Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, şirketin zilyetliğindeyken kaybolduğu iddia edilen çekin istirdatı davası, meşru hamilin tespiti ve davalının kötü niyetli iktisap iddiaları üzerine.
Özet: Bu dava, müvekkili şirketin zilyetliğindeyken rızası dışında elinden çıktığını iddia ettiği 200.000 TL bedelli bir çekin iadesini ve meşru hamil olduğunun tespitini talep eden davacının, söz konusu çeki üçüncü bir şahıstan ticari ilişki kapsamında iyiniyetle edindiğini ve davacının taraf ehliyeti ile dava açma süresini aştığını savunan davalı aleyhine açtığı istirdat istemine ilişkin olup, mahkeme çekin istirdat koşullarının oluşup oluşmadığını, davalının kötü niyetli olup olmadığını ve çekin davacının rızası dışında elden çıkıp çıkmadığını inceleyecektir.
T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/9 EsasKARAR NO : ████████DAVA : İstirdat (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2026KARAR TARİHİ : █████/2026G. KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 24.06.2026Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili ...'nin ... Mahallesi ... Sokak .... Ada No:.... ... sayılı adreste oyuncak ürünlerinin imali, ithalatı ve ihracatı ile iştigal ettiğini, lehtarının ... olan; ... şubesine ait, keşide tarihinin ..... olduğu, ... seri numaralı 200.000,00 TL bedelli çek müvekkili şirketin uhdesinde bulunduğu sırada tam olarak niteliği bilinmeyen şekilde kaybolmuş ya da zayi olduğunu, çekin akıbetinin şirket yetkilisi ve çalışanları tarafından bilinemediğinin tespiti üzerine ... tarihinde Bakırköy ....Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. Sayılı dosyasında çekin iptali için çek iptali davası açtıklarını, Bakırköy ....Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. Sayılı dosyasında ... tarihli ara kararında "Dava konusu çek 3.kişi tarafından ibraz edilmiş olup çeki ibraz edene karşı 2 haftalık kesin süre içerisinde istirdat davası açarak mahkememize bilgi vermeniz aksi takdirde dava konusu çek üzerine konulan ödeme yasağının kaldırılarak davanın reddine karar verileceği ihtar ve tebliğ olunur." şeklinde karar verdiğini, dava dosyası kapsamında ilgili çek .... isimli ... vergi numaralı şirket tarafından Bankaya ibraz edildiğini, mahkeme kararına istinaden eldeki açılan dava hakkında arabulucuya başvurulduğunu, söz konusu çekler arasında bulunan; ... şubesine ait, keşide tarihinin ... olduğu, ... seri numaralı 200.000,00 TL bedelli çekin müvekkili şirketin zilyetliğindeyken dava dışı kişiler tarafından ele geçirildiğini, (Müvekkili şirket yetkilisinden alınan bilgide ilgili çeke tarafınca imza ve kaşe atılmadığı belirtilmiştir) ilgili kişiler tarafından ciro silsilesi yoluyla ciro edilerek davalıya devredildiğinin görüldüğünü, müvekkili şirketin ciro silsilesinde bulunan ve davalı kişi ve şirketleri kesinlikle tanımamakla birlikte; kişi ve şirketler hakkında herhangi bir ticareti, görüşmesi kesinlikle olmadığını, açıklanan nedenlerle davalı iyi niyetli hamil olmayıp, müvekkili şirketin elinden rızası dışında çıkan çekin istirdadına ve müvekkili şirketin meşru hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine yönelik karar verilmesini, müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespiti ile dava konusu çekin müvekkili şirkete iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı cevap dilekçesinde özetle:Bakırköy ....Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyasında ... tarihli ara kararında Mahkeme dosyası davacısına çek istirdat davası açmak üzere kesin süre verildiğini, davacının Mahkeme nezdindeki davayı kendisine verilen kesin süre geçtikten sonra 05.01.2026 tarihinde açtığını, davanın öncelikle bu nedenle reddinin gerektiğini, öncelikle belirtmek gerekir ki, dava konusu çek üzerinde davacı şirketin çek hamili, lehdarı veya cirantası olduğuna ilişkin herhangi bir ibare, imza ya da kaşe bulunmadığını, davacının dosyaya çekin hamili olduğuna ilişkin soyut iddiaları dışında hiçbir delil de sunamadığını, dolayısıyla davacının taraf ehliyeti bulunmaması sebebiyle davanın usulden reddinin gerektiğini, kaldı ki, söz konusu çekin hali hazırda müvekkili şirket uhdesinde bulunmadığı gibi kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı müvekkili şirketin çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu iddiasını ispatlayamadığını, dava konusu çekin, müvekkili şirkete, dava dışı .... (eski ticaret unvanı ...) tarafından aralarında bulunan ticari satış ilişkisi kapsamında (ofset baskı kalıbı ve kimyasalları satılmıştır) verildiğini, müvekkili şirket ile .... arasında gerçekleştirilen söz konusu satış işlemine ilişkin tahsilat makbuzu dilekçe ekinde sunulduğunu, müvekkili şirketin ticari defter kayıtları incelendiğinde, faturalar ve ticari ilişkinin görüleceğini, davanın usule ilişkin itirazlar sebebiyle öncelikle usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise, haksız ve hukuka aykırı olarak ikame edilen işbu davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Bakırköy .... ATM'nin ... Esas sayılı dosyası ile dava konusu çeke yönelik kayıtlar ilgili bankadan dosyamız içerisine alınmıştır.TÜM DOSYA MUHTEVİYÂTI KÜLLÎYEN TETKÎK EDİLDİĞİNDE;Dava, talebe konu çekin istirdatı istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava konusu çekin istirdatı koşullarının oluşup oluşmadığı, davalının çeki kötü niyet ve ağır kusurlu iktisap edip etmediği, davacının yetkili hamil olup olmadığı, çekin davacının rızası hilafına elden çıkıp çıkmadığı hususlarının tespiti istemine ilişkin olduğu anlaşıldı. TTK'nın 792. maddesine göre; "Çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790.maddesine göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle hükümlüdür." aynı Kanunun 790. maddesinde ise "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve bir birine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir beyaz ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır" düzenlemesi bulunmaktadır. TTK'nın 790. maddesine göre, iktisap anında ciro silsilesinde görünüş itibari ile kopukluk olup olmadığını inceleme yükümlülüğü bulunmaktadır. Çeki iktisap edene bunun dışında daha fazla yükümlülük yükleyen bir mevzuat hükmü bulunmamaktadır.Bu kapsamda bir kimsenin muntazam bir ciro zinciriyle çeki iktisabı, kendisine ancak şekli anlamda meşru hamil sıfatını kazandıracak olup maddi hukuk anlamında hak sahipliğinin mevcudiyeti için devralanın çekin iktisabında kötü niyetinin yahut ağır kusurunun bulunmaması gerekmektedir. Aksi takdirde TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılacak istirdat davası sonucu çeki iadeye mecbur kalır. Bu davada, davacının çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve çeki elinde bulunduran şahsın kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. TTK'nın 792. maddesinde belirtilen kötü niyetten maksat, senedin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıktığını bilmek veya bilebilecek durumda bulunmaktır. Ağır kusur ise senedin iktisabında olağan özenin gösterilmemesini ifade eder. Yine, TTK’nın 792. maddesindeki ''Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa...'' ibaresi, çekin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkmış olmasını, yani çalınmasını, tehdit ya da hile ile alınmasını, kaybedilmesini veya rıza ile fakat devri sakatlayan hukuki olgularla elden çıkmasını ifade etmektedir. Ancak çeki çalan veya hile ile hamilinden alan ya da bulan kişinin senedi ciro ile devretmesi hâlinde, bunu bilmeyen ve bilebilecek durumda da olmayan, başka bir deyişle kötü niyetli ve ağır kusurlu bulunmayan yeni hâmil korunur. Bu tür davalarda, yukarıda da belirtildiği gibi çekin önceki hâmilin elinden rızası hilafına çıkarak yeni hâmil tarafından kötü niyet veya ağır kusur ile iktisap edildiği iddiasını ispat külfeti davacıya ait olup anılan olgular tanık dâhil her türlü delille kanıtlanabilir (Yargıtay HGK'nın .... tarihli, ..... Esas, ..... Karar sayılı ilamı, İstanbul BAM ..... HD'nin ..... tarihli,..... Esas, ..... Karar sayılı ilamı).Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesinde; davacı şirketin lehtarı olduğu çekin istirdatı istemi ile işbu davayı açtığı anlaşılmaktadır. Davalının çeki iktisap ederken görünüş itibari ile ciro silsilesinde kopukluk olup olmadığını incelemekle yükümlü olduğu, çeki iktisap edene bunun dışında daha fazla yükümlülük yükleyen bir mevzuat hükmü bulunmadığı, çek üzerinde yapılan incelemede çekin keşidecisinin dava dışı ... olduğu, çek bedelinin 200.000,00-TL, keşide tarihinin █████/2025 tarihi olduğu, davalı şirketin cirantalar içerisinde yer aldığı, çekin ibrazında ödeme yasağı olması sebebiyle ödeme yapılmadığı, çekteki ciro zincirinde kopukluk bulunmadığının anlaşıldığı, bu durumda TTK'nın 792.maddesi hükmü uyarınca davacının çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve çeki elinde bulunduran şahsın kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerektiği, buna ilişkin ispata yarar yeterli delil de sunulamamış olduğu dikkate alınarak açılan dava hakkında aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın REDDİNE,2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 732,00-TL maktu ilam ve karar harcının davacı tarafından yatırılan (Başvurma, Peşin, ve vekalet harcı olmak üzere) 4.251,50-TL harçtan mahsubuna, bakiye 3.519,50-TL harcın karar kesinleştikten sonra talep halinde davacıya İADESİNE,3-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerine bırakılmasına,Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere hazır olan taraf vekilinin yüzüne karşı karar verildi. █████/2026Katip .... ¸e-imzalı Hakim ..... ¸e-imzalı