgili yanlara iadesine, Gerekçeli hükmün, tebliğinden itibaren 2 hafta içinde, İstinaf Kanun yolunun İzmir Bölge Adliye Mahkemelerinin 11. Ve 20. Hukuk İstinaf Daireleri nezdinde açık olduğuna dair verilen karar, yanların huzurunda usulen okunup anlatıldı. █████/2021Katip...E imza Hakim...eimza