Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesinden otoyol ihlalli geçiş ücreti kaynaklı itirazın iptali davasında ticari dava niteliği ve iş bölümü ilişkisi üzerine gerekçeli karar.
Özet: Otoyol işletmecisi bir şirketin, aracıyla otoyol ve köprüden ücret ödemeden birçok ihlalli geçiş yapan şahsa karşı başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle açılan davada, mahkeme davalının tacir olmaması ve aracın hususi niteliği sebebiyle uyuşmazlığın ticari dava vasfını taşıyıp taşımadığını ve kendi görev alanına girip girmediğini Türk Ticaret Kanunu hükümleri çerçevesinde değerlendirmektedir.
T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
T.C. ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA " 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Otoyol- Köprüden Ücretsiz Geçişten Kaynaklı)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZMA TARİHİ : █████/2025Mahkememize açılan davanın yapılan tensip öninceleme sonucunda, dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ ;DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; ..... (“Otoyol”)’nun işletmesi Davacı Müvekkili Şirket tarafından yürütüldüğünü, davalıya ait ... plakalı araç ile 23.07.2024 - 7.11.2024 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, 6001 Sayılı ... Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verildiğini, davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediğinin tespit edildiğini, bunun üzerine müvekkili şirketçe müvekkili Şirketçe; Davalı-Borçlu aleyhine ..... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ancak davalı borcun tamamına itiraz ettiğini ve icra takibinin durdurulduğunu, davalının kötü niyetli olduğunu, davalının borcun tamamına yönelik itirazlarının asılsız olduğunu, davalı aleyhine en az % 20 icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, arabuluculuğa başvuru yapıldığını, ancak anlaşma sağlanamadığını, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile; davalının toplam 9.933,56.TL üzerinden başlatılan ..... E. sayılı dosyası kapsamında yapılan İTİRAZIN İPTALİ ile, takibin “7144 sayılı Kanun’un 18 inci maddesi ile 6001 Sayılı ..... Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 5. fıkrasında geçiş ücretine uygulanan “on katı tutarın dört katına indirilmesi” ile avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler uyarınca faizin değişen oranlarda kademeli olarak hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurularak DEVAMINA, davalı İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere İCRA İNKAR TAZMİNATINA mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin Davalı-Borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, davalının, davacının işlettiği otoyol ve köprüden birden çok ücretsiz geçmesi nedeni ile ihlalli geçiş alacağından kaynaklı başlatılan icra takibine itiraz edilmesi üzerine açılan vaki itirazın iptali davasına ilişkindir. Davalı tarafın tacir olup olmadığına ilişkin ..... müzekkere yazıldığını, verilen █████/2025 tarihli cevapta davalı ...'ün potansiyel mükelllef olduğunu, herhangi bir şirket ortaklığına / yöneticiliğine rastlanmadığı belirtilmiştir. Uyap WEB Trafik sicil üzerinden davalının adına kayıtlı ihlalli geçişse konu ... plakalı aracın..... model ..... otomobil olup Hususi araç olduğu ihlalli geçiş tarihli █████/2024 ile █████/2024 tarihleri arasında davanın adına kayıtlı olup davalı tarafından █████/2024 tarihinde tescil tarihi bitiş olarak aracı devrettiği tespit edilmiştir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır. Örneğin, ödünç para verme işlemlerine ilişkin uyuşmazlıklar Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, iflas davaları ise 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 154. ve devamı maddeleri hükmünce ticari dava sayılır. Buna karşılık Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, tarafların tacir olup olmamasına bakılmaksızın ticari dava sayılan havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin uyuşmazlıklardan doğan davalar herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmiyorsa, ticari dava vasfını kaybedecektir. Yine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan, mahkemelerce ve temyiz incelemesi aşamasında Yargıtay’ca re'sen incelenir. Bu kuralın tek istisnası, 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/4. maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre, yargı çevresinde ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemelerine açılan davalarda görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir.Somut olayda; uyuşmazlık, davalı tarafın gerçek kişi olup davacının işlettiği otoyol ve köprüden birden çok ücretsiz gelmesi nedeni ile ihlalli geçiş alacağı nedeniyle başlatılan icra takibine konu aracın hususi araç olduğu trafik sicil kaydından tespit edilmiş olup davanın itirazın iptali davasına ilişkin olup, eldeki davada davalı tacir olmadığı gibi dava konusu olan araçta ticari araç olmadığı bu nevi davaların ticari dava olduğuna ya da asliye ticaret mahkemelerinde görüleceğine ilişkin yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak eldeki davanın ticari dava olarak kabulü ve asliye ticaret mahkemesinin görevli olması için tarafların tacir ve uyuşmazlık konusu işin her iki tarafın birden ticari işletmesi ile ilgili olması veya aracın ticari araç olması zorunludur. (..... ) Davacı şirketin tacir olmasında tereddüt bulunmamaktadır. Ancak davalı taraf gerçek kişi olup tacir olmadığı gibi uyuşmazlık konusu olan araçta ticari araç olmayıp hususi araç olduğu trafik tescil kaydında tespit edilmiştir Yapılan tüm bu açıklamalara göre eldeki davaya bakma görevi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemesine aittir. HMK'nın 114/c maddesi gereğince görev dava şartı olduğundan anılan yasanın 115/2. maddesi uyarınca bu durumda, mahkememizce davanın görev yönünden reddi ile ..... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğuna karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, 1- Uyuşmazlığın genel mahkemelerin görevine girdiği dikkate alınarak, dava mutlak ticari dava niteliğinde de olmadığından mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, 2-HMK'nın 114/c maddesi gereğince görev dava şartı olduğundan anılan yasanın 115/2. maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan davanın USULDEN REDDİNE, 3-Tarafların, görevsizlik kararına karşı kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulması halinde ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize müracaatı halinde dava dosyasının görevli ..... NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine, aksi durumda davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,4-Yargılama giderlerinin HMK'nun 331/2 maddesi gereğince görevli mahkemece nazara alınmasına,Dair; dosya üzerinden davacı vekilinin ve davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren, HMK.nun 345.maddesine göre 2 (iki) hafta içerisinde ..... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı. █████/2025Katip ..... ¸e-imzalıdır. Hakim ..... ¸e-imzalıdır. ¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸