Oto yedek parça satımından doğan alacağa ilişkin icra takibine yapılan itirazın iptali davasında, ticari defter ibrazı tebligatındaki usulsüzlük nedeniyle ilk derece mahkeme kararının bozulması.
Özet: Bu dava, davacının davalıya sattığı oto yedek parçalarının bedelini ödememesi nedeniyle başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali istemiyle açılmış olup, ilk derece mahkemesi davacının usulüne uygun ticari defterlerine dayanarak itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına hükmetmiş; ancak istinaf mahkemesi, davalının ticari defterlerini sunması için yapılan ihtarın usulüne uygun tebliğ edilmediğini ve HMK 222/3 maddesi uyarınca tarafların defterlerinin karşılıklı incelenmesi gerektiğini belirterek, tüm esaslı delillerin toplanmamış olması gerekçesiyle yerel mahkeme kararını bozmuştur.
T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C....4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINAYARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████HAKİM : ... ...KATİP : ... ...DAVACI : ... - ... ...VEKİLLERİ : Av. ... - [16018-10584-32229] UETS Av. ... - [15329-23066-33728] UETSDAVALI : ... - ... ...DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ : █████/2020KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA:Davacı vekili, davacı tarafından davalıya satılan oto yedek parça için düzenlenen iki adet fatura bedelinin davalı tarafından ödenmediği alacağın tahsili için davalı hakkında başlatılan icra takibinin davalının itirazı ile durduğunu ileri sürerek itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP:Davalı adına dava dilekçesi tebliğ edilmiş, davaya yanıt vermemiştir. GEREKÇE:Dava, satım sözleşmesinden kaynaklanan satım bedeli alacağı için düzenlenen faturaya dayalı icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. .... sayılı icra dosyasında alacaklı davacı tarafından borçlu şirket aleyhine 15.511,09 TL asıl alacak için icra takibi başlatılmış, takip dayanağı fatura olarak gösterilmiş, takip borçlunun süresinde itirazı ile durmuş ve dava İİK’nın 67. maddesine göre yasal süresi içinde açılmıştır.Takip konusu alacağın dayandığı faturaların davalı şirket adına düzenlendiği, █████/2019 tarihli 3.720,06 TL, █████/2019 tarih 11.791,030 TL tutarında olduğu görülmüştür.Davalı şirket adına HMK 222. Maddesi uyarınca ticari defterlerin sunulması, sunulmadığı takdirde karşı tarafın usulüne uygun ticari defterlerinin lehine delil kabul edileceği ihtarını içeren tebligat yapılmış, davalı tarafça ticari defterler sunulmamıştır. Davacı şirketin ticari defterleri incelenerek mali müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen █████/2021 tarihli raporda ticari defterlerin usulüne uygun düzenlendiği, sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı, takip konusu faturaların davacı ticari defterlerinde yer aldığı, dava tarihi itibariyle davacının 18.895,33 TL alacaklı olduğu belirtilmiştir. Dava satım bedeli alacağı istemine ilişkin olmakla; davacı şirket tarafından düzenlenen faturaların vergi dairesine bildirildiği ve ticari defterlerde usulüne uygun biçimde kayıtlı olduğu, her iki fatura bedeli toplamının 15.511,09 TL olduğu anlaşılmaktadır. Davalı şirkete yapılan tebligata rağmen ticari defterler sunulmamış olduğundan HMK 222. Maddesi uyarınca davacı şirketin usulüne uygun düzenlenen ticari defterinin lehine delil olduğunun kabulü ile takip konusu alacak tutarı olan 15.511,09 TL tutarında alacaklı olduğu kabul edilmekle; davanın kabulüne ve alacak likit olduğundan icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair █████/2022 tarihinde mahkememizce karar verilmiştir. Verilen bu karara karşı gidilen yasa yolu incelemesi neticesinde mahkememiz kararı .... Karar sayılı ilamı ile "Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, eldeki davada, ticarî nitelikteki satış sözleşmesi nedeniyle cari hesaba dayalı alacağın tahsili için girişilen icra takibine ilişkin itirazın iptali talep edilmiştir. Davalı taraf ise icra takibine itirazında dava konusu alacak nedeniyle borçlu olmadığını bildirmiştir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun icra takibi ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 222/3 maddesine göre, usulüne uygun tutulan ticarî defter kayıtlarının sahibi lehine delil olabilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticarî defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiğinden mahkemece sadece davacı defterlerine dayalı olarak davanın kabulü isabetli değildir. Diğer taraftan, her ne kadar mahkemece davalı yanın ticari defterlerinin ibrazı için usulüne uygun ihtaratlı davetiye tebliğ edildiğinden bahsedilmiş ise de ticari defterlerin ibrazı için davalı yana gönderilen tebligatın usulüne uygun tebliğ edilmediği anlaşılmıştır. Mahkemece davalı yanın ticari defterlerini ibraz etmesi için imkan tanındıktan sonra davalı yan ticari kayıtlarının ibraz edilmesi halinde taraf defterleri karşılıklı olarak incelenerek gerektiğinde davacı yanın yemin teklif etme hakkının bulunduğu da gözetilerek karar verilmesi gerekmektedir. Bu durumda, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davalı şirket temsilcisinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine " gerekçesi ile kesin olarak kaldırılmıştır. İstinaf incelemesi sonrası yukarıda yazılı esas numarasına kaydı yapılan işbu dosyanın yürütülen yargılaması kapsamında; davalıya ticari defterlerini bildirmesi için verilen ihtaratlı kesin süre içinde davalının ticari defter bilgilerini bildirmediği anlaşılmıştır. Bu yönü ile davalının, davacının usulüne uygun olarak tutulan ticari defter ve kayıtlarının içeriğini doğru kabul ekmiş sayıldığı kabul edilmiştir. Davacı vekiline yemin teklifi konusunda beyanda bulunması için ihtaratlı şeklide verilen 2 haftalık kesin süre içinde davacı yemin metni sunmamış ve bu yönü ile yemin deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılmıştır. İstinaf incelemesi öncesi verilen mahkememiz kararında belirtilen gerekçeler ile davacının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonucu dosyaya sunulan bilirkişi raporu dikkate alındığında davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜNE,... .... Esas sayılı icra dosyasında takibe yapılan itirazın iptali ile takibin 15.511,09 TL asıl alacak üzerinden takip talebindeki koşullar ile devamına,Hükmolunan alacağın % 20'si oranında belirlenen 3.102,21 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,2-Alınması gerekli 1.059,56 TL harçtan peşin alınan 187,34 TL harcın mahsubu ile bakiye 872,22 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanıp takdir edilen 15.511,09 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 439,10-TL tebligat ve posta gideri, 800,00-TL bilirkişi ücreti, vekalet harcı 7,80-TL, başvurma harcı 54,40-TL ile 187,34-TL peşin harç olmak üzere toplam 1.488,64-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Kullanılmayan gider avansı var ise hükmün kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine, Dair; davacı vekilinin ve davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren ... Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025 Katip ... ✎ e-imzalıdır Hakim ... ✎ e-imzalıdır