Danıştay 13. Daire nezdinde yurt dışından getirilen telefonların e-Devlet IMEI kaydında harç ödemesinin yeterliliği ve işlem tamamlanması gerekliliğine ilişkin temyiz incelemesi.
Özet: Bu hukuki metin, yurt dışından getirilen bir cep telefonunun, e-Devlet kapısı üzerinden ödenen harcına rağmen, kullanıcı tarafından kayıt sürecinin tüm adımlarının tamamlanmaması ve takip numarası alınmaması nedeniyle iletişim hizmetlerine kapatılmasının hukuka uygun olduğunu belirtmektedir; zira, e-Devlet sistemi üzerinden yapılan uyarılar ve "sıkça sorulan sorular" bölümündeki bilgilendirmelerle, sadece harç ödemesinin kayıt için yeterli olmadığı, işlemin nihayetlendirilerek takip numarasının alınmasının zorunlu olduğu kullanıcılara açıkça duyurulmuştur, bu nedenle eksik kalan kayıt işlemi hukuki bir geçerlilik taşımamıştır.
T.C.
D A N I Ş T A YONÜÇÜNCÜ DAİREEsas No:█████████Karar No:█████████TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacının kullanmakta olduğu ... IMEI numaralı telefonunun yurt dışı ve kayıtsız cihaz olduğundan bahisle █████/2023 tarihi itibarıyla iletişime kapatılmasına ilişkin işlemin düzeltilmesi istemiyle yapılan █████/2023 tarihli başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yolcu beraberinde getirilen cihazların kaydı için kişilerin ya işletmecilerin Abone Kayıt Merkezleri ya da e-Devlet kapısı aracılığıyla başvuru işlemlerini gerçekleştirebildiği, e-Devlet kapısı üzerinden yapılan başvurularda, bilgi ve belgelerin doğruluğundan başvuru sahibinin sorumlu olduğu, e-Devlet kapısı üzerinden yapılan IMEI kayıt başvurularında dört adımlı bir süreç tanımlandığı, bu dört adımın harç ödemesi de dahil olmak üzere başvuru sahibi tarafından tamamlanarak e-Devlet kapısı ekranlarından nihayetlendirilmesinin gerektiği, ancak bu halde kayıt başvurusunun tamamlandığı, nitekim e-Devlet üzerinden sunulan “IMEI Kaydet” hizmeti ekranlarında harcın yatırılmasının kayıt için tek başına yeterli olmadığı ve mutlaka işlem ile ilgili tüm aşamaların tamamlanarak takip numarası alınması suretiyle işlemin tamamlanmasının sağlanması gerektiğinin büyük puntolu yazılarla kullanıcılara bildirildiği, ayrıca Kurumun resmi internet sitesinde yer alan “Sıkça Sorulan Sorular” sekmesinin “Yurt Dışından Getirilen Cihazlar” başlığı altında (https://tuketici.btk.gov.tr/merkezi-cihaz-kayit-sistemi) vatandaşlarımızın bilgi edinmesi amacıyla, “Harç parası yatırıldıktan sonra kayıt işlemi tamamlanmış oluyor mu?” sorusuna cevap olarak: “Hayır. E-devlet kapısından kayıt işleminin son aşamasına kadar tamamlanması gerekmektedir. E-devlet kapısından kayıt yapılmasına izin verilmeyen kişiler (diplomatik belge sahipleri) ise abone kayıt merkezlerinden kayıt işlemini yaptırması gerekmektedir. Harç ödemesi kayıt sırasında sisteme entegre bankalar ya da vergi dairesi aracılığıyla yapıldı ise e-Devlet kayıt sayfasına geri dönülerek kayıt işleminin onaylanması ve sekiz rakamdan oluşan başvuru takip numarasının alınması gerekmektedir.” cevabının verildiği, yine kayıt işlemine ilişkin olarak kullanıcıların sorun yaşamaması için ilgili e-Devlet ekranlarında “…işlem sonunda size verilecek olan kayıt başvuru numarasını görmeden sistemden çıkmayınız!” ibaresinin kalın bir yazı metni ile kullanıcılara işlem esnasında gösterilerek gerekli uyarıların yapıldığı, bu nedenlerle e-Devlet üzerinden tamamlanmamış bir başvurunun Kurum tarafından kabul edilerek kayıt işleminin tamamlanmasının mümkün olmadığı, bu durumda, davacı kayıt için gerekli olan kullanım izin harcını yatırmış olsa da, sadece harç bedelinin yatırılmasının IMEI kayıt işleminin yapılması anlamına gelmediği, harç ödemesi yapıldıktan sonra e-Devlet kayıt sayfasına dönülerek kayıt işleminin onaylanması ve sekiz rakamdan oluşan başvuru takip numarasının alınması gerektiği, davacı tarafından harç ödemesinden sonra kayıt işleminin tamamlandığını gösterir bir bilgi veya belgenin dosyaya sunulmadığı gözetildiğinde, hukuki süreler aşıldıktan sonra cihazın haberleşme hizmetine kapatılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının ... tarihinde yurt dışından aldığı ... IMEI numaralı telefon ile yurda giriş yaptığı, █████/2022 tarihinde telefonun kaydı için gerekli harcı e-Devlet sistemi üzerinden ödediği, cihazı kullanmakta iken ... tarihinde kendisine "... IMEI nolu cihaz KAYIT DIŞIDIR, 120 gün içinde kapatılacaktır, satın aldığınız yere başvurunuz veya cihazınızı kaydettiriniz" şeklinde mesaj geldiği, bu mesajdan 120 gün sonra █████/2023 tarihinde cihazın kullanıma kapatıldığı ancak davacıya herhangi bir işlem tebliğ edilmediği, davacı tarafından cihazın kullanıma açılması talebiyle yapılan █████/2023 tarihli başvurunun zımnen reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı,Davalı idarece her ne kadar harcın yatırılmasının kayıt için yeterli olmadığı, e-Devlet üzerinden tamamlanmamış bir başvurunun kabul edilerek kayıt işlemlerinin tamamlanmasının mümkün olmadığı ileri sürülmekte ise de yolcu beraberinde yurda getirilen cihazlar nedeniyle başvuru yapılabilmesi için, ilgililere yurda giriş tarihi esas alınarak üç yüz altmış beş günlük süre tanınmış olup, davacının da yurda giriş yaptıktan sonra █████/2022 tarihinde geçerli olan harç tutarını yatırdığı, e- Devlet üzerinden giriş yaptığının görüldüğü, bu durumda, davacının yurt dışından satın aldığı ve kayıt ettirmek istediği telefonla ilgili usulüne uygun olarak harç yatırdığı anlaşıldığından, cihazın kullanıma kapatılması işleminin geri alınarak kaydının yapılmasına yönelik talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddine ilişkin mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulüyle, mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, yolcu beraberinde getirilen cihazların kayıt altına alınması başvurularının yolcunun yurda giriş tarihinden itibaren üç yüz altmış beş gün içerisinde yapılması gerektiği, davacının █████/2022 tarihinde yurda giriş yaptığı, bu nedenle, █████/2023 tarihine kadar davacının dava konusu cihazın kayıt işlemini gerçekleştirmesi gerektiği, her ne kadar davacı █████/2022 tarihinde 2.732,40-TL cep telefonu kullanım izin harcını yatırdığını iddia etmiş ve hatta belgelemiş olsa da davacı tarafından sistem üzerinde kayıt işlemlerinin, █████/2023 tarihine kadar davacıdan kaynaklandığı açık olan nedenlerle tamamlanmadığı, davacı tarafından bu süre geçirildikten sonra başvurunun yapıldığı, yolcu beraberinde getirilen cihaz sahibi tarafından e-Devlet üzerinden başvuru yapılmasının zorunlu olduğu, Kuruma dilekçe ile bir başvuru usulünün öngörülmediği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY : Davacı ... tarihinde yurt dışından aldığı ... IMEI numaralı telefon ile yurda giriş yapmış, █████/2022 tarihinde telefonun kaydı için gerekli harcı e-Devlet sistemi üzerinden ödemiştir. Sonrasında, telefonunu kullanmakta iken ... tarihinde kendisine "... IMEI nolu cihaz KAYIT DIŞI dır, 120 gün içinde kapatılacaktır, satın aldığınız yere başvurunuz veya cihazınızı kaydettiriniz" şeklinde mesaj gönderilmiş, bu mesajdan 120 gün sonra █████/2023 tarihinde cihaz kullanıma kapatılmıştır. Bunun üzerine, davacı tarafından, █████/2023 tarihinde davalı idareye yapılan başvuruyla, zamanında başvurusu ve gerekli ödemesi yapılmış olmasına rağmen haksız şekilde telefonun kullanıma kapatıldığı belirtilerek telefonun kullanıma açılması talep edilmiştir. Bu talebin davalı idare tarafından ... tarih ve ... sayılı işlemle reddi üzerine bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, dava dilekçelerinde, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği; anılan Kanun'un 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (g) bendinde, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönünden inceleneceği; altıncı fıkrasında, ilk incelemeye ilişkin hususların davanın her safhasında dikkate alınacağı; 15. maddesinde ise, anılan maddelere uygun olmayan dilekçelerin otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere reddedileceği, dilekçenin reddedilmesi üzerine, yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği kurala bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri, mahkemenin tarafın talebiyle bağlı olmasıdır. Bu ilke uyarınca, yargısal denetimin, iptali talep edilen idari işlemle sınırlı olarak yapılması gerekmekte olup dava dilekçesinde ileri sürülen talep ise incelemeye elverişli olacak şekilde açık, belirli ve somut olmalıdır. Ancak davacının talebinin belirlenmesine yönelik değerlendirmede, adil yargılanma hakkının unsurlarından biri olan mahkemeye erişim hakkını zedeleyebilecek ölçüde aşırı katı ve şekilci bir yorumdan kaçınılması gerektiği de gözetilmelidir. Nihayetinde, davacının talebi hususunda tereddütün olması halinde dava dilekçesi reddedilecektir. Öte yandan, kanun yolunda sağlıklı bir hukuki denetim yapılabilmesi için de, davacı tarafından hangi işlem veya işlemlerin iptalinin talep edildiğinin tereddüde yer vermeyecek açıklıkta ortaya konulmuş olması gerekmektedir. Nitekim, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 14. maddesinin son fıkrasında, ilk incelemeye ilişkin hususların davanın her aşamasında re’sen dikkate alınması gerektiği kurala bağlanmıştır. Dosyanın incelenmesinden, davacının █████/2023 tarihli başvurusu ile davalı idareden, kullanıma kapatılan telefonunun yeniden kullanıma açılmasını talep ettiği, buna karşın dava dilekçesinin konu bölümünde “telefonun kullanıma kapatılması işleminin” iptali ile “telefonun kullanıma açılması” istemlerine yer verildiği, dilekçenin içeriğinde ise telefonun kullanıma kapatılmasına ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğundan bahsedildiği; buna karşılık İdare Mahkemesi ile Bölge İdare Mahkemesi kararlarında dava konusu işlemin, davacının telefonunun █████/2023 tarihi itibarıyla iletişime kapatılmasına ilişkin işlemin düzeltilmesi istemiyle yapılan █████/2023 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem olarak nitelendirildiği, dava dosyasına ise davacının talebinin reddine ilişkin █████/2023 tarih ve ... sayılı işlemin sunulduğu anlaşılmaktadır. Telefonun kullanıma kapatılmasına ilişkin █████/2023 tarihli işlem ile kullanıma kapalı bir telefonun kullanıma açılmasına ilişkin başvurunun reddine ilişkin █████/2023 tarih ve ... sayılı işlem arasında, usule ilişkin olarak dava açma süresi bakımından farklılıklar bulunduğu gibi, esas yönünden yapılacak hukuki değerlendirmede de farklılıklar olacağı açıktır. Uyuşmazlıkta davacı tarafından idareye yapılan başvuruda telefonun kullanıma açılmasının talep edildiği, ancak dava dilekçesinden, telefonun kullanıma kapatılmasına ilişkin işlemin mi, yoksa telefonunun kullanıma açılması istemiyle 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca █████/2023 tarihinde yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin mi iptalinin talep edildiği hususunun anlaşılamadığı, dosyada yer alan bilgi ve belgelerden de dava konusu işlemin belirlenmesinin mümkün olmadığı görülmektedir. Bu durumda, Mahkemece dilekçe ret kararı verilerek dava konusu işlem belirlendikten sonra bir karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemin davacının başvurusunun reddine ilişkin işlem olduğu kabulüyle işin esasına girilerek verilen davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulüyle, kararın kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında usul kurallarına uygunluk bulunmamaktadır.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalının temyiz isteminin kabulüne; 2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulüyle, kararın kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.