Üçüncü kişinin evliliğe müdahalesi sonucu boşanma ve intihar iddialarıyla açılan maddi manevi tazminat ile eşya iadesi davasının harç noksanlığı nedeniyle Yargıtayca bozularak yeniden yargılanması.
Özet: Bu hukuki evrak, davalının evlilik birliğini sonlandırma ve bir eşin intiharına neden olma iddiasıyla açılan maddi-manevi tazminat davası ile ölen eşin davalıya sağlığında bağışladığı araç ve takıların iadesi talebini konu almaktadır. İlk derece mahkemesi başlangıçta tazminatlara hükmetse de, bağışlanan eşyalar hakkında karar vermemesi üzerine ilk kez bozulmuştur. Bozma sonrası mahkeme, tazminat taleplerini reddedip eşyaların iadesi talebini harcı yatırılmamış dava olarak değerlendirerek karara bağlamazken, temyiz incelemesinde Harçlar Kanunu ve HMKya aykırı olarak davacılara harcı tamamlama fırsatı tanınmadan talebin reddedilmesi usul hatası sayılarak karar ikinci kez bozulmuştur.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : ████████ E., ████████ K. Karar davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalının, müvekkili ...’ın dava dışı eşi ve diğer müvekkillerinin babası ile evli olduğunu bilmesine rağmen onunla birliktelik yaşayarak evliliğinin bitmesine neden olduğunu, müvekkilinin boşandığı eşinin intihar ettiğini, intihar etmesine davalının sebep olduğunu, diğer müvekkillerinin ise babalarının ölmesinden dolayı destekten yoksun kaldıklarını belirterek maddi ve manevi tazminat ile dava dışı eşin davalıya sağlığındayken bağışladığı araç ve eşyaların aynen iadesini, mümkün değilse nakden tazminini, ayrıca maddi ve manevi tazminat ödetilmesini talep etmiştir. II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde davanın reddini talep etmiştir.III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 03.12.2015 tarihli ve ███████ Esas, ████████ Karar sayılı kararıyla davacı ... için 75.000,00 TL manevi tazminat ile davacının velayeti altında bulunan çocukları küçük ... ile ... için ayrı ayrı 50.000,00'er TL maddi ve 25.000,00'er TL de manevi tazminatın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Birinci Bozma Kararı Dairenin 15.01.2019 tarih ve █████████ Esas, ███████ Karar sayılı ilâmı ile; "...Dava dilekçesi incelendiğinde; davacılar, dava dışı eşin davalıya sağlığındayken bağışladığı araç ve takıların aynen iadesini, mümkün değilse nakden tazminini, ayrıca maddi ve manevi zararların ödetilmesini talep etmişlerdir. Mahkemece, davacıların maddi ve manevi tazminat istemleri yönünden hüküm oluşturulmasına rağmen, bağışlanan eşyaların aynen iadesi, mümkün değilse nakden tazminini talepleri hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemiştir. 6100 sayılı HMK'nın 297/2. maddesi uyarınca; hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir. Bu yön, kamu düzenine ilişkindir.Yukarıda anılan düzenlemeye aykırı olarak davacıların bağışlanan eşyaların aynen iadesi, mümkün değilse nakden tazminini talepleri hakkında olumlu ya da olumsuz herhangi bir hüküm kurulmamış olması doğru bulunmamış, açıklanan sebeple bu istemler hakkında da bir karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir. " gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir. B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Kararİlk Derece Mahkemesinin 27.10.2020 tarih ve ████████ E., ████████ K. sayısı belirtilen kararı ile davacıların maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine, bağışlanan eşyalara yönelik talepler hakkında harcı yatırılarak açılmış bir dava bulunmadığından haklarında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.C. İkinci Bozma Kararı İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dairenin 11.03.2021 tarih ve ████████ E., █████████ K. sayılı ilamı ile kararın onanmasına karar verilmiş ardından davacılar vekili tarafından kararın düzeltilmesi talep edilmiştir. Dairenin 22.09.2021 tarih, ██████████ E., █████████ K. sayılı ilamı ile; "Temyiz ilamında bildirilen gerektirici nedenler karşısında Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun değişik 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiçbirine uygun olmayan aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan karar düzeltme istemi reddedilmelidir.Diğer karar düzeltme istemine gelince: Dava, evlilik birliği devam ederken, üçüncü kişi ile birlikte olma iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat ile araç ve takıların aynen iadesi olmadığı takdirde nakden tazmini istemine ilişkindir.Harçlar Kanunu’nun 30. maddesi “Muhakeme sırasında tesbit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 409 uncu maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması, noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır” şeklinde düzenlenmiştir. Aynı Kanun’un 32. maddesi ise “Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz. Ancak ilgilisi tarafından ödenmiyen harçları diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır.” hükmünü haizdir. Dosya kapsamından, davacıların dava dilekçesinde hem evlilik birliği devam ederken, üçüncü kişi ile birlikte olma iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat hem de dava dışı eş tarafından davalıya bağışlandığı ileri sürülen araç ve takıların aynen iadesi olmadığı takdirde nakden tazmini talebinde bulunduğu, harçlandırma makbuzunda dava değerinin 300.000,00 TL olarak gösterildiği anlaşılmaktadır. Tüm kalemleri içeren harcın eksik olduğuna kanaat getirildiği takdirde mahkemece davacılara harcı tamamlaması için süre verilerek (Harçlar Kanunu m. 30-32), harcın tamamlanması halinde deliller değerlendirilip sonuca göre karar verilmesi gerekirken davacılara eksik harcı tamamlamak üzere süre verilmeden yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması doğru değildir. Bu nedenle davacıların karar düzeltme isteminin HUMK'nun 440-442. maddeleri uyarınca kabulü ile Dairemizin 15.01.20 19... /5225 E. ███████ K. sayılı onama ilamının kaldırılarak kararın bozulması gerekmiştir. " gerekçesi ile onama ilamının kaldırılmasına ve kararın açıklanan nedenle bozulmasına davacıların diğer karar düzeltme isteminin ise reddine karar verilmiştir.D. İlk Derece Mahkemesince İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemece bozma sonrası yapılan yargılama neticesinde yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafın davasına konu olan evlilik dışı beraberliğin davacılara yönelik bir haksız fiil olarak kabul edilemeyeceği gibi dava dışı eşin intihar etmesinden ya da borçlanarak bunalıma girmesinden davalının sorumlu tutulamayacağı, davalının eylemleri ile zarar arasında uygun nedensellik bağının bulunmadığı yine davalının yasa maddesinde belirlenen şekilde davacıya karşı bir davranışta bulunduğunun ispatlanamadığı, maddi delillerle desteklenmeyen soyut tanık anlatımlarının ispata yeterli sayılamayacağı, kanun maddesinde sayılı bağıştan rücu koşullarının gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın tümden reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacılar vekili temyiz dilekçesinde; Yargıtay tarafından bozulmadığı müddetçe İlk Derece Mahkemesinin kendi verdiği karardan dönmesinin mümkün olmadığını, ilk karar ile kısmen kabul edilen maddi ve manevi tazminat yönünden usule aykırı şekilde ret kararı verildiğini, davacı çocuklar yönünden aldatma eyleminde yansıma yoluyla üçüncü kişinin sorumluluğuna gidilmeyeceğinin gerekçe olarak gösterilmesinin mümkün olmadığını, davacı çocukların maddi ve manevi tazminat talepleri bakımından gerekçe yazılmadığını, hüküm kurulmadığını, davalının haksız davranışları nedeniyle evliliğin yıkılmasına ve müteveffanın intihar etmesine sebebiyet verdiğini, eylemin suç sayılmamasının hukuki sorumluluk doğurmayacağı anlamına gelmeyeceğini, davalının davacının eski eşi ile evlilik dışı ilişki yaşadığının dosya kapsamında sabit olduğunu, araba ve ziynet eşyalarına ilişkin ret kararının da hatalı olduğunu, müteveffanın el yazısı ile yazdığı mektupta bağıştan dönme iradesinin açık olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık; evlilik birliği devam ederken, dava dışı eşin üçüncü kişi ile birlikte olma iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat ile araç ve takıların aynen iadesi olmadığı takdirde nakden tazmini istemine ilişkindir.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olması, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamaması, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılara yükletilmesine,Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,24.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.