Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tapudan terkin davasında arazinin vasfı, objektif değer artışı ve faiz uygulaması gibi ihtilaflarla ilgili bölge adliye mahkemesi kararının temyizen incelenmesi.
Özet: Bir idare tarafından kamulaştırma bedelinin tespiti ve bir taşınmazın yol olarak tapudan terkinine yönelik açılan bu davada, ilk derece mahkemesinin kabul kararı sonrası, bedel tespiti yöntemleri, arazinin niteliği, objektif değer artışı uygulaması ve kamulaştırma bedeline işleyecek yasal faiz hesaplaması konularında taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklar istinaf incelemesine taşınmıştır; Bölge Adliye Mahkemesi, daha önce ilk derece kararını kaldırıp yeniden yargılama için dosyayı iade ettikten sonra, bu kez davalı tarafın istinaf başvurusunu esastan reddederek, davacı idarenin başvurusunu kısmen kabul etmiş ve yasal faiz hesaplamasındaki hatayı düzelterek ilk derece mahkemesi kararını esas yönünden değiştirerek kamulaştırmayı kabul etmiş; bu karar üzerine davacı idare temyiz yoluna başvurmuştur.
5. Hukuk Dairesi         █████████ E.  ,  █████████ K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : █████████ Esas, █████████ Karar
KARAR : Esastan ret /Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : Isparta 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : ████████ Esas, ████████ Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Isparta ili, ..., ... Mahallesinde bulunan 2 14... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça belirlenen bedelin taşınmaza uygun olmadığını, taşınmazın arsa niteliğinde olduğunu, bu nedenle davalının belirlenmiş olan bedeli haklı olarak kabul etmediğini, taşınmazın belediye hizmetlerinden yararlanan bir taşınmaz olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin faizi bakımından fazladan ödenmesine sebep olacak şekilde hüküm kurulduğunu, lehlerine vekâlet ücreti takdir edilmemesinin doğru olmadığını, münavebe deseninin getirisi yüksek ürünlerden oluşturulmasının hatalı olduğunu, objektif değer artışı uygulanmaması gerekirken %90 objektif değer artışı uygulanmasının kabul edilemeyeceğini, dava konusu taşınmazın kuru tarım arazisi vasfında olmasına rağmen sulu olarak kabul edilmesinin hatalı olduğunu, sulu kabul ediliyorsa da masrafların bedelden düşülmesi gerektiğini, arta kalan alan için %30 değer azalışı takdirinin yüksek olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan raporun yetersiz ve hükme elverişli olmadığını, bedelin düşük belirlendiğini, hükmedilen miktara dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmemesinin hatalı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın sulu tarım arazisi vasfında kabul edilerek net gelir yöntemi ile kamulaştırma bedelinin tespitinde yöntem olarak isabetsizlik bulunmadığı; ancak Daire kaldırma kararı öncesi tespit edilen kamulaştırma bedelinin 387.377,54 TL' sinin yasal faiziyle birlikte davalıya derhal ödenmesine karar verilmesine rağmen kaldırma sonrası hükmedilen kararda tespit edilen kamulaştırma bedelinin tümüne ikinci karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesinin hatalı olduğu, ancak bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği, Dairelerince düzeltilmesi mümkün olduğu belirtilerek davalı vekilinin istinaf başvurunun esastan reddine, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ile resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net gelir esas alınarak adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin bloke ettirilerek davalıya ödenmesi, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak tapudan terkinine karar verilmesi yerindedir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
03.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!