Adana BAM 16. Hukuk Dairesinin, kooperatif tarafından yapılan muvazaalı tapu devri iddiasıyla açılan tapu iptali ve tescil davasına ilişkin istinaf kararı.
Özet: Finansal zorluklar nedeniyle önceki tapu iptal ve tescil davasında teminat yatıramayan davacının hakkını engellemek amacıyla, davalı kooperatifin bağımsız bölümü önceki karar çıkmadan kısa süre önce diğer davalıya muvazaalı olarak devrettiği iddiasıyla açılan bu davada, ilk derece mahkemesi davalı alıcının iyiniyetli olmadığını, taşınmazda sürekli davacı kiracısının ikamet ettiğini, satış zamanlamasının şüpheli olduğunu ve davalı alıcının kooperatife karşı yaptığı işleri yazılı delille ispat edemediğini belirten tespitlerde bulunmuştur.
T.C. ADANA BAM 16. HUKUK DAİRESİ
T.C.ADANABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : █████████ KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2022NUMARASI : ███████ ESAS- ████████ KARARDAVACI MİRASÇILARI : 1 - VEKİLİ : Av. ...DAVALI : 1 -... -... VEKİLİ : Av. ... DAVACI/MÜTEVEFFA : ... -... DAVANIN KONUSU : Tapu İptali ve Tescil (TBK madde 19 ve Devamı)DAVA TARİHİ : █████/2010KARAR TARİHİ : █████/2026KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ███████ esas, ████████ Karar ve █████/2022 tarihli kararına karşı davalı ... vekili tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine Dairemizce dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı ilamı ile █████/2010 tarihinde müvekkil ... tarafından açılan tapu iptal tescil davasının kabul edildiğini, ... ilçesi ... Mah. ... Cad. 105 ada 43 parsel B Blok 35 nolu bağımsız bölümün tapusunun iptali ile müvekkil adına tesciline karar verildiğini, anılan davada %15 teminat ile tedbir kararı verilmiş ise de dava sırasında ekonomik sıkıntıları nedeni ile müvekkilinin teminatı yatıramadığını, davalı kooperatif başkanının karar tarihinden 8 gün önce mal kaçırma kastıyla █████/2010 tarihinde talebe konu bağımsız bölümü ... isimli şahsa tapuda devrettiğini, satışın muvazaalı bir satış olduğunu, bu nedenle ... ilçesi ... Mah. ... Cad. 105 ada 43 parsel B Blok 35 nolu bağımsız bölümün devrinin iptalini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın değerinin 90.000,00TL olduğundan davacının eksik harç yatırdığını ve tamamlanması gerektiğini, dava konusu taşınmazın bulunduğu kooperatifte 2004 ylından itibaren inşaat taşeronluğunu yaptığını, yaptığı inşaat imalat işlerinden dolayı 200 yılında kooperatif müteahidine verdiği üye senetlerini, müteahitin kendisine verdiğini, senedlerin ödenmediğinden dolayı ....İcra Müdürlüğü'nün █████████ Esas sayılı dosyasında ve ....İcra Müdürlüğünün █████████ ile █████████ sayılı icra dosyalarıyla koperatifi, müteahidi ve ödeme yapmayan üyeleri icraya verdiğini, alacağı karşılığında █████/2009 tarih ve 476 nolu Yönetim Kurulu Kararıyla Kooperatif tapusu arsa sahibinde bulunan C Blokta bulunan 46 ve 47 nolu dükkanı aldığını, ancak dükkanların tapularını █████/2009 tarihine kadar vereceğini beyan ettiği halde vermediğini, yine █████/2010 gün ve 488 nolu karar ile B Blok 12.kat 35 nolu daireyi kendisine 90.000,00TL karşılığında tahsis edildiğini, alacağından vazgeçerek kalan borcunu da ödeyerek taşınmaızı aldığını, bu nedenlerle davanın reddini, masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa verilmesini talep etmiştir.Davalı ...eratifi cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın değerinin 90.000,00TL olduğundan davacının eksik harç yatırdığını ve tamamlanması gerektiğini, davacının bahsettiği ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas ████████ karar nolu ilamıyla █████/2010 tarihinde açılan davanın kesinleşmediğini, anılan dosyada alınan bilirkişi raporunda taşınmazın bedelinin davacı tarafından ödenmediğinin tespit edildiğini, davacının iddialarının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle taşınmazın değerinin 90.000,00tl olan ve 2003 yılında 40.000,00 TL'ye satın aldığı taşınmazın satış bedelini ve genel kurul kararlarına dayanarak hesaplanan temerrüt faizlerini ödemeden veya bu borcunu kooperatifine veya müteahhit firmaya ödediğini kanıtlamadan tapu istemesinin yasal olmadığından davacının iddialarının ve davanın reddine karar verilmesini, masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili █████/2011 tarihli dilekçesi ile; dava değerinin 70.000,00TL olduğunu, 60.000,00 TL eksik harcın yatırıldığına ilişkin beyanda bulunmuştur.İLK DERECE MAHKEMESİNCE YAPILAN YARGILAMA NETİCESİNDE;"Davalı ... TMK’nın 1023.maddesinde düzenlenen iyi niyet karinesinden yararlanamayacağı, dinlenen davacı tanıklarının beyanlarında davacıyı ev sahibi olarak tanıdıklarını ve taşınmazda uzun süredir ve halen davacının kiracısının ikamet ettiğini beyan ettikleri, delillerin değerlendirilmesi ve davalının kooperatife verdiği becayişe ilişkin dilekçe ile satış tarihinin çok yakın olması, başından beri ve halen taşınmazı davacının kullanması ve bu duruma ilişkin davalı tarafından yasal yollara dahi başvurulmamış olması, taşınmazı almak için yaptığı ödemeyi yada kooperatife karşı yaptığı işleri yazılı delil ile ispat edememesi, işin yapıldığı yıldan sonraki yıllarda kooperatif defterlerine işlenmesi ve tanıkların beyanları bir bütün olarak değerlendirildiğinde davalının iyiniyetli olmadığı, davalının kendisinden beklenen özeni göstermediğinden TMK m. 1023 uyarınca iyiniyet iddiasında bulunamayacağı gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının talebinin tapu iptal ve tescile yönelik olması nedeniyle davalı kooperatif hakkında pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, Dava konusu ... İli ... İlçesi ... Mahallesi 105 ada 43 parsel B Blok 35 numaralı bağımsız bölümün davalı adına kayıtlı olan tapu kaydının iptali ile davacılar adına kaydına," dair hüküm kurulmuştur.Kararı davalı ... vekili istinaf etmiştir.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :Davalı vekili istinaf dilekçesi ile; harç ikmali yapılmadan davaya devam edildiğini, davacı tarafın, dava dilekçesinde 10.000,00 tl dava değeri gösterdiğine göre, eksik olan 1.221,04 tl eksik harcı, verilen kesin süre içerisinde yatırması gerekirken, 199,00 tl harç yatırıldığını, müvekkil davalının, kooperatiften alacaklı olduğunu, bu alacak karşılığı dava konusu bağımsız bölümün verildiğini, ilk derece mahkemesince, Adana BAM kararı sonrası yapılan inceleme ve tespitlere rağmen, bu araştırma tespitler hiç yapılmamış gibi dosya kapsamına aykırı ilk kararın tekrar edildiğini, müvekkilin alacağının kooperatif kayıtlarına, inşaat yaptığı tarihlerde değil de 2011 yılında kaydedilmiş olmasıyla, alacak iddiasının gerçeği yansıtmadığı yönünde gerçeğe aykırı gerekçe oluşturulduğunu, müvekkilin, kooperatif inşaat işlerini yaptığı ve dolayısıyla alacağının raporla da tespit edildiği gibi 2007 ve devam eden yıllara ait kayıt, karar ve hesap dökümleri bulunduğunu, kooperatif kayıtlarında, bu işlerin yapıldıkları anda kayıt ve defterlere kaydedilmemiş olmasının müvekkil aleyhine sonuç doğurmayacağını, davacının, dava konusu taşınmazı hak ettiği ve müvekkile devrinin muvazaalı olduğu yönündeki iddiasını ispat edemediğini, davacı tarafın davaya dayanak yaptığı, ....asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ E. sayılı dosyasında müvekkilinin taraf olmadığını, o dosyaya itiraz ve beyanlarını sunma hakkı tanınmadığı gibi müvekkil adına olan tapunun iptal ve tesciline karar verilemeyeceğinin dikkate alınmadığını, davacının asıl muhatabı olan, üyelik ve kendisine tapu devir taahhüdünde bulunduğu iddia edilen davalı kooperatif yönünden davanın reddi ile müvekkil aleyhine kabul kararı verilmesi yönüyle de kararın hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle; Adana BAM 1. Hukuk Dairesinin kaldırma kararında, müvekkilin, davalı Kooperatiften alacaklı olup olmadığının araştırılması gerektiğinin belirtilmesi üzerine, gerek sunduğumuz deliller, gerek yapılan bilirkişi incelemesiyle, müvekkilin davalı Kooperatifin inşaat işini yaptığı, önceki müteahhidin haklarına halef olduğu, Kooperatiften bu suretle alacaklı olduğu ve kendisine bu nedenle dava konusu taşınmazın verildiğinin tespit edildiği, keza davacı tanığınca da bu hususun beyan edildiği, dolayısıyla müvekkile yapılan devrin gerçek bir satış olup, muvazaa iddiasının ispat edilemediği gözetilmeden, yapılan bu araştırma sonuçları dikkate alınmadan, İlk Kararla aynı gerekçeler gösterilerek davanın kabulüne karar verilmiş olması; ayrıca davacının davasına dayanak yaptığı ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ E. sayılı dosyasında, dosya davalısı adına kayıtlı olmayan tapunun iptali ve davacı adına tesciline karar verilmiş olmakla infazının mümkün olmadığını, hukuka aykırı olduğunu, söz konusu dosya dayanak yapılarak tapu iptal ve tescil talebinde bulunulamayacağını, davacının ancak Kooperatife alacak-tazminat talebi yöneltebileceği dikkate alınmadan; ayrıca verilen kesin süre içinde eksik harcın tamamlanmadığı gözetilmeden, davanın kabulüne karar verilmiş, bununla birlikte taşınmaz değeri üzerinden müvekkil aleyhine vekalet ücretine hükmedilmiş olması ve asıl muhatabın davalı Kooperatif olduğu dikkate alınmadan davanın husumet sebebiyle bu davalı yönünden reddine karar verilmiş olması, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kabulüne karar verilmiş olması, ayrıca davacının iddia ve taleplerinin asıl muhatabının Kooperatif olduğu gözetilmeden husumet sebebiyle bu davalı yönünden red kararı verilmiş olması sebepleriyle .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ███████ E., ████████ K. Sayılı hukuka aykırı kararının kaldırılmasına, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava konusu uyuşmazlık ve dava; Borçlar Kanunu'nun 19. maddesinde düzenlenen dava konusu işlemin danışıklı (muvazaalı) yapıldığı iddiasına dayalı tapu iptali istemine ilişkindir.Mahkemece davalı kooperatif yönünden husumetten reddine, davalı ... yönünden ise davanın kabulüne karar verilmiş olup karar davalı ... vekili tarafından istinafa taşınmış, kararın kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.TBK'nın 19.maddesine dayalı olarak açılan muvazaa davasında, asıl amaç davalı tapu malikinin yaptığı satış işlemlerin gerçekte hiç yapılmamış olduğunu tesbit ettirmek ve bu alacaklı/davacıdan mal kaçırmak amaçlanmaktadır. Kural olarak muvazaa nedeniyle hakları ihlal olunan ve zarar gören 3.kişiler tek taraflı veya çok taraflı hukuki işlemlerin geçersizliğini ileri sürebilirler. Davanın BK'nın 19. maddesine dayalı olarak taşınmazın muvazaalı şekilde devredildiği iddiasıyla açıldığı nazarı dikkate alındığında, devir işleminin iptali yönünde karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak, davanın kabulüne karar verilmiştir. Davaya konu somut olayda; davacının davalı kooperatifin üyesi olup kendisine ... Mahallesi, 105 Ada 43 Parsel B- Blok 35 numaralı bağımsız bölümünün tahsis edildiği, henüz tapular verilmediği dönemde davacının kooperatif üyeliğinden çıkartılmasına karar verildiği, davacının dava konusu olan ve davalı kooperatif adına kayıtlı taşınmazın tapu kaydının iptali ile kendi adına tescili istemi ile ....Asliye Tic.Mah.nin ████████ Esas sayılı dosyası ile dava açmış olduğu, ████████ Esas sayılı dosya ile de kooperatif üyeliğinin çıkartılmasına ilişkin █████/2007 tarih 386 sayılı kararın iptalini talep ettiği ve ████████ Esas sayılı dosya ile birleştirildiği, yapılan yargılama sonunda kooperatifin █████/2010 tarih ████████ Karar ile kooperatif üyeliğinden çıkarma kararının iptaline, davalı Kooperatif adına kayıtlı 35 nolu bağımsız bölümün tapusunun iptali ile davacı ... adına tesciline karar verildiği, verilen kararın davalı kooperatif tarafından temyiz edildiği, Yargıtay 23.H.D.nin █████████ Esas ve ████████ Karar sayılı ilam ile bozulmasına karar verildiği, yeniden yapılan yargılama sonunda █████/2014 tarih ████████ Es. ███████ Karar ile yine aynı şekilde davacının kooperatif üyeliğinden çıkarma kararının iptali ve 35 nolu bağımsız bölümün tapusunun iptali ile davacı adına tesciline karar verildiği, davalının temyiz etmesi üzerine Yargıtay 23.H.D.nin ██████████ Esas ve █████████ Karar sayılı ilam ile onanmasına karar verildiği, tashihi karar talebinin de reddolunması ile kararın █████/2017 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Davacı iş bu dosyadaki talebinde, daha önceden kooperatife karşı açtığı davada karar verilme tarihinden 8 gün önce muvazaalı bir şekilde davalı ...'ye devredilen dava konusu 35 nolu bağımsız bölümle ilgili tapu iptali davası açtığı, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; davalı kooperatif hakkında aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, davalı ... hakkındaki davanın kabulü ile 105 ada 43 parsel, B-Blok 35 nolu bağımsız bölümün davalı ... adına kayıtlı tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verdiği, verilen kararın davalı ... tarafından istinafa taşındığı görülmüştür.Davacı dava dilekçesinde dava değerini 10.000,00 TL olarak göstermiş, akabinde taşınmazın değerinin 70.000,00 TL olduğunu belirterek █████/2011 gününde 70.000,00 TL üzerinden eksik harcını ikmal etmiştir. Kaldırma ilamı sonrasında alınan bilirkişi raporunda ise taşınmazın değeri 81.500,00-TL olarak belirlenmiş ve bakiye kalan 11.500,00-TL üzerinden hesaplanan eksik harç ikmal edilmiştir. Buna göre dosyamız davalısı tarafından dava konusu taşınmazın tapuda gösterilen bedel olan 2.500,00-TL bedel ile gerçek değeri arasında mislinden fazla fark olduğu,bu satımın gerçek bir satım olmadığı, dava konusu dairenin davacıya tahsis edildiği, bu dairede davacının kiracısının oturduğu, davacının dava tarihi itibariyle kooperatife borcu olmadığı, davalı kooperatifin başka üyelere de tapu verdiği ,başkaca üyeler tarafından açılan benzer nitelikteki davalar olan .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı dosyaları ile .... Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı dosyalarında da tapu iptal ve tescil yönünden davanın kabulüne dair kurulan hükümlerin istinaf incelenmesinden geçerek kesinleştiği hususları nazara alınarak eşit işlem ilkesi gereğince, davacının kendisine tahsis edilen dairenin tapusunun istemekte haklı olduğu ve davalı kooperatif tarafından davalı ...'ya yapılan devrin muvazaalı olarak yapılmış olduğunun kabulünde herhangi bir yanlışlık bulunmamaktadır. Öte yandan mahkemesince yapılan araştırmada dava konusu taşınmaz içerisinde davacının kiracısının ikamet ettiği anlaşılmaktadır. Davalı ... tarafından 2010 yılında satın alındığı gerçek satış olduğu ileri sürülen satıştan sonra davalı ...'nın iddiasına göre haksız olarak oturduğu ileri sürülen davacının taşınmazdan tahliyesi hususunda herhangi bir işlem gerçekleştirilmemiş olması, davalı tarafın davacıya yönelik olarak meni müdahale ya da haksız işgalden kaynaklı tazmin istemli olarak herhangi bir talepte bulunulmamış olması dikkate alındığında davalılar tarafından yapılan işlemin muvazaalı olduğu, BK'nın 18.maddesine göre söz konusu işlemin iptali gerektiği anlaşılmakla mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş olmasında herhangi bir yanlışlık yoktur. Bu yönü ile davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddi gerektiği kanaatine varılmıştır. Açıklanan sebeplerle, dosya içeriği, tarafların dayandığı ve davanın niteliği gereğince toplanan deliller, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçe ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre mahkeme kararında HMK 355. maddesine göre istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemelerde ve kamu düzenine yönelik olarak yapılan incelemelerde kararda usul ve esas yönünden yasaya herhangi bir aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla HMK 352/1-b-1. maddesi gereğince, davalı ... vekilinin tüm istinaf sebeplerinin reddi ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaati ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca, esastan REDDİNE,2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 5.567,27 TL istinaf karar harcının, peşin yatırılan 1.391,81 TL istinaf karar ve ilam harcından mahsubuyla, bakiye 4.175,46 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,3-Davalı tarafından yapılan istinaf giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Artan gider avansının bulunması halinde, karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine, 5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 6-HMK 359/3. madde hükmü gereği karardan birer suretin taraflara Dairemizce tebliğine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361/1. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay nezdinde gidilebilecek TEMYİZ YASA YOLU AÇIK OLMAK ÜZERE oybirliği ile karar verildi. █████/2026 ...Başkan... ...Üye... ...Üye... ...Katip... İş bu karar 5070 Sayılı Yasa hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır