Danıştay 13. Daire: Kamu İhale Kanunu uyarınca yaklaşık maliyet hatasına itirazen şikayet süresi başlangıcının ihale veya komisyon kararı tebliğ tarihi olduğu hususundaki temyiz incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, bir kamu ihalesi sürecinde yaklaşık maliyetin hatalı tespit edildiği iddiasıyla yapılan şikayet başvurusunun süresine ilişkindir; ilk derece mahkemesi, şikayet süresinin hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlemin farkına varıldığı kabul edilen, ihale komisyonu kararının ilgililere tebliğ edildiği tarihten başlaması gerektiğine hükmederek, Kamu İhale Kurulunun yaklaşık maliyet bilgisinin ihale tarihinde öğrenildiği gerekçesiyle süreden reddettiği itirazen şikayet başvurusuna dair kararını iptal etmiş, böylece yaklaşık maliyete dair itirazların kesinleşen ihale kararının tebliği ile başladığına dair önemli bir yorum getirmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YONÜÇÜNCÜ DAİREEsas No:█████████Karar No:█████████TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1- ... Hizmetleri Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.2- ...İSTEMİN KONUSU:... İdare Mahkemesinin...tarih ve E..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ:Dava konusu istem: Karayolları 1. Bölge Müdürlüğünce 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 19. maddesi uyarınca açık ihale usulü ile █████/2025 tarihinde gerçekleştirilen .../... ihale kayıt numaralı “Saray Asfalt Plenti ile Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama Yapılması” ihalesine ilişkin olarak davacılar tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun 1. iddia bakımından süre yönünden reddine dair kısmı yönünden...... tarih ve... sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; davacılar tarafından, uyuşmazlık konusu ihaleye ilişkin olarak yaklaşık maliyetin hatalı olarak tespit edildiğinden bahisle ihaleyi gerçekleştiren idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, şikayet başvurusunun süresinde yapılmadığı gerekçesiyle reddedilmesi üzerine █████/2025 tarihli dilekçeyle itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, ...tarih ve... sayılı Kurul kararıyla yaklaşık maliyete ilişkin bilgilerin ihale tarihi olan █████/2025 tarihinde öğrenildiği ve bu tarihten itibaren 10 gün içinde idareye şikayet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra █████/2025 yapılan başvurunun süresinde olmadığı gerekçesiyle itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı;Kamu ihalelerine yönelik şikayet başvurusu süresinin, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı, ihale sürecindeki hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem ve eylemlerin “farkına varıldığı tarihin” ise ihalenin bütün hüküm ve sonuçlarının yer aldığı kesinleşen ihale kararının ilgililere tebliğ edildiği tarih olarak kabul edilmesi gerektiği;Uyuşmazlıkta, dava konusu ihalenin █████/2025 tarihinde gerçekleştirildiği, ihale komisyonu kararının █████/2025 tarihinde davacılara tebliğ edildiği, yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığına yönelik davacı şirket tarafından █████/2025 tarihinde şikayet başvurusunda bulunulduğu;Bu durumda, hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlemin ihale komisyonu kararının tebliğ edildiği █████/2025 tarihinde öğrenildiğinin kabulü gerektiğinden, şikayet süresinin bu tarihten itibaren hesaplanması gerektiği, bu tarih esas alındığında yasal süresi içinde █████/2025 tarihinde yapılan şikayet başvurusunun süresinde yapıldığı anlaşıldığından, davacıların idareye şikayet başvurusunun yaklaşık maliyete ilişkin kısmı yönünden sürenin ihale tarihi olan █████/2025 tarihi esas alınarak reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, başvuru sahibi istekli olan davacıların yaklaşık maliyete ilişkin iddialarına yönelik olarak, 4734 sayılı Kanun'un 36. maddesine göre isteklilere yaklaşık maliyetin ihale tarihinde açıklandığı dikkate alındığında, davacının yaklaşık maliyete ilişkin bilgileri ihale tarihinde öğrendiği ve █████/2025 tarihinde isteklilere tebliğ edilen kesinleşen ihale kararında ilk oturumda açıklanan yaklaşık maliyette bir değişiklik yapılmadığı, dolayısıyla yaklaşık maliyete yönelik iddialarına ilişkin olarak şikayet süresinin yaklaşık maliyetin açıklandığı ihale tarihi olan █████/2025 tarihinden itibaren başlaması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE:ESAS YÖNÜNDEN:MADDİ OLAY : Karayolları 1. Bölge Müdürlüğünce 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 19. maddesi uyarınca açık ihale usulü ile █████/2025 tarihinde gerçekleştirilen .../... ihale kayıt numaralı “Saray Asfalt Plenti ile Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama Yapılması” ihalesine ilişkin olarak davacılar tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun 1. iddia bakımından süre yönünden reddine dair kısmı yönünden ...tarih ve ... sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.İLGİLİ MEVZUAT:4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "İhalelere yönelik başvurular" başlıklı 54. maddesinde;"İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler...", hükmü, "İdareye şikayet başvurusu" başlıklı 55. maddesinde; "Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar. İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. ..." hükmü yer almaktadır.İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin "Başvuru süreleri" başlıklı 6. maddesinde; "(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. (2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. (3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.", "Sürelerle ilgili genel esaslar" başlıklı 7. maddesinde; "(1) Süreler;...c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi, ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini, d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, izleyen günden itibaren başlar. (2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur." hükümlerine yer verilmiştir.█████/2011 tarih ve 27857 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği'nin "İhalelerde uyulması zorunlu hususlar" başlıklı 4. maddesinin 3. fıkrasında, "İdareler ve ihaleye katılmak isteyen Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı gerçek kişiler ile Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişiler EKAP’a kayıt olmak zorundadır. EKAP’a kayıt sonrasında kendilerine verilen kullanıcı adı ve kendi oluşturdukları şifrenin muhafaza edilmesi, yetkisiz kişilere kullandırılmaması ve kullanıcıların tanımlanması işlemlerinden idareler ve EKAP’a kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler sorumludur." düzenlemesi ve "Bildirim ve tebligat esasları" başlıklı 5. maddesinin 2. fıkrasında, "EKAP üzerinden yapılan tebligatlarda bildirim tarihi tebliğ tarihi sayılır. Tebligatın (Değişik ibare: █████/2018-30453/m RG/2. md.) ilgililere ait EKAP’ta yer alan bildirim kutusuna ulaştığı tarih, bildirim tarihi olarak kabul edilir. (Mülga ibare: █████/2018-30453/m RG/2. md.) EKAP üzerinden tebligat işlemleri iş günü ve mesai saatlerine bağlı kalınmaksızın her zaman gerçekleştirilebilir. Ancak, tebligatın EKAP tarafından (Değişik ibare: █████/2018-30453/m RG/2. md.) ilgililere bildirimi her koşulda iş günlerinde ve 9.00-18.00 saatleri arasında yapılır." düzenlemesi ve "Yaklaşık maliyet" başlıklı 8. maddesinde, "EKAP üzerinden yapılan ihalelerde idarece hazırlanan yaklaşık maliyet EKAP’a kaydedilir ve yaklaşık maliyetin açıklanması aşamasına kadar şifreli olarak tutulur." düzenlemesi yer almaktadır.HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dairemizin █████/2025 tarih ve E:█████████ sayılı ara kararı ile Kamu İhale Kurumundan; elektronik ortamda gerçekleştirilen ihalelerde yaklaşık maliyetin hangi tarihte EKAP'a kaydedildiği, kaydedildiği tarihte ihaleye katılan herkes tarafından görüntülenip görüntülenemediği, görüntüleyenlerin sistem tarafından kayıt altına alınıp alınmadığı, sistemden kaynaklanan bir sorun dolayısıyla görüntülenememe gibi bir durum olup olmadığı hususlarının sorulmasına, bu hususlarla ilgili bilgi ve belgelerin gönderilerek, mevzuat çerçevesinde açıklama yapılmasının istenilmesine karar verilmiştir. Dairemizin ara kararına karşı Kamu İhale Kurumunun █████/2025 tarihli yazısı ile, elektronik ortamda gerçekleştirilen ihalelerde yaklaşık maliyetin, ihalenin hazırlık aşamasında idarenin ilgili ihale için yetkili olan satın alma sorumlusu tarafından EKAP'a kaydedildiği, ihale tarih ve saatine kadar EKAP'ta şifreli olarak saklandığı; ihale tarih ve saati geldiğinde, ilgili ihale için görevlendirilen ihale komisyonu üyelerinden birinin EKAP'a giriş yapması ve yaklaşık maliyeti EKAP ekranları üzerinden açması sonrası yaklaşık maliyetin ekran üzerinde görünür hale geldiği ve alenilik kazandığı; ayrıca ilk oturuma ilişkin tutanakların EKAP üzerinden isteklilere gönderilmesi ile yaklaşık maliyetin ihaleye katılan tüm isteklilere de ayrıca bildirilmiş olduğu; yaklaşık maliyetin EKAP'a kaydedilmesinden ilk oturumda aleni hale gelmesine kadar geçen süre zarfında, yaklaşık maliyetin sadece yaklaşık maliyeti kaydeden satın alma sorumlusu tarafından görüntülenebildiği; yaklaşık maliyeti açan kullanıcıya ait log kayıtlarının EKAP'ta tutulduğu, açıldıktan sonra ise görüntülemenin herhangi bir log kaydının tutulmadığı; ilk oturumda idare tarafından açılması sonrası aleni hale gelen yaklaşık maliyetin isteklilerce ihale durum ekranlarından da görüntülenebildiği; sistemden kaynaklanan bir sorun dolayısıyla görüntülenememe gibi bir durum olduğu takdirde Etkileşim Merkezine (...) ulaşılabileceği yönünde cevap verilmiştir.Dava dosyasının incelenmesinden; davacılar tarafından, Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü tarafından █████/2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "Saray Asfalt Plenti ile Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama Yapılması" ihalesine ilişkin olarak yaklaşık maliyetin hatalı olarak tespit edildiğinden bahisle ihaleyi gerçekleştiren idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, şikayet başvurusunun süresinde yapılmadığı gerekçesiyle reddedilmesi üzerine █████/2025 tarihli dilekçeyle itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, dava konusu Kurul kararıyla yaklaşık maliyete ilişkin bilgilerin ihale tarihi olan █████/2025 tarihinde öğrenildiği ve bu tarihten itibaren 10 gün içinde idareye şikayet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra █████/2025 yapılan başvurunun süresinde olmadığı gerekçesiyle itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Davacıların yaklaşık maliyetin hatalı tespit edildiği yönündeki iddiası, "işin yaklaşık maliyet hesabında, idarenizin benzer işlerinde yapılan diğer şikayetler baz alınarak birim fiyat cetveli ve yaklaşık maliyet hesabında standart formlar kullanılarak analiz yapıldığı ve hesaplamalara gidildiği öngörülmektedir. Bu durumda işçi çalıştırma, nakliye esnasında artan fazla kalan malzemenin nakli, yol işaretleme yapılması ve temizliğinin dahil edilmediği düşünülmektedir. Bu durum yaklaşık maliyet hesaplarında eksiklik oluşturabilir. Bu eksiklikler dikkate alınarak yapılacak yeniden hesaplama ile 9. sıra numarası ile kayda alınan, ikinci en iyi teklif olan, teklifimiz ile işin firmamıza kalacağı kanaatindeyiz." şeklindedir.Aktarılan mevzuat kurallarının ve Dairemizin █████/2025 tarih ve E:█████████ sayılı ara kararına Kamu İhale Kurumu tarafından verilen █████/2025 tarihli cevabın birlikte değerlendirilmesinden, elektronik ortamda gerçekleştirilen ihalelerde yaklaşık maliyetin ihaleye katılan tüm isteklilerce ihale tarihinde EKAP üzerinden ihale durum izleme ekranından görülebildiği, yaklaşık maliyetin doğru hesaplanmadığı ve bu nedenle hak kaybına uğramasının muhtemel olduğu hakkında şikayet başvurusunda bulunacak istekliler için bu durumun farkına varıldığı tarihin veya farkına varılmış olması gereken tarihin de ilk oturumun gerçekleştiği ihale tarihi olduğu, yaklaşık maliyetin hukuka aykırılığı iddiasıyla idareye şikayet başvurusu süresinin de bu tarihten itibaren başlatılması gerektiği açıktır.Sonuç olarak, 4734 sayılı Kanun’un 36. maddesine göre yaklaşık maliyetin ihale tarihinde açıklandığı dikkate alındığında, başvuru sahibinin yaklaşık maliyete ilişkin bilgileri, ihale tarihi olan █████/2025 tarihinde öğrendiği, dolayısıyla yaklaşık maliyete yönelik iddialarına ilişkin olarak şikayet süresinin yaklaşık maliyetin açıklandığı █████/2025 tarihinden itibaren başlaması gerektiği, başvuru sahibinin bu tarihten itibaren 10 gün içinde idareye şikayet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra █████/2025 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.Bu durumda, davacının idareye yaptığı şikayet başvurusunun yaklaşık maliyete ilişkin kısmının ihale tarihi olan █████/2024 tarihi esas alınarak süre yönünden reddine ilişkin Kurul kararının bu kısmında hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Öte yandan, her ne kadar temyize konu İdare Mahkemesi kararında Dairemizin çeşitli kararlarına atıf yapılmışsa da, söz konusu kararlar ile işbu uyuşmazlık benzer mahiyet taşımamaktadır.KARAR SONUCU :Açıklanan nedenlerle;1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,3. DAVANIN REDDİNE,4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ...-TL ilk derece yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan ...-TL ilk derece aşamasındaki yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacılara iadesine, 5....-TL temyiz yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine,6. Posta giderleri avansından artan tutarların taraflara, istemi halinde temyiz aşamasında kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının ise davalı idareye iadesine,7. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,8. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), █████/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.