Tedarikçi firmanın ortadan kaybolması sonucu çeklere ilişkin açılan menfi tespit davasının, zorunlu arabuluculuk şartı eksikliği nedeniyle usulden reddi kararı.
Özet: Davacı, alüminyum pencere ve kapı doğrama malzemesi siparişi karşılığında peşinat ödeyip çekler vererek anlaştığı tedarikçi firmanın kayıplara karışması ve dolandırıldığını iddia ederek, toplam 1.800.000 TL tutarındaki çeklerin ödemesinin durdurulması ve borçlu olmadığının tespiti talebiyle menfi tespit davası açmış; ancak mahkeme, 01.09.2023 tarihinde yürürlüğe giren kanun değişikliğiyle menfi tespit davalarının zorunlu arabuluculuk kapsamına alınmış olmasına rağmen, davacı tarafından dava şartı olan arabuluculuk sürecinin tamamlandığına dair son tutanağın ibraz edilmemesi nedeniyle davanın usulden reddine karar vermiştir.
T.C.
İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:████████ EsasKARAR NO :████████DAVA:Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ:█████/2026KARAR TARİHİ:█████/2026Mahkememize tevzi olunan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasında;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kendisine ait ... İnş. Pvc. Alm. ve Cam.Tic. İsimli firma ile uzun zaman bu yana alüminyum pencere kapı doğrama işi yapmakta olduğunu, piyasada uzun zamandır iş yapmakta olduğu davalı firmaya mart ayında malzeme siparişi verdiğini ve siparişlerini almak için ödeme koşullarında anlaşma sağlandığını, yapılan anlaşma gereğince müvekkili tedarikçi firmaya teklif formunda yer alan malzemelere karşılık 1.900.000,00-TL ödemeyi kabul ettiğini, anlaşma günü 100.000,00-TL'sini peşin olarak ödediğini, kalan ödeme için ise 350.000,00-TLsine karşılık ... Enerji Petrol Sanayi Ticaret Sanayi Şirketi'nin ... A.Ş. Bankasının H1-... seri numaralı 01.07.2026 vade tarihli çekini, 750.000,00-TL sine karşılık aynı şirketin aynı bankaya ait H1-... seri numaralı 05.08.2026 vade tarihli çekini, 750.000,00-TL sine karşılık aynı şirketin aynı bankaya ait H1-... seri numaralı 05.09.2026 vade tarihli çekini firma muhasebecisine teslim ettiğini, fabrikaya verilen bu sipariş sonrası müvekkilinin siparişini teslim almayı beklerken bir süre sonra firma yetkililerine ulaşamadığını ve karşısında herhangi bir muhatap bulamadığını, firmanın fabrikasına gittiğinde sipariş zamanı faaliyetlerine devam eden ve tüm ekipmanı ve personeli ile faal olan fabrikanın boşaltıldığını, firma sahiplerinin kayıplara karıştığını ve müvekkilinin dolandırıldığını anladığını belirterek; söz konusu çeklerin ödenmesi halinde müvekkilinin ekonomik olarak zor duruma düşeceğinden ... A.Ş.'ye ait keşidecisi ... Enerji Petrol Sanayi Ticaret Sanayi Şirketi olan H1-..., H1-... ve H1-... seri nolu çeklerin teminatlı veya teminatsız şekilde tedbir kararı verilerek ödemesinin durdurulmasını ve çeklerin iptali ile müvekkilinin borcunun olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Dava: Kıymetli Evraktan Kaynaklanan Menfi Tespit Zarar İstemine İlişkindir. Dava, çek nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir.Dava 25.06.2026 tarihinde açılmış olup, Türk Ticaret Kanunu’nda yapılan değişiklik kapsamında Kanunun 5/A maddesinin birinci fıkrasında yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” şeklinde değiştirilerek menfi tespit davaları da zorunlu arabuluculuk kapsamına alınmış, söz konusu bu düzenleme █████/2023 tarihinde yürürlüğe girmiştir.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A/2. maddesi; "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." düzenlemesini havidir.Yukarıda açıklanan yasal hükümler hep birlikte değerlendirildiğinde; dava dosyasına arabuluculuk son tutanağının ibraz edilmediği gibi dava dilekçesi ve ekindeki belgelerde arabulucuya başvurulduğuna ilişkin beyan ve bilginin bulunmadığı, dava dilekçesinde "Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin ███████E., ████████K. Sayı 13.02.2020 tarihli kararı ile tespit davalarının arabuluculuğa tabi olmadığı kesin olarak karara bağlanmıştır. İşbu nedenle müvekkilin mağduriyetinin giderilmesi için dava açma zarureti hasıl olmuştur." belirtildiği bu nedenle davadan önce arabuluculuğa başvurulmadığı anlaşıldığından, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davanın arabuluculuğa ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle HMK'nın 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,Yeteri kadar harç alındığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, Yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde davacıya iadesine,Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle İstanbul BAM ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere istinaf yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair verilen karar tensiben tarafların yokluğunda karar verildi. █████/2026Katip ... E-imzalıdır Hakim ... E-imzalıdır *Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*