izmir bölge adliye mahkemesi 20. hukuk dairesi, trafik kazası sonucu yaralanma ve engellilik nedeniyle açılan tazminat davasında ihtiyati haciz ve tedbir talebine ilişkin ara kararın istinaf incelemesi.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi, trafik kazası sonucu yaralanma ve engellilik nedeniyle açılan tazminat davasında ihtiyati haciz ve tedbir talebine ilişkin ara kararın istinaf incelemesi.

Özet: A minor, sol kolundan ağır yaralanarak kalıcı engelli hale gelmesi ve mesleki eğitimini sürdürememesi üzerine, bir araç kazasında yolcu olarak maruz kaldığı ciddi zararlar nedeniyle sorumlu taraflar ve sigorta şirketinden önemli miktarda maddi ve manevi tazminat talep etmektedir; bu hukuki evrak, davacının olası alacaklarını güvence altına almak amacıyla davalıların malvarlığına ihtiyati haciz ve araçları ile taşınmazları üzerine ihtiyati tedbir konulması yönündeki ara kararının istinaf incelemesini içermektedir.

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

20. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : ████████

KARAR NO : █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : █████/2026 (Ara Karar)

NUMARASI : ████████ Esas (Derdest Dosya)

DAVA : Tazminat

TALEP : İhtiyati Haciz ve İhtiyati Tedbir

BAM KARAR TARİHİ : █████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2026 ara karar tarihli ve ████████ Esas sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

DAVA :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... plakalı araç araç sürücüsü .... T.C kimlik numaralı .... sevk ve idaresinde müvekkilinin arka koltukta bulunduğu sırada 02.03.2025 tarihinde... ili ... ilçesinde seyir halinde iken kaza yaparak uçurumdan uçtuğunu, kaza tespit tutanağında sürücünün .... olduğunun belirtildiğini, müvekkilinin bu kazada herhangi bir kusuru ya da ihmali bulunmadığını, kaza nedeniyle müvekkilinin ağır şekilde yaralandığını, müvekkilinin yaklaşık 2-2.5 ay yoğun bakım ünitesinde kaldığını, kaza nedeniyle en az 4-5 kez ayrı seferlerde beyin kanaması geçirdiğini, müvekkili ....'nin kaza tarihinde 14.5 yaşında olduğunu, kaza sonrasında engelli kaldığını, müvekkili İzmir Çıraklık Eğit Merkezi Müdürlüğü'nde aşçılık eğitimi almaktayken geçirdiği iş kazası neticesinde işi bırakmak zorunda kaldığını, kazadan sonra herhangi bir mesleki faaliyette bulunamadığını, meydana gelen kaza nedeniyle geçici ve sürekli iş göremezlik ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan tazminatlar için şimdilik 3.000,00 TL'nin davalılar ve sigorta şirketinden (poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) kaza tarihi olan 02.03.2025 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile tahsili talepleri bulunduğunu, müvekkilinin meydana gelen kazadan dolayı manevi olarak çöktüğünü, acı ve elemler içinde yaşamına devam ettiğini, yaşam sevincinin azaldığını, kaza nedeniyle duyduğu acı ve elemin, çektiği acının bir nebze de olsa giderilmesi, tatmine dilmesi amacıyla 10.000.000,00 TL manevi tazminatın davalı .... ve ....'tan kazanın meydana geldiği 02.03.2025 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ettiklerini, iş bu davada KTK m.97 başvuru şartının yerine getirildiğini, ayrıca İzmir Arabulucuk Bürosuna başvuruda bulunulduğunu Arabulucu .... nezdinde yapılan görüşmeler sonucunda anlaşmaya varılamadığını, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için kesin olarak ispat gerekmeyip, yaklaşık ispat için delil sunulmasının yeterli olduğunu, 02.03.2025 tarihli kaza tespit tutanağı ile davalıların kusurlu olduğunun sabit olduğunu, davalıların 18 yaşından küçük çocukları kusurlu olduğundan yaklaşık ispat koşulu gerçekleşmiş olup müvekkilinin dava sonunda haklı olması halinde alacağına kavuşması için ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir taleplerinin kabulünü istediklerini, Yargıtay 21. Hukuk Dairesi'nin 11.02.2015 tarih ve ██████████ E. - ██████████ K. sayılı dosyasında verilen kararda "Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında tazmin yükümlülüğü olay tarihi itibariyle muaccel hale gelir." denilmekle davalılar .... ve ....'ın banka hesaplarına, taşınır/ taşınmaz/ banka hesaplarına ihtiyati haciz konulmasını, davalılar ... ve ...'ın adına kayıtlı araç ve taşınmaz olması halinde araçların ve taşınmazların 3. kişilere devrinin engelenmesi için araç ve taşınmazların kaydına ihtiyati tedbir konulmasını, davalılar adına kayıtlı araç ve taşınmaz olması halinde araçların ve taşınmazların 3. kişilere devrinin engelenmesi için araç ve taşınmazların kaydına ihtiyati haciz konulmasını, adli yardım taleplerinin kabulü ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP :

Davalı .... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket hakkında açılan davanın dava şartlığı yokluğundan reddine, esasa girilmesi halinde davanın esastan reddine, aksinin kabulü halinde ise, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden kusur durumuna ilişkin rapor alınmasına, Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas dairesinden davacının maluliyeti ve kaza ile illiyetinin tespiti hususunda rapor alınmasına,

Aktüer Bilirkişiden tazminat hesabına ilişkin rapor alınmasına, temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkil şirket aleyhine vekalet ücreti, yargılama giderleri ve faize karar verilmemesine, kabul anlamına gelmemek üzere aleyhe hüküm kurulması halinde ise poliçe teminat limitleri ve sigortalının kusur oranı ile müterafik kusur durumu ve kusur indirimini gerektirir hususlar dikkate alınarak hüküm kurulmasına, reddedilen kısım için ise yargılama ücreti ve ücreti vekaletin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI :

İlk derece mahkemesince; "...Her ne kadar davacı tarafça davacının █████/2025 tarihinde meydana gelen kaza sonucu yaralanması nedeniyle oluşan maddi ve manevi zararının giderilmesine yönelik olarak davalılar hakkında Mahkememize dava açılmış ve açılan davada davalılar adına kayıtlı araçlara ve diğer tüm taşınır/ taşınmaz/ banka hesaplarına ihtiyati haciz konulmasına, öncelikle davalılar.... ve .... adına kayıtlı araç ve taşınmaz olması halinde 3. kişilere devrinin engellenmesi için ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesi talep edilmiş ise de; ihtiyati tedbir talebi yönünden ; dava tazminat davası niteliğinde olup davalılar adına kayıtlı araç ve taşınmazların eldeki davada dava konusu olmadığı ve HMK' nin 389. Maddesindeki ihtiyati tedbir kararı verilmesine ilişkin yasal koşulların oluştuğunun belirlenemediği , ihtiyati haciz talebi yönünden ise dava konusu edilen tazminat alacağının varlığı ve miktarını belirlemenin yargılamayı gerektirdiği, İİK 257 vd. Maddelerindeki ihtiyati haciz karar verilmesine ilişkin yasal koşulların oluştuğunun belirlenemediği, incelenen tüm dosya kapsamı ile anlaşılmış, yasal koşulları oluşmayan ihtiyati haciz ve tedbir taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir...'' gerekçesiyle; ''...Davacı vekilinin yasal koşulları oluşmayan ihtiyati tedbir talebinin REDDİNE, Davacı vekilinin yasal koşulları oluşmayan ihtiyati haciz talebinin REDDİNE..." şeklinde hüküm kurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; 2004 sayılı İİK'nın 258/1. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin "alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması" yeterli olduğunu, mahkemenin alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından anlaşılması gerekenin alacağın usul kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi olmadığını, diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı esastan sona erdirmek olmayıp ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için kesin olarak ispat gerekmediğini, yaklaşık ispat için delil sunulmasının yeterli olduğunu, 02.03.2025 tarihli kaza tespit tutanağı ile davalıların kusurlu olduğunun sabit olduğunu, davalıların 18 yaşından küçük çocukları kusurlu olduğundan yaklaşık ispat koşulu gerçekleşmiş olup müvekkilinin dava sonunda haklı olması halinde alacağına kavuşması için ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir taleplerinin kabulünü istediklerini, Yargıtay 21. Hukuk Dairesi'nin 11.02.2015 tarih ve ██████████ E., ██████████ K. sayılı dosyasında verilen kararda "Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında tazmin yükümlülüğü olay tarihi itibariyle muaccel hale gelir." denildiğini belirterek 29.04.2026 tarihli İhtiyati haciz ve ihtiyati tedbirin ayrı ayrı reddine kararlarının kaldırılmasına, davalılar ... ve .... adına kayıtlı araçlara ve diğer tüm taşınır/ taşınmaz/ banka hesaplarına ihtiyati haciz konulmasına, davalılar .... ve ... adına kayıtlı araç ve taşınmaz olması halinde 3. kişilere devrinin engellenmesi için ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava; trafik kazasından maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Talep; ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddine karar verilmiş olup; hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebebleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

1-Davacı vekilinin ihtiyati tedbirin reddi yönündeki ara karara karşı yapmış olduğu istinaf itirazının değerlendirilmesinde;

6100 sayılı HMK’nun 389. Maddesine göre “Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir”. Görüldüğü üzere ihtiyati tedbir kararı dava konusu uyuşmazlık hakkında verilebilir. İş bu davanın konusu kaza nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararların tazmini istemine ilişkin olup, davanın mahiyeti itibarı ile davalı adına kayıtlı .... plakalı araç dava konusu değildir.

İhtiyati tedbirin 6100 Sayılı HMK'nun 389.maddesine göre sadece dava konusu şeyler üzerine konulabilmesi, taraflar arasındaki uyuşmazlık konusunun para alacağı olması, ihtiyati tedbir konulması talep edilen davalı gerçek kişiler adına kayıtlı araç ve taşınmaz ile ilgili taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmaması nedeniyle davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmaması nazara alınarak ihtiyati tedbir talep eden/davacı vekilinin ihtiyati tedbirin reddine yönelik istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davacı vekilinin, ihtiyati haczin reddi ara kararına yönelik istinaf itirazlarının değerlendirilmesinde;

İİK'nın 257. maddesinde ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Maddede, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahıstan olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği belirtilmiş, maddenin 2. fıkrasında ise iki bent halinde, vadesi gelmemiş borçlardan dolayı, borçlunun muayyen yerleşim yerinin olmaması, borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz istenebileceği düzenlenmiştir.

İİK’nın 258. maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı ve miktarı hakkında kanaat verilmesi yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken ise alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulmasıdır.

Somut olayda; davacı vekilinin .... plakalı motosiklet sürücüsü .... sevk ve idaresinde müvekkilinin arka koltukta bulunduğu sırada 02.03.2025 tarihinde ... ili .... ilçesinde seyir halinde iken kaza yaparak uçurumdan uçtuğunu, kaza tespit tutanağında sürücünün ... olduğunun belirtildiğini, müvekkilinin bu kazada herhangi bir kusuru ya da ihmali bulunmadığını, kaza nedeniyle müvekkilinin ağır şekilde yaralandığını, müvekkilinin yaklaşık 2-2.5 ay yoğun bakım ünitesinde kaldığını, kaza nedeniyle en az 4-5 kez ayrı seferlerde beyin kanaması geçirdiğini, müvekkili ....'nin kaza tarihinde 14.5 yaşında olduğunu, kaza sonrasında engelli kaldığını beyan ederek ihtiyati haciz talep ettiği, davalı .... açısından ihtiyati haciz kararı verilmesini gerektirecek şekilde olayda yaklaşık ispatın gerçekleşmediği; Ancak, davalı .... açısından dosya kapsamı, ceza dosyası içeriği, kaza tespit tutanağı ve doktor raporları dikkate alındığında talep edilen tazminatlar yönünden yaklaşık kanaat getirecek delillerin mevcut olduğu, davalı....' in aracın işleteni olduğu ve işleten sıfatıyla sorumluluğunun mevcut olduğu, talebin haksız fiile dayalı bulunması ve haksız fiil tarihinde muacceliyet şartının gerçekleşmiş olması karşısında ihtiyati haciz talebinin davalı .... yönünden kısmen kabulü gerekirken, ihtiyati haciz talebinin davalı .... yönünden de reddine karar verilmesi isabetsiz olmakla, ihtiyati haciz talep eden/davacı vekilinin ihtiyati haciz yönünden yapmış olduğu istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile Dairemizce, HMK 353/1-b-2.madde uyarınca 1.000.000,00-TL manevi tazminat ve 3.000,00-TL maddi tazminat toplamı 1.003.000,00-TL için davalı .... aleyhine ihtiyati haciz kararına hükmedilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebine ilişkin istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine; ihtiyati haciz talebine ilişkin istinaf itirazlarının ise davalı .... yönünden HMK 353/1-b-2. maddesi uyarınca kısmen kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılarak Dairemizce yeniden hüküm tesisine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı/ihtiyati tedbir isteyen vekilinin İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2026 tarihli ve ████████ Esas sayılı ihtiyati tedbir talebinin reddine yönelik ara kararına yönelik istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Davacı/ihtiyati haciz isteyen vekilinin davalı/karşı taraf .... hakkındaki ihtiyati haciz talebinin reddine yönelik █████/2026 tarihli ve ████████ Esas sayılı ara kararına karşı istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

3-Davacı/ihtiyati haciz isteyen vekilinin davalı/karşı taraf ... hakkındaki ihtiyati haciz talebinin reddine yönelik ara kararına karşı istinaf itirazlarının ESASTAN KABULÜNE; İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2026 tarihli ve ████████ Esas sayılı kararının davalı .... yönünden HMK’nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, KALDIRILAN KARARIN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;

"a-Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin tümden REDDİNE,

b-Davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin davalı .... yönünden REDDİNE,

c-Davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin davalı ... yönünden KABULÜ ile; anılan davalının taşınmaz ve taşınır malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacakları üzerine 1.000.000,00-TL manevi tazminat (ihtiyati haciz için manevi tazminat tutarı kazanılmış hak teşkil etmemek üzere resen takdir edilmiştir) ve 3.000,00-TL maddi tazminat toplamı 1.003.000,00-TL tutarında İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA,

d-Davacının adli yardım talebi kabul edilmekle teminat alınmasına yer olmadığına,

e-İhtiyati hacze ilişkin işlemlerin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

f-Kararın verildiği tarihten itibaren 10 gün içinde infaz edilmemesi halinde kendiliğinden kalkmış sayılacağına,

g-İhtiyati haciz kararı derdest dosyada talep edildiğinden ihtiyati haciz isteyen lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,"

ŞEKLİNDE YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,

4-İSTİNAF AŞAMASINDA; istinaf başvurusu sırasında davacıdan harç alınmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

6-HMK 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde varsa taraflarca yatırılan gider avansından kalan bakiyenin yerel mahkemece hesaplanarak ilgili olduğu tarafa iadesine,

7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK’ nın 362/1-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. █████/2026