izmir bölge adliye mahkemesi 4. hukuk dairesinden haksız fiil kaynaklı araç değer kaybı ve ikame araç bedeli talepli tazminat davasına ilişkin istinaf kararı.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinden haksız fiil kaynaklı araç değer kaybı ve ikame araç bedeli talepli tazminat davasına ilişkin istinaf kararı.

Özet: Bu istinaf kararı, davacı şirkete ait park halindeki araca davalı sürücünün geri manevra yaparken çarpması sonucu oluşan kazada, davacının araçtaki değer kaybı ve ikame araç bedeli gibi zararlarının tahsili talebiyle başlattığı icra takibine davalıların tazminat miktarının fahiş olduğu ve bilirkişi raporunun hatalı olduğu gerekçesiyle itiraz ettiği davanın, ilk derece mahkemesince davalı sürücünün kazada %100 kusurlu olduğu tespit edilerek 80.000 TL değer kaybı üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilen hükmün istinaf incelemesini içermektedir.

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

4. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : █████████

KARAR NO : █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : █████/2024

NUMARASI : ████████ Esas - ████████ Karar

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : █████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosya incelendi;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü

TARAFLARIN İDDİA, SAVUNMA İLE YARGILAMA SÜRECİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... plakalı ... model ... Marka müvekkili şirket adına kayıtlı olduğunu, araç █████/2023 günü .... Sokak No:.... adresinde yer alan .... Otopark İşletmeciliğinde park halinde olduğunu,... adına kayıtlı ...'nin sevk ve idaresindeki.... plakalı aracın ön kısmıyla müvekkili şirkete ait aracın sol kısmına çarpıldığını, maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, kaza akabinde olay yerine ilişkin olarak İzmir Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü Trafik Düzenleme ve Denetleme Büro Amirliği'nce 9052 kaza sıra nolu █████/2023 tarihli tutanak düzenlendiğini, meydana gelen kaza sebebi ile davalıların Türk Borçlar Kanunu kapsamında sorumluluğu bulunduğunu, müvekkili şirkete ait araçta meydana gelen hasarın tespitine ilişkin olarak taraflarınca İzmir 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ███████ Değişik İş sayılı dosyası ile tespit gerçekleştirildiğini, anılı tespit dosyası marifetiyle araçta 80.000,00 TL değer kaybı meydana geldiği belirlendiğini, bununla aracın hasarın giderilmesi için 1 aylık süre zarfında sürede araçtan faydalanılamadığını, bu nedenle de ikame araç için bedeli olarak 22.500,00 TL zarar doğduğunu, davalıların eylemi nedeni ile meydana gelen zararın tahsili talebi ile İzmir 11. İcra müdürlüğü █████████ Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, takip dosyasına davalılarca itiraz edilmiş, takip durduğunu belirterek davanın kabulü ile her iki davalı yönünden de İzmir 11. İcra müdürlüğü █████████ E. dosyasına yapılan itirazın iptaline, davalılar aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yan █████/2023 tarihinde meydana gelen kazasından dolayı aracının hasara uğradığı gerekçesi ile değer kaybı tazminatı ve ikame araç bedeli talep ettiğini, ancak ... plakalı araçta meydana geldiği ileri sürülen hasar ve işçilik bedeli, değer kaybı bedeli ve ikame araç bedeli gerçek zararın çok üzerinde bir tutar olduğundan dolayı müvekkillerince haksız menfaat teminin önüne geçmek adına icra dosyasına itiraz edildiğini, meydana gelen kazadan sonra davacı yan İzmir 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ███████ Değişik İş no'lu dosyası ile bilirkişi raporu aldırdığını, Sulh Hukuk Mahkemesi'nden aldırılan bilirkişi raporunda değer kaybı hesaplaması yaptırılırken Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları'na yer alan formül'e göre hesaplandığını, bununla birlikte ekte sunulu haricen aldırılan değer kaybı ekspertiz raporunda aynı formül uygulanmak suretiyle araçta meydana gelen değer kaybı bedelinin 50.000,00 TL olduğu kanaati belirtildiğini, bu nedenle bilirkişi raporunda eksik ve hatalı değerlendirmeyle tanzim edilen bilirkişi raporunun tarafımızca kabil olmadığını ve hükme esas alınmaması gerektiğini, bununla birlikte bilirkişi raporunda piyasa araştırılması yapıldığı iddia edilmiş olmasına karşın araştırmanın gerçekten yapıldığına ilişkin hiçbir somut ve denetime elverişli veri ve bilgi rapor içerisinde yer almadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER :

İzmir 11. İcra Müdürlüğünün █████████ Esas sayılı takip dosyası, İzmir 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin ███████ Değişik İş sayılı dosyası, araç tescil bilgileri, trafik kayıtları, TRAMER kayıtları, nüfus kayıtları ve tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ :

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; █████/2024 havale tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere kazaya karışan ... plakalı otomobil sürücüsü davalı .... geri manevra kurallarına uymayarak park

halindeki araca çarptığından dolayı kazanın oluşumunda etken olmasından dolayı bu kazanın oluşumunda etken olduğu, tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ile mahkememizce alınan bilirkişi heyeti raporu ile davaya konu kazada davalı sigorta şirketine sigortalı sürücünün %100, davacının ise %0 oranında kusurlu olduklarının anlaşıldığı, █████/2023 tarihinde gerçekleşen kaza neticesinde davacının aracında 80.000,00 TL değer kaybı meydana geldiği anlaşılmakla kusur durumları ve değer kaybı ödemesi dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve İzmir 11. İcra Müdürlüğünün █████████ Esas sayılı icra takip dosyasından başlatılan takipte 80.000,00 TL asıl alacak, 7.200,00 TL ikame araç bedeli, 4.427,20 TL İzmir 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin ███████ Değişik İş sayılı dosyasında yapılan tespit gideri ve bu alacaklara işlemiş 909,87-TL işlemiş faiz alacağı yönünden ve işleyecek faiz oranı yönünden yapılan itirazın iptaline, takibin 80.000,00 TL asıl alacak, 7.200,00 TL ikame araç bedeli, 4.427,20 TL İzmir 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin ███████ Değişik İş sayılı dosyasında yapılan tespit gideri ve bu asıl alacağa işlemiş 909,87 TL yönünden ve takipte belirtilen işleyecek faiz oranı ile birlikte devamına, fazlaya ilişkin 15.300,00 TL ikame araç bedeli yönündeki talebin reddine, icra inkar tazminatı talebinin alacak likit olmadığından yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, İzmir 11. İcra Müdürlüğü █████████ Esas sayılı dosyasına vaki itirazın 80.000,00-TL değer kaybı alacağı, 7.200,00 TL ikame araç bedeli, 909,87 TL işlemiş faiz alacağı ve 4.427,20 TL İzmir 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin ███████ Değişik İş sayılı dosyasında yapılan tespit gideri yönünden iptali ile; icra takibinin 80.000,00 TL değer kaybı alacağı, 7.200,00 TL ikame araç bedeli, 909,87 TL işlemiş faiz alacağı ve 4.427,20 TL İzmir 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin ███████ Değişik İş sayılı dosyasında yapılan tespit gideri yönünden devamına, fazlaya ilişkin 15.300,00 TL ikame araç bedeli yönündeki talebin reddine, icra inkar tazminatının talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ :

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ikame araç bedeli yönünden talebin eksik kabul edildiğini, müvekkili şirkete ait aracın segmenti ve özellikleri dikkate alındığında daha düşük nitelikte bir araç esas alınarak hesaplama yapılamayacağını, Mahkemece hükmedilen ikame araç bedelinin aracın tamirde kaldığı süre boyunca aynı nitelikte bir aracın kiralanmasına yeterli olmadığını, bu nedenle eksik tazminata hükmedildiğini, takipte talep edilen ikame araç bedelinin somut olayın özelliklerine uygun olduğunu, bu nedenle talebin tamamen kabul edilmesi gerekirken kısmen kabul edilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, Mahkemenin icra inkar tazminatı talebini alacağın likit olmadığı gerekçesiyle reddetmesinin hatalı olduğunu, davalı tarafın zararın karşılanacağını kabul eden ve imzaladığı yazılı belge bulunmasına rağmen icra takibine itiraz ettiğini, bu durumun itiraz hakkının kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, zarara ilişkin alacağın davalı tarafından da kabul edilmiş olmasına rağmen icra inkar tazminatına hükmedilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalılar ... ve .... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece eksik ve hatalı değerlendirme ile karar verildiğini, bilirkişi raporunun somut, denetlenebilir ve gerekçeli olmadığını, davalının rapora yönelik itirazlarının karşılanmadığı halde rapora itibar edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, aracın piyasa rayiç değerinin internet araştırmalarıyla belirlendiği belirtilmesine rağmen hiçbir emsal ilan, belge veya somut veriye yer verilmediğini, bu nedenle rayiç değer tespitinin denetlenemez olduğunu, raporda görüş alındığı belirtilen otomotiv firmalarının adres ve iletişim bilgilerinin yer almadığını, aracın fiziken görülmeden veya hasar bilgileri paylaşılmadan sağlıklı fiyat verilmesinin mümkün olmadığını, rapordaki emsal fiyat aralıklarına göre aracın ortalama hasarsız değerinin yaklaşık 1.825.000,00 TL olduğu halde bilirkişinin 1.900.000,00 TL rayiç değer tespitine katılmasının çelişkili olduğunu, araçta meydana gelen hasar kalemlerinin Sulh Hukuk Mahkemesi bilirkişi raporu ile SBM'ye yüklenen kasko ekspertiz raporu arasında önemli farklılıklar içerdiğini, bilirkişinin bu çelişkileri değerlendirmediğini, bilirkişinin gerekçesiz şekilde 9 gün ve 7.200,00 TL üzerinden hesaplama yaptığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İSTİNAFA CEVAP :

Davalılar ... ve .... vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın istinaf itirazlarının reddine karar verilmesini istemiştir.

G E R E K Ç E

Uyuşmazlık, maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklanan araç değer kaybı, ikame araç bedelinin tahsiline yönelik başlatılan icra takibine itirazın iptali isteğine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

6100 Sayılı HMK’nun 355. maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilir; aynı Kanunun 357. maddesine göre de; İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemeyeceği ve istinafta yeni delillere dayanılamayacağına ilişkin maddeleri çerçevesinde inceleme yapılmıştır.

6098 Sayılı TBK. 49 maddesi gereğince kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. 50/1.fıkrası gereğince zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.

İzmir 11. İcra Müdürlüğü'nün █████████ Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; █████/2023 tarihinde başlatılan icra takibinde 80.000,00 TL değer kaybı, 22.500,00 TL ikame araç bedeli, 909,87 TL işlemiş faiz, 4.427,20 TL tespit gideri olmak üzere toplam 107.837,07 TL'nin tahsilinin talep edildiği, ödeme emrinin davalı borçlulara tebliğ edildiği, süresi içerisinde borca itiraz nedeniyle takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Davanın 2004 Sayılı İİK'nun 67. maddesi gereğince 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde █████/2023 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.

İtirazın iptali davası İİK'nunda düzenlenen bir tür olup yargılamada takipteki talepler dikkate alınarak hüküm kurulur. Borçlu itirazın iptali davasında icra takibine yönelttiği itiraz sebepleri ile bağlı değildir. Buna karşılık alacaklı takip talebindeki talebiyle bağlı olarak fakat yasal her türlü delile dayanarak senetle ispat ana kuralı ve istisnalarına uygun biçimde ispat edebilir.

Somut olayda; █████/2023 tarihinde davalı ....'a ait, diğer davalı sürücü .... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile ... Sokak üzerinde bulunan No:... üzerindeki özel otoparkta geri manevra yaptığı sırada aracının ön kısımları ile park halinde bulunan davacı şirkete ait .... plaka sayılı aracın sol kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır.

Kusur yönünden; İlk Derece Mahkemesi tarafından alınan █████/2024 tarihli uzman bilirkişi raporunda davalı sürücünün geri manevra kurallarına uymayarak park halindeki araca çarptığından kural ihlalinin kazanın oluşumunda etken olduğu, davacı tarafın kural ihlali bulunmadığından kazanın oluşumunda etken bir davranışının olmadığının rapor edildiği, raporun kazanın oluş şekline, kaza tespit tutanağına ve toplanan delillere uygun olduğu belirlendiğinden; İlk Derece Mahkemesinin bu raporu hükme esas alarak davalı sürücüyü asli ve tam kusurlu kabul ederek davalıları maddi tazminattan sorumlu tutmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamıştır.

Maddi tazminat yönünden; Hukukumuzda gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Araçta oluşan hasarın ağırlığı, aracın tamirini ekonomik kılmaz ve araç pert/total işlemine tabi tutulursa zarara uğrayanın talep edebileceği tazminat miktarı, aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değerinden pert total değerinin mahsubu ile bulunacak gerçek zarar ile benzer nitelikteki bir aracı temin edebileceği makul bir süredeki ikame araç bedeli/kazanç kaybından ibarettir. Aracın onarımının ekonomik olmamasına rağmen zarar gören onarım yaparak kullanmış olsa bile pert-total uygulaması ile belirlenen zarardan fazlasını isteyemeyeceği gibi, böyle bir araç için değer kaybı da söz konusu olmayacağından sadece muadil bir aracın yeniden satın alınması için geçen süre bakımından ikame araç bedeli istenilebilir. Zarar gören oluşan zararın üstünde bir yarar sağlayamaz.

İlk Derece Mahkemesi tarafından alınan uzman bilirkişinin █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda davacı aracının kaza öncesi değerinin 1.900.000,00 TL, tamir edilmiş değerinin 1.820.000,00 TL, değer kaybının 80.000,00 TL olduğu, aracın makul onarım süresinin 9 gün, günlük 800,00 TL'den 7.200,00 TL ikame araç bedelinin olduğunun rapor edildiği, raporun davacı aracında meydana gelen hasarın miktarı ve niteliğine, rayiç değerlere ve değer kaybı yönünden de fark kriteri uygulanmak suretiyle karar vermeye ve denetime elverişli olduğundan İlk Derece Mahkemesi tarafından bu raporun hükme esas alınmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından taraf vekillerinin maddi tazminatın kapsamı, miktarı ve bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağına ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Davacı vekilinin icra inkar tazminatı yönünden yapmış olduğu istinafının incelenmesinde; davacının talebinin araç değer kaybı ve ikame araç bedelinin tahsiline yönelik olduğu, maddi tazminatın kapsamı ve miktarının belirlenmesinin yargılamayı gerektirdiği, likit ve belirlenebilir olmadığından İlk Derece Mahkemesinin davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından bu yöne ilişkin davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; ilk derece mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığından ve taraf vekillerinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine ilişkin karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Taraf vekillerinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurularının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b-1) bendi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,

2-Davacı tarafından peşin yatırılan 1.149,40 TL istinaf yoluna başvuru harcı ile 427,60 TL istinaf karar ve ilam harcının alınması gereken 732,00 TL'den mahsubuyla, bakiye 304,40 TL'nin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

3-Davalılar tarafından peşin yatırılan 1.169,40 TL istinaf yoluna başvuru harcı ile 1.600,00 TL istinaf karar ve ilam harcının alınması gereken 6.321,20 TL'den mahsubuyla, bakiye 4.721,20 TL'nin davalılardan alınarak Hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf giderlerinin karşılayanın üzerinde bırakılmasına,

5-Artan gider avanslarının yatıranlara iadesine,

6-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, harç tahsil / iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,

İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 Sayılı HMK'nun 362. maddesi (1-a) bendi uyarınca █████/2026 tarihinde KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.