İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi, boş çek yapraklarının zayi nedeniyle iptali ve ödeme yasağı talebini, talep edenin hamil olmaması ve hukuki yarar yokluğu gerekçesiyle reddetti.
Özet: Bir şirket, banka hesabına ait kayıp boş çek yapraklarının kötü niyetli kişilerce kullanılma riskine karşı ödeme yasağı ihtiyati tedbiri ve iptali talebinde bulunmuş, ancak mahkeme, çeklerin henüz keşide edilmemiş ve kambiyo senedi vasfını taşımayan boş yapraklar olması ile davacının hamil değil hesap sahibi olması nedeniyle, kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali davasını açma hakkının hamile ait olduğu ve bu durumda hukuki yararın bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.
T.C.
İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:████████ EsasKARAR NO :████████TALEP:Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)TALEP TARİHİ:█████/2026KARAR TARİHİ:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasında dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TALEP: Talep eden vekili tarafından sunulan talep dilekçesinde özetle; Müvekkili ...A.Ş.'nin... Bankası A.Ş. ... Şubesi nezdindeki hesabına tanımlı ... ile ... seri numaraları arasındaki boş çek yapraklarının 25.06.2026 tarihinde zayi olduğunun fark edildiğini, söz konusu çeklerin henüz doldurulmamış ve imza edilmemiş olması nedeniyle kıymetli evrak vasfı taşımadığını, bu sebeple doğrudan çek iptali davası açma imkanının bulunmadığını, ancak kötü niyetli üçüncü kişilerce doldurularak bankaya ibraz edilme ve icra takibine konu edilme tehlikesi bulunduğunu, ilgili yargı kararları uyarınca keşidecinin borçlu olmadığının tespiti için menfi tespit davası açma hakkının mevcut olduğunu, müvekkili şirketin ticari itibarının zedelenmemesi ve telafisi güç zararların önlenmesi adına Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 389 ve İcra ve İflas Kanunu madde 72 hükümleri gereğince ivedilikle ödeme yasağı yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu ve muhatap bankaya bildirim yapıldığını, mahkemece takdir edilecek teminat mukabilinde çeklerin bankaya ibrazı halinde ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, tedbir kararının ilgili banka şubesine müzekkere ile bildirilmesini, dava konusu çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Mahkememizce incelenen tüm dosya kapsamına göre; Davanın hukuki dayanağı TTK'nın 818. maddesi yollaması ile TTK'nın 757. ve devamı maddeleridir.Dava konusu talep çek iptaline ilişkin olup hasımsız görülen davalardan olması nedeni ile dava şartının her aşamada mahkemece resen araştırılarak yokluğu halinde her aşamada karar verilebilmesi mümkün olduğundan talep eden yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verilmiştir.TTK'nın 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması hâlinde hak sahibi hamil iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir (TTK m.652). Hukuki yararın bulunması HMK'nın 114/h maddesi uyarınca dava şartıdır. Yukarıda açıklandığı üzere, TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi, senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Somut olayda, davacı, çeklerin hamili değil çekin bağlı olduğu hesabın sahibi olduğu gibi, çekler henüz keşide dahi edilmemiş yani kambiyo senedi vasfını haiz olmayan boş çek yaprağı olduğu açıklanmıştır. Keşideci hesap sahibinin boş çek için iptal talebinde bulunmakta hukuki yararı bulunmamaktadır. Bu sebeplerle talebe konu boş çek bakımından davanın; hukuki yarar yokluğundan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Talebe konu boş çek bakımından davanın; hukuki yarar yokluğundan REDDİNE,2-Talep eden tarafça yatırılan harç yeterli olduğundan başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3-Talep eden tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Talep eden tarafça yatırılan gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde talep eden tarafa resen iadesine,Dair, talep edenin yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2026Katip ...e-imzalıdır Hakim ...e-imzalıdır