Türkiye-Almanya Sosyal Güvenlik Sözleşmesi gereği yaşlılık aylığı talebinde sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti için Almanyadaki prim ödenen sürenin araştırılması gerektiği gerekçesiyle bozma.
Özet: Yargıtay, davacının yaşlılık aylığı talebiyle açılan davada, davacının yurt dışı borçlanma kapsamında Almanyada geçirdiği serbest meslek çalışma süresinin (14.04.1988 başlangıçlı) Almanya sosyal güvenlik makamlarından prim ödenen bir sigortalılık süresi olup olmadığının yeterince araştırılmadığına hükmetmiştir. Türkiye-Almanya Sosyal Güvenlik Sözleşmesi uyarınca, bu sürenin sigortalı hizmet olarak tespit edilmesi halinde, söz konusu tarihin Türkiyedeki sigorta başlangıcı olarak kabul edilmesi ve yaşlılık aylığı koşullarının buna göre yeniden değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek, alt mahkemelerin eksik inceleme nedeniyle verdiği davanın reddi kararları bozulmuştur.
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : █████████ E., █████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 13. İş MahkemesiSAYISI : ████████ E., ████████ K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; davacıya hakedilen tarih itibariyle yaşlılık aylığı tahsisini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V.TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, hakedilen tarih itibariyle yaşlılık aylığı tahsisi istemine ilişkindir.1-3201 sayılı Kanun'un "Süre tespiti, sigortalılığın başlangıcı ve sürelerin değerlendirilmesi" başlıklı 5. maddesinin 5. ek fıkrasının 17.04.2008 tarihli, 5754 sayılı Kanun'un 79. maddesi ile düzenlediği şekli ile Sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış ülkelerdeki hizmetlerini, bu Kanuna göre borçlananların, sözleşme yapılan ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarihin, ilk işe giriş tarihi olarak dikkate alınmayacağını, 3201 sayılı Kanun'un "Süre tespiti ve sigortalılığın başlangıcı" başlıklı 5. maddesinin 5. ek fıkrasına eklenen ek cümlenin10.09.2014 tarihli 6552 sayılı Kanun 29. maddesinin düzenlediği şekli ile ise ancak, uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinde Türk sigortasına girişinden önce âkit ülke sigortasına girdiği tarihin Türk sigortasına girdiği tarih olarak kabul edileceğine ilişkin özel hüküm bulunan ülkelerdeki sigortalılık sürelerini borçlananların âkit ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, ilk işe giriş tarihi olarak kabul edileceği düzenlenmiştir.01.11.1965 tarihinde yürürlüğe giren Türkiye Cumhuriyeti ile Almanya Federal Cumhuriyeti Arasında Sosyal Güvenlik Sözleşmesi'nin 29. maddenin (4) numaralı bendi; Bir kimsenin Türk sigortasına girişinden önce bir... sigortasına girmiş bulunması halinde, ..............Sigortasına girişi, Türk Sigortasına giriş olarak kabul edilir, düzenlemesini içerir.2-İnceleme konusu davada, 16.01.1970 doğumlu davacının 27.01.2020 tarihinde yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunduğu, davalı Kurumun bu talebi, davacının... sigortası kapsamında girişinin bulunmadığını, borçlanma ödeme süresine göre sigorta başlangıç tarihinin 15.02.2001 olarak belirlendiğini, buna göre yaşlılık aylığı koşullarının bulunmadığı gerekçesiyle reddetmesi üzerine eldeki davanın açıldığı, İlk Derece Mahkemesince de davacının 15.02.2001 tarihi öncesinde... Sigortasına girişin bulunduğunu gösterir belgenin dosyaya sunulamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verdiği anlaşılmaktadır.Dosya içinde bulunan ve davacının ödediği yurt dışı borçlanmasına ait tahakkukta 14.04.1988-31.12.2003 tarihleri arasının çalışma ve işsizlik süresi olarak kabul edilerek borçlandırıldığı, Almanya'da hazırlanan tercümeli, vergi müşavirliği ofisi tarafından düzenlenen belgede, davacının 14.04.1988-15.02.2004 tarihleri arasında serbest meslek sahibi olduğunun belirtildiği görüldüğünden, İlk Derece Mahkemesince, davacının dosyaya sunulan vergi müşavirliği ofisince hazırlanmış belgede geçen çalışma faaliyetinin... Sigortası kapsamında prim ödenen bir süre olup olmadığı Almanya Sosyal Güvenlik makamlarından sorulup araştırılarak ilgili her türlü bilgi ve belgelerin dosya içine celbi ile 14.04.1988 tarihinin bu kapsamda bir sigortalılık girişi olduğunun tespiti halinde bu tarihin Türkiye'de sigorta başlangıç tarihi olarak alınması gerektiği gözetilerek buna göre yaşlılık aylığı koşullarının değerlendirilmesi, ...........Sigortası kapsamında prim ödenen bir süre olmadığı tespit edilirse şimdiki gibi bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.VI.KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ileTemyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,19.06.2025 gününde oybirliğiyle karar verildi.