Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin, satım sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit davasında mal teslim edilmediği gerekçesiyle borçlu olunmadığının tespiti kararı.
Özet: Davacı şirket, davalı ile akdettiği ahşap kapı imalat ve teslim sözleşmesi kapsamında avans olarak verdiği çeklerin karşılığında davalıdan ürün teslimi yapılmaması üzerine, sözleşme yükümlülüğünü yerine getirmeyen davalıya borçlu olmadığının tespiti amacıyla menfi tespit davası açmıştır; davalı ise davaya cevap vermemiş olup, mahkeme taraflar arasındaki ticari satım sözleşmesine dayalı borçluluk durumu ve davalının edimini ifa edip etmediği hususlarını değerlendirecektir.
T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ KARAR NO : ████████....DAVA : Menfi Tespit / Satım Sözleşmesinden Kaynaklı DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR Y.TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan "Menfi Tespit" davasının yapılan açık yargılaması sonucunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir. I-İDDİALAR 1. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı arasında .... kapsamında Ahşap Kapı İşlerinin yapılması işine ilişkin 25.10.2023 tarihinde yazılı sözleşme akdedildiğini, imzalanan sözleşme gereği üstlenilen iş uyarınca davalı tarafından malzeme temin edileceği konusunda anlaşma sağlandığını ve akabinde .... seri nolu, 30.06.2024 tarihli, 876.045,00 TL değerindeki çeklerin teslim edildiğini, davalı şirketin teslimatının gecikmesi üzerine taraflarınca 28.11.2023 tarihinde noter aracılığıyla çekilen ihtarname ile sözleşmenin gereğinin ifa edilmesi gerekliliğinin bildirildiğini ancak, ürün teslimi yapılmadığını, çeklerin taraflar arasındaki ticari ilişki dolayısıyla davalı tarafından müvekkili şirkete teslim edilecek ürünlere ilişkin verildiğini ancak, davalı şirketin ürünleri müvekkili şirkete hiç teslim etmediğini, bu nedenle davalı tarafından teslim edimi ve yükümlülüğünün yerine getirilmediğini beyanla; davalı tarafından mal verme edimi yerine getirilmediğinden karşı tarafa borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II-SAVUNMALAR 2. Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır. III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar3. Tarafların ileri sürdüğü, üzerinde anlaştıkları ve çekişme konusu olmaktan çıkan her hangi bir vakıa bulunmadığı anlaşılmaktadır. B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları4. Taraflar arasında akdedildiği iddia edilen ticari satım sözleşmesine dayalı olarak avans olarak verildiği iddia edilen çekten ötürü borçlu olup olmadığı, sözleşme hükmü uyarınca davalı yanca yüklenilen edimin ifa edilip edilmediği ile buradan varılacak sonuca göre davacının davalıya borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER5. Taraflar arasında akdedilen "...., satıcının .... olduğu, "Satıcının Sorumlulukları" başlıklı 2. Maddesinin 1 numaralı bendinde; sözleşmenin,....sözleşmede anlaşılan malzemelerin tesisinden alıcının vermiş olduğu adreslere ve inşaat mahalline teslim edilmesi olduğunu, malzemenin tamamının .... Ahşap Kapı şartnamesinde olan işbu ürün özelliklerine uygun olarak üretilmiş, ilgili Türk Standardını sağlayan, .... tarafından kullanılması uygun görülmüş boyut ve özelliklere sahip Ahşap malzemesi olacağı, satıcının şantiyeye vereceği malzemelerin tümünün bu özellikleri sağlamak zorunda olduğu, aksi takdirde tüm sorumluluğun satıcı firmada olduğunu, şantiyeye gelen malzemenin özelliğinin firma teknik personeli tarafından inceleneceği, bu hususlarda ürünlerin standartlarında olmadığı bir durum tespit edildiğinde, eksik hatalı olan metraj ikame ürünlerle değiştirilecek olup, bütün masrafların satıcı tarafa ait olmak kaydı ile satıcıya gönderileceği; 2. Maddesinin 4 numaralı bendinde; işbu sözleşmenin tek taraflı alıcı tarafından fesih edileceği, bu durumda satıcının içerde olan vadesi gelmiş ve gelmemiş tüm nakit ve çek ödemelerinin durdurulacağı, verilen avans çeklerinin geri iade alınacağı, içerdeki teminat derhal iade edileceği, satıcının bu durumu şimdiden kabul ve taahhüt edeceği, alıcının mağdur olmaması amacıyla alıcı başka yerden malzeme temin edebileceği ve bu durumda şayet fiyat farkı oluşacak ise de satıcının fiyat farkı ödeyeceği, satıcının bu durumu şimdiden kabul ve taahhüt edeceği, "İşin Bedeli ve Ödeme Şekli" başlıklı 3. Maddesinde; sözleşme bedelinin KDV dahil 10.512.540,00 TL olduğu, bu sözleşmenin, idare sözleşme kapsamındaki 48 blok için geçerli olacağı, ödeme şeklinin; fiyatlara nakliye ve KDV dahil olacağı, nakliye bedelinin yarı yarıya ödeneceği, tüm malzemelerin araç üstü şantiyeye teslimi olduğu, mutfak laminat kapılarının üst kutularının dahil olduğu, bağlantı için; 30.01.2024 tarih, 876.045,00 TL bedelli; 29.02.2024 tarih, 876.045,00 TL bedelli; 30.03.2024 tarihli, 876.045,00 TL bedelli; 30.04.2024 tarihli, 876.045,00 TL bedelli; 30.05.2025 tarihli, 876.045,00 TL bedelli; 30.06.2024 tarihli, 876.045,00 TL bedelli çekler ile ödeme yapılacağı hususları belirlenmiştir. 6. Dosyada mevcut ....keşide edilen 30.01.2024 tarih, 876.045,00 TL bedelli; 29.02.2024 tarih, 876.045,00 TL bedelli; 30.03.2024 tarihli, 876.045,00 TL bedelli; 30.04.2024 tarihli, 876.045,00 TL bedelli; 30.05.2025 tarihli, 876.045,00 TL bedelli; 30.06.2024 tarihli, 876.045,00 TL bedelli çekleri teslim aldığı, kendi iş ve işleri için....ciro ettiği, ... Şirketi'nden almış olduğu bu çekler ve tutarları karşılığında hiçbir ürün teslim etmediği ve hizmet sunmadığı, ... herhangi bir borcu olmadığı, aksine 25.10.2023 tarihinde imzalanan sözleşme nedeniyle çeklerin miktarı ve taraflarının sözleşmeyi yerine getirmemiş olması nedeniyle kurulacak yeni sözleşmelerdeki fark kadar borçlu olduğu, yapılan ticari işe sözleşmeye ilişkin yazılı, sözlü sorumluluklarını yerine getirmediği, karşılığında makbuz, fatura ve irsaliyenin bulunmadığı hususları düzenlenmiştir. V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE 7. Dava, taraflar arasında akdedilen ticari alım sözleşmesine dayalı olarak avans olarak verildiği iddia edilen çeklerden ötürü davacının davalı şirkete borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. 8. Davacı yan, taraflar arasında satım sözleşmesi bulunduğunu, bu satım sözleşmesinin konusu olan mallara karşılık olarak avans çek verildiğini, ancak davalı yanca avans verilen çek karşılığında malların teslim edilmediğini sürmüştür. 9. Bilindiği gibi satım sözleşmesinde edimlerin karşılıklı olarak yerine getirilmesi gerekmekte olup bu durumun aksini iddia eden ispat ile yükü altındadır. Davacı yanın, davaya konu çeklerden ötürü borçlu olmadıkları iddiasını, dava dilekçesi ekinde sunulan, davalı şirketin, taraflar arasında imzalanan sözleşmede belirtilen edimlerini yerine getirmediği, çeklerin kendileri tarafından piyasaya sunulduğuna ilişkin yazılı olarak beyan ettiği ve tutanağın davalı şirketin kaşesini ve imzasını içerdiğini iddia ettiği protokole dayandırdığı görülmüştür. 10. İmzayı inkâr eden taraf duruşmada hazır değilse, imzayı inkâr eden taraf isticvap edilir. İsticvap için mahkemeye davet edilen taraf belirtilen günde hazır bulunmadığı takdirde, inkâr etmiş olduğu belgedeki yazı veya imzayı ikrar etmiş sayılır; bu husus kendisine çıkartılacak davetiyede ayrıca ihtar edilir. 11. Yazı veya imzayı inkâr eden tarafı isticvap ettikten sonra bir kanaat edinememişse huzurda bu kişiye yazı yazdırıp imza attırmak suretiyle başka bir incelemeye gerek duymadan karar verebilecek durumda ise gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle senedin sahteliği hakkında bir karar verir (m. 211/a.c.1 ve 2).12. Yukarıdaki şekilde yapılan incelemeye rağmen sahtecilik konusunda kesin bir kanaat oluşmamışsa hâkim bilirkişi incelemesine karar verir (....). Bilirkişi incelemesi yapılmadan önce mevcutsa, o tarafa ait karşılaştırma yapmaya elverişli yazı ve imzalar ilgili yerlerden getirtilir (m.211/b, c. 2).13. Bilirkişi, bu yazı ve imzalarla, o mahkemede elde edilen yazı ve imzaları esas alarak inceleme yapar. Bilirkişi, inceleme için gerekli görürse, kendi huzurunda tarafın yeniden yazı yazması veya imza atmasını mahkemeden talep edebilir (...maddesinde yer alan ve imza incelemesi konusunda getirilen bu sıraya uyulması zorunludur. Buna göre hâkim imzayı inkâr eden tarafın isticvap edilmesine karar verdiği hâlde, bu davete icabet edilmemesi imzanın ikrar edilmiş sayılması sonucunu doğuracak ve bilirkişi incelemesi yapılmasına ihtiyaç kalmayacaktır. Aynı şekilde inkâr edilen imza ile karşılaştırılan imzanın birbirine benzemediğinin ilk bakışta tespit edilebildiği hâllerde bilirkişi incelemesi yapılmasına gerek yoktur (...).15. Dosya içerisinde bulunan ve davalı şirket tüzel kişiliğinin kaşesi bulunan imzalı belgede taraflar arasında akdedildiği iddia edilen sözleşme gereğince avans olarak verilen çeklerin karşılığı olarak her hangi bir edimin ifa edilmediğinin beyan edildiği, sözkonusu belge altındaki imzanın şirket tüzel kişiliğini temsilen yetkili olarak imzalanmış olup olmadığının sorulması için isticvap davetiyesi çıkarılmasına karar verilmiştir. 16. Mahkememizce davalı şirkete ve davalı şirket yetkilisi ....başlıklı, Alıcı sıfatı ile .... kaşesi ile imzalanmış olan belgedeki imzaların şirketinizin yetkilisine ait olup olmadığının sorulması maksadıyla tarafınızın isticvabına karar verilmiş olup belirtilen tarihte mahkememiz duruşmasına katılmanız, katılmamanız halinde sözkonusu belgeler altındaki imzaların şirketiniz yetkilisine ait olduğunu kabul etmiş sayılacağınız ve bu sonuca göre mahkememizce değerlendirme yapılacağı" ihtarını içeren isticvap davetiyesi çıkartılmasına karar verildiği, işbu ihtarı içeren isticvap davetiyesinin davalı şirket temsilcisi.... 15.01.2025; davalı şirkete 12.03.2025 tarihinde tebliğ edildiği ancak, duruşmaya katılım sağlanmadığı görüldü. 17. Yapılan açıklamalar ışığında somut uyuşmazlık ele alındığında, davacı ile davalı şirket arasında akdedildiği iddia edilen ticari satım sözleşmesine dayalı olarak avans olarak verildiği iddia edilen çeklerden dolayı borçlu olunmadığı iddiası, dava dilekçesi ekinde sunulan, davalı şirketin, taraflar arasında imzalanan sözleşmede belirtilen edimlerini yerine getirmediği, çeklerin kendileri tarafından piyasaya sunulduğuna ilişkin yazılı olarak beyan ettiği ve tutanağın davalı şirketin kaşesini ve imzasını içerdiğini iddia ettiği protokole dayandırıldığı, mahkememizce sözkonusu belge altındaki imzanın şirket tüzel kişiliğini temsilen yetkili olarak imzalanmış olup olmadığının sorulması için isticvap davetiyesi çıkarılmasına karar verildiği, isticvap davetiyesinin davalı şirkete ve davalı şirket temsilcisine tebliğ edildiği ancak, belirlenen gün ve saatte duruşmalara katılım sağlanmadığı, 6100 sayılı HMK’nın 211. maddesinde; isticvap davetine icabet edilmemesi imzanın ikrar edilmiş sayılması hususu düzenlenmiş olmakla, mahkememizce bilirkişi incelemesi yapılmasına ihtiyaç kalmadığı, davalı şirket/temsilcisinin, söz konusu protokol altındaki imzayı ikrar etmiş sayıldığı kanaatine varılmıştır. 18. Sonuç olarak; davalı tarafından, davalı şirketin kaşesi ve imzasının yer aldığı protokol altındaki imzayı ikrar etmiş olduğu kabul edilmekle, davacının davasının kabulüne, davacının keşidecisi.... olan, 30.04.2024 keşide tarihli, 876.045,00.-TL tutarlı, .... seri numaralı çekten ötürü davalıya borçlu olmadığının tespitine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. VI-HÜKÜM 1-Davanın KABULÜNE, 2-Davacının keşidecisi ..... olan, 30.04.2024 keşide tarihli, 876.045,00.-TL tutarlı, Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. .... seri numaralı çekten ötürü davalıya borçlu olmadığının tespitine, Karar ve İlam Harcı 3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 59.842,63.-TL harçtan peşin alınan 44.896,75.-TL harcın düşümü ile arta kalan 14.945,88.-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, Yargılama Giderleri ve Gider Avansı4-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç, vekalet harcı toplamı 45.385,15.-TL yargılama harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 1.252,00.-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 6-Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asagari Ücret Tarifesi uyarınca 3.600,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 7-HMK'nun 333. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde YATIRANA İADESİNE, Vekalet Ücreti 8-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 134.646,30.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren Ankara Asliye 7. Ticaret Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile .... istinaf yasa yolu açık olmak üzere 12.062025 tarihinde oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025....NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR."5070 sayılı kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15 uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur"