Danıştay 13. Daireden Eşen I ve Eşen II HES projelerinin lisans ayrımı sonrası tahsil edilen havza hidrolik gözlem hizmet bedelinin iadesine dair önemli karar.
Özet: Davacı şirket, tek üretim lisansının yargı kararıyla Eşen I ve Eşen II HES projeleri için iki ayrı lisansa dönüştürülmesi ve bu kapsamda ayrı ayrı imzalanan su kullanım hakkı anlaşmaları sonrası 2019 yılına ait ihtirazi kayıtla ödediği havza hidrolik gözlem değerlendirme ve kontrol hizmet bedelinin iadesi talebinin reddedilmesi üzerine dava açmıştır; hukuki evrak, bu davanın temelini oluşturan olayları, önceki yargı süreçlerini ve ilgili yönetmelik hükümlerini detaylandırarak, tahsil edilen toplam 283.146,73-TLnin yasal faiziyle birlikte iade edilmesi talebini açıklamaktadır.
T.C.
D A N I Ş T A YONÜÇÜNCÜ DAİREEsas No:█████████Karar No:█████████TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Enerji Elektrik Üretim A.Ş. KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Eşen I HES ve Eşen II HES projeleri ile ilgili olarak 2019 yılına yönelik ödenen havza hidrolik gözlem değerlendirme ve kontrol hizmet bedelinin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile davacı şirketten tahsil edilen toplam 283.146,73-TL'nin yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi istenilmektedir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirket tarafından, üretim lisansının "Eşen I HES" ve "Eşen II HES" olarak iki ayrı üretim lisansına dönüştürülmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin █████/2015 tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu neticesinde ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile "davacı şirketin sahibi olduğu ... tarihli ve EÜ... sayılı üretim lisansının EŞEN I ve EŞEN II Hes olarak iki ayrı üretim lisansına dönüştürülmesi talebinin reddine dayanak olabilecek teknik ve hukuki bir engelin bulunmadığı" gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bunun üzerine yargı kararının uygulanması kapsamında █████/2018 tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile "Eşen I ve Eşen II HES" lisansının "Eşen II HES" olarak tadil edildiği, "Eşen I HES" üretim tesisi için eski lisansın devamı mahiyetinde ... tarih ve EÜ/... sayılı üretim lisansının düzenlendiği, bunun üzerine Eşen I ve Eşen II HES için █████/2018 tarihinde ayrı ayrı su kullanım hakkı anlaşmalarının imzalandığı, davalı idarenin █████/2019 tarihli, ... ve ... sayılı yazıları ile Eşen I HES için 233.612,00-TL, Eşen II HES için 49.534,73-TL havza hidrolik gözlem değerlendirme ve kontrol hizmet bedelinin █████/2020 tarihine kadar ödenmesinin istenildiği, davacı şirket tarafından anılan bedellerin █████/2020 tarihinde ihtirazi kayıtla davalı idareye ödendiği, akabinde bu tutarın iadesi istemiyle davalı idareye başvuru yapıldığı, bu başvurunun davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile reddedildiği ve bunun üzerine bakılan davanın açıldığının anlaşıldığı; █████/2015 tarih ve 29274 sayılı Resmî Gazete'de yaymlanan Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in "Su kullanım hakkı anlaşmasına ilişkin hükümler" başlıklı 13. maddesinin dördüncü fıkrasında, "Su kullanım hakkı anlaşması, önlisans/lisans süresince ve önlisansın/lisansın yürürlükte olduğu sürece geçerli olur. Lisans alınamaması veya alınan lisansın sona ermesi veya iptali halinde Su Kullanım Hakkı Anlaşması hükümsüz kalır. Lisansın yenilenmesi halinde, mevcut su kullanım hakkı anlaşması eski hak ve mükellefiyetleri ile yenilenir. Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında ÇED gerekli değildir veya ÇED olumlu kararının herhangi bir şekilde iptal edilmesi durumunda Su Kullanım Hakkı Anlaşması hükümsüz sayılır. Lisansın sona ermesi, iptali veya Su Kullanım Hakkı Anlaşmasının feshi hallerinde inşa/işletme aşamasındaki tesislerin durumuna ilişkin hususlar DSİ ve EPDK tarafından ayrıca belirlenir."; "Mevcut su kullanım hakkı anlaşmaları" başlıklı Geçici 1. maddesinde, "4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında tanımlanan mevcut sözleşmeler arasında yer alan ve işletmede bulunan hidroelektrik üretim tesislerini işleten tüzel kişilerin, imzalamış oldukları mevcut Su Kullanım Hakkı Anlaşmaları EPDK'dan lisans almaları şartıyla üretim lisansı süresince geçerlidir. (...)" kuralına yer verildiği; Mülga █████/2003 tarih ve 25150 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in Geçici 2. maddesinin son fıkrasında, "Yap işlet devret ve işletme hakkı devri modelleri kapsamında mevcut sözleşmeler arasında yer alan ve işletmede bulunan hidroelektrik üretim tesislerini işleten tüzel kişilerin, EPDK tarafından mevcut sözleşmeleri için teklif edilen tadilatları kabul ederek sözleşmelerini tadil etmeleri halinde, mevcut Su Kullanım Hakkı Anlaşmaları bu Yönetmelik çerçevesinde yenilenir. Bu durumdaki tüzel kişilere, Su Kullanım Hakkı Anlaşması için bu Yönetmeliğin Ek-2, Ek-3, Ek-4 ve Ek-5 hükümleri uygulanmaz."; "Su Kullanım Hakkı Anlaşması Hakkındaki Hükümler" başlıklı 11. maddesinde, "(…) Su Kullanım Hakkı Anlaşması, lisans süresince ve lisansın yürürlükte olduğu sürece geçerli olur ve Lisansın yenilenmesi, sona ermesi, iptali halinde Su Kullanım Hakkı Anlaşması hükümsüz kalır. Lisansın yenilenmesi halinde, mevcut Su Kullanım Hakkı Anlaşması eski hak ve mükellefiyetleri ile yenilenir. Lisansın sona ermesi, iptali veya Su Kullanım Hakkı Anlaşmasının feshi hallerinde mevcut tesislerin durumuna ilişkin hususlar DSİ ve EPDK tarafından ayrıca düzenlenir." kurallarına yer verildiği; Uyuşmazlık konusu olaya ilişkin süreç ve mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, █████/2010 tarihinde imzalanan "Eşen I-II Hidroelektrik Enerji Üretim Tesisinin Su Kullanımı Hakkı ve İşletim Esaslarına İlişkin Anlaşma"nın, su kullanım hakkına ilişkin hükümlerinin geçerli olduğu, dolayısıyla davacı şirketin söz konusu bedeli ödemekten muaf olduğu değerlendirilerek, aksi kabulden hareketle tesis olunan dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, dava konusu işlem hukuka aykırı bulunduğundan, davacı şirketin bu işlem nedeniyle ödemiş olduğu tutarın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya iadesi gerektiği belirtilmiştir. Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemin iptaline, davacının tazminat isteminin kabulü ile sahibi olduğu Eşen I ve Eşen II HES ile ilgili olarak █████/2020 tarihinde ödenen havza hidrolik gözlem değerlendirme ve kontrol hizmet bedelinin 283.146,73-TL'yi geçmemek üzere dava tarihinden (█████/2020) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece hesaplanarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, █████/2015 tarih ve 29274 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te, "Havza Hidrolojik Gözlem, Değerlendirme ve Kontrol Hizmet Bedeli"nin yıllık olarak DSİ'ye ödeneceğinin kurala bağlandığı ve anılan Yönetmeliğin (2) numaralı ekinin son fıkrasındaki, "Kamu tüzel kişileri tarafından işletilen tesislerden alınmaz." kuralıyla, bunun istisnasının açıkça "Kamu tüzel kişileri tarafından işletilen tesisler" şeklinde belirtildiği, Yönetmeliğin geçici maddelerinde de otoprodüktör ve otoprodüktör grubu statüsü kapsamında inşa edilerek mevcut sözleşmeler kapsamında işletilen tesislere ilişkin mevcut su kullanım hakkı anlaşmaları yönünden, "Havza Hidrolojik Gözlem, Değerlendirme ve Kontrol Hizmet Bedeli"nden muafiyet tanıyan herhangi bir düzenlemeye de yer verilmediği; Davacı şirket ile davalı idare arasında imzalanan █████/2010 tarihli "Eşen I-II Hidroelektrik Enerji Üretim Tesisinin Su Kullanımı Hakkı ve İşletim Esaslarına İlişkin Anlaşma"nın 26. maddesinde, tarafların mevzuatta olabilecek değişikliklere uymakla yükümlü olduklarının belirtildiği, █████/2015 tarih ve 29274 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te davacı şirket yönünden de yukarıda belirtildiği şekilde "Havza Hidrolojik Gözlem, Değerlendirme ve Kontrol Hizmet Bedeli" ödeme yükümlülüğü getirildiği, davacı şirket tarafından, kendisi yönünden yükümlülük getiren ve durumundaki üreticilere/işleticilere muafiyet tanımayan Yönetmelik hükümlerine karşı dava açılmadığı gibi, █████/2018 tarihinde davacı ile davalı idare arasında Eşen I ve Eşen II HES tesisleri için ayrı ayrı imzalanan su kullanım hakkı anlaşmaların 41. maddelerinde de "Şirket üretime geçtikten sonra iletim sistemine verilen yıllık toplam enerji üretim miktarının kWh başına DSİ tarafından belirlenen birim bedel ile çarpılması sonucu Yönetmelik Ek-2'de belirlenen sınır değerler dikkate alınarak bulunan Havza Hidrolik Gözlem Değerlendirme ve Kontrol Hizmet Bedeli lisans süresince her yıl Ocak ayı sonuna kadar DSİ'ye öder." kuralına yer verildiği, anılan anlaşmaların davacı şirket tarafından itirazsız şekilde imzalandığı, anlaşmalardaki düzenlemenin Yönetmelik hükmüne uygun olduğu hususları da dikkate alındığında, hukuka uygun bulunan sözleşme (ve aynı zamanda Yönetmelik) hükmüne dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, █████/2015 tarih ve 29274 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri ile hukuka uygun bulunan su kullanım hakkı anlaşması hükmüne dayalı olarak davacıdan tahsil edilmiş bulunan 283.146,73-TL'nin yasal faiziyle birlikte iadesi talebinin de reddi gerektiği belirtilmiştir. Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve esastan incelenen davanın reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Bölge İdare Mahkemesince eksik inceleme ve değerlendirme yapılmak suretiyle karar verildiği, şirketin havza hidrolik gözlem değerlendirme ve kontrol hizmet bedelinin ödenmesinden muaf olduğu, 1998 yılında Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığınca imzalanan imtiyaz sözleşmesinin 3096 sayılı Kanun kapsamında olduğu, 2003 tarihli Yönetmeliğin Geçici 3. maddesi kapsamında davalı idareye başvuruda bulunularak su kullanım hakkı anlaşmasının imzalandığı, sonrasında şirkete üretim lisansı verildiği, davalı idarece bu muafiyet durumu dikkate alınarak 2019 yılına kadar şirketten havza hidrolik gözlem değerlendirme ve kontrol hizmet bedelinin ödenmesinin istenmediği, her ne kadar Eşen I HES ve Eşen II HES için iki ayrı lisans verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddi üzerine açılan davada Bölge İdare Mahkemesince verilen iptal kararının uygulanması kapsamında şirkete iki üretim lisansı verilmiş ise de bu lisanslar 2004 tarihli üretim lisansının devamı mahiyetinde olduğundan, muafiyet durumunun devam ettiği, 2015 tarihli Yönetmeliğin 13. maddesinin dördüncü fıkrasında, lisansın yenilenmesi halinde mevcut sözleşmelerdeki hak ve yükümlülüklerle ve sözleşme süresi ile sınır olmak kaydıyla su kullanım hakkı anlaşmalarının yenileneceği kuralına yer verildiği, Geçici 1. madde de benzer yönde kuralın yer aldığı, bu kapsamda eski sözleşme kapsamında ödenmeyen bir bedelin, yeni sözleşme döneminde de ödenmesinin istenemeyeceği, üretim lisansı alınması için su kullanım hakkı anlaşmasının imzalanması zorunlu olduğundan ve davalı idarece müzakere edecek durumda olmadıklarından sözleşme düzenlemesine karşı itiraz edilemediği ileri sürülmüştür. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve hukuka uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY: Davacı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı arasında █████/1998 tarihinde Otoprodüktör Statüsünde Üretim Tesisi Kurulması, İşletilmesi ve Enerji Fazlasının Satışına İzin Verilmesine İlişkin Sözleşme imzalanmıştır. 1999 yılında "Eşen I-II Hidroelektrik Santrallarının Su Kullanımına İlişkin İşletme Esasları Hakkında Anlaşma" imzalanmıştır. Eşen II HES 2002 yılında, Eşen I HES ise 2011 yılında işletmeye alınmıştır. Davacıya anılan sözleşme gereği Muğla ili, Fethiye ilçesi, Eşen Çayı üzerinde "Eşen II HES" için Kurul tarafından █████/2003 tarihinden itibaren 10 yıl süreyle otoprodüktör grubu olarak faaliyet göstermek üzere otoprodüktör grubu lisansı verilmiştir. Davacı şirket tarafından, ... tarih ve ... sayılı dilekçeyle Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna (EPDK) başvuru yapılarak, Eşen I-II HES için ayrı ayrı lisans alıp alamayacağı sorulmuş, Kurul tarafından verilen █████/2003 tarih ve ... sayılı cevabi yazıda, Eşen I HES ve Eşen II HES için ayrı ayrı lisans alınabileceği belirtilmiştir. Davacı anılan tarihte ayrı ayrı lisans alma imkanına sahip olmasına karşılık, █████/2003 tarih ve ... sayılı dilekçesinde, "her iki üretim tesisinde bir şaltta toplanarak aynı iletim hattı ile toplam güç olarak Fethiye TM bağlanması ve Bakanlıkla yapılan sözleşmenin, aynı havza bazında ve toplam kurulu güce göre yapılmış olması nedeniyle her iki üretim tesisi için tek bir üretim lisansının verilmesinin uygun olacağı" gerekçesiyle, Eşen II HES'in otoprodüktör grubu lisansının iptal edilmesi, Eşen I HES ve Eşen II HES'in birleştirilerek toplam kurulu güç 103,4 MW üzerinden tek üretim lisansı verilmesini talep etmiştir. █████/2002 tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile Eşen I HES ve Eşen II HES için tek bir üretim lisansı verilmesi talebi hakkında uygun bulma kararı verilmiş, davacı şirketin uygun bulma kararındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi üzerine, █████/2004 tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile Eşen II HES üretim tesisi için verilmiş olan otoprodüktör grubu lisansı iptal edilerek, Eşen I HES ve Eşen II HES üretim tesisleri için toplam 103,4 MW kurulu güce göre EÜ/... numaralı tek bir üretim lisansı verilmesine karar verilmiştir. 2010 yılında yeni üretim lisansı verilmesi ve şirketin ünvanının değişmesi nedeniyle "Eşen I-II Hidroelektrik Enerji Üretim Tesisinin Su Kullanımı Hakkı ve İşletme Esaslarına İlişkin Anlaşma" imzalanmıştır. Davacı şirket, aradan 11 yıl geçtikten sonra, █████/2015 ve █████/2015 tarihli dilekçelerle davalı idareye başvuruda bulunarak, 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun kapsamında, YEK Destekleme Mekanizmasından (YEKDEM) faydalanmak için, yenilenen fizibilite raporları kapsamında, Eşen I-II HES üretim tesisinin, 60,2 MWm/60,00 MWe kurulu gücünde "Eşen I HES" ve 43,2 MWm/42,4 MWe kurulu gücünde "Eşen II HES" olarak iki ayrı lisans kapsamında değerlendirilmesi ve iki tesis için iki ayrı lisans verilmesi talebinde bulunmuş, anılan başvuru █████/2015 tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla reddedilmiştir. Bu işlemin iptali istemiyle açılan davada, İdare Mahkemesince davanın reddine karar verilmiş ise de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davacının istinaf başvurusu kabul edilerek davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararı kaldırılmış ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının uygulanması ile █████/2018 tarih ve ... sayılı Kurul'un uygun bulma kararı uyarınca davacı ile davalı idare arasında █████/2018 tarihinde "Eşen I Hidroelektrik Enerji Üretim Tesisinin Su Kullanımı Hakkı ve İşletme Esaslarına İlişkin Anlaşma" ve "Eşen II Hidroelektrik Enerji Üretim Tesisinin Su Kullanımı Hakkı ve İşletme Esaslarına İlişkin Anlaşma" imzalanmıştır. █████/2019 tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla, Eşen I HES için eskisinin devamı mahiyetinde ve 24 yıl, 4 ay, 12 gün süreli yeni üretim lisansı verilmesine; Eşen II HES için █████/2004 tarih ve EÜ/406-1/506 sayılı üretim lisansı kapsamında, "Eşen I ve Eşen II HES" olan üretim tesisinin adının, "Eşen II HES" olarak tadil edilmesine karar verilmiştir. █████/2020 tarihli davalı idare işlemleriyle, su kullanım hakkı anlaşmasının 41. maddesi uyarınca 2019 yılına yönelik toplam 283.146,73-TL (Eşen I HES için, 233.612,00-TL; Eşen II HES için 49.534,73-TL) havza hidrolik gözlem değerlendirme ve kontrol hizmet bedelinin █████/2020 tarihine kadar ödenmesi gerektiği davacıya bildirilmiştir. █████/2020 tarihinde bu tutar davacı şirketçe ihtirazi kayıtla davalı idareye ödenmiş olup, sonrasında █████/2020 tarihli dilekçeyle ödenen havza hidrolik gözlem değerlendirme ve kontrol hizmet bedelinin yasal faiziyle birlikte iadesi davalı idareden istenmiştir. █████/2020 tarihli dava konusu işlemle itirazın reddine karar verilmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. Öte yandan, davacı şirketçe Eşen I-II HES'e iki ayrı lisans verilmesi talebiyle yapılan başvurunun █████/2015 tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla reddedilmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle açılan davada, İdare Mahkemesince davanın reddine karar verilmesi üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davacının istinaf başvurusu kabul edilerek, İdare Mahkemesi kararı kaldırılmış ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de bu karar Dairemizin █████/2020 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla bozulmuştur. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, Dairemizin bozma kararına uyularak verilen █████/2020 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiş olup, bu karara ilişkin davacının temyiz istemi ise Dairemizin █████/2023 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla reddedilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının vekalet ücretine ilişkin kısmı düzeltilerek kesin olarak onanmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce Yürütülen Hizmetler Hakkında Kanun'un 25. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, "Enerji tesislerinde kilovat saat başına tesbit edilecek amortisman bedeli, mecmu masrafın, istihsal olunan enerji miktariyle ödeme müddeti olan sene adedine taksimiyle elde olunur."; 26. maddesinde, "Tesislerin işletmeleri için ihtiyar olunan bilcümle masraflar, (Taşkından ve sellerden koruma ile ıslah ve seyrüsefere elverişli hale getirme tesisleri hariç) faydalananlar tarafından ödenir.”; █████/2011 tarih ve 662 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 55. maddesi ile değişik mülga 38. maddesinde, "DSİ'nin gelirleri şunlardır: (...) f) Özel sektör tarafından gerçekleştirilecek enerji projelerinden sağlanan; fizibilite raporu kontrol ücreti, hidroelektrik kaynak katkı payı, havza hidrolojik gözlem, değerlendirme ve kontrol bedeli, hidrolojik veri, rapor inceleme, DSİ tarafından hazırlanan projeler için alınan hizmet bedeli karşılığı gelirler. (...)"; █████/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin (4 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi) 124. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde, "DSİ'nin gelirleri şunlardır: (...) e) Özel sektör tarafından gerçekleştirilecek enerji projelerinden sağlanan; fizibilite raporu kontrol ücreti, hidroelektrik kaynak katkı payı, havza hidrolojik gözlem, değerlendirme ve kontrol bedeli, hidrolojik veri, rapor inceleme, DSİ tarafından hazırlanan projeler için alınan hizmet bedeli karşılığı gelirler." kurallarına yer verilmiştir. █████/2015 tarih ve 29274 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 21. maddesiyle yürürlükten kaldırılan, konuya ilişkin aynı ismi taşıyan ilk Yönetmelik █████/2003 tarih ve 25150 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 2003 tarihli ilk Yönetmeliğin "Müracaatların İlanı ve Taahhütname Alınması" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında, "Su Kullanım hakkı Anlaşması yapılmak üzere DSİ'ye müracaat eden şirket veya şirketler, Ek-2'de belirtilen ve DSİ ve/veya EİE'ye ödenmesi gereken hizmet bedellerinin ödendiğine ilişkin belgeleri, Ek-5'de yer alan taahhütname ile birlikte DSİ'ye ibraz eder. (...)"; "Su Kullanım Hakkı Anlaşması Hakkındaki Hükümler" başlıklı 11. maddesinde, "(...) Su Kullanım Hakkı Anlaşması, lisans süresince ve lisansın yürürlükte olduğu sürece geçerli olur ve Lisansın yenilenmesi, devredilmesi, sona ermesi, iptali halinde Su Kullanım Hakkı Anlaşması hükümsüz kalır. Lisansın sona ermesi, iptali veya Su Kullanım Hakkı Anlaşmasının feshi hallerinde mevcut tesislerin durumuna ilişkin hususlar DSİ ve EPDK tarafından ayrıca düzenlenir."; Geçici 2. maddesinin son fıkrasında, "Yap işlet devret ve işletme hakkı devri modelleri kapsamında mevcut sözleşmeler arasında yer alan ve işletmede bulunan hidroelektrik üretim tesislerini işleten tüzel kişilerin, EPDK tarafından mevcut sözleşmeleri için teklif edilen tadilatları kabul ederek sözleşmelerini tadil etmeleri halinde, mevcut Su Kullanım Hakkı Anlaşmaları bu Yönetmelik çerçevesinde yenilenir. Bu durumdaki tüzel kişilere, Su Kullanım Hakkı Anlaşması için bu Yönetmeliğin Ek-2, Ek-3, Ek-4 ve Ek-5 hükümleri uygulanmaz."; Geçici 3. maddesinde, "Yap işlet devret modeli kapsamında mevcut sözleşmesi olan ve bu sözleşme kapsamındaki bütün işlemleri tamamlanmamış tüzel kişilerden mevcut sözleşmeleri kapsamındaki bütün haklarından feragat ettiğini ya da Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği uyarınca inceleme ve değerlendirme sonucu lisans alması Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararıyla uygun bulunduğu takdirde feragat edeceğini yazılı olarak Bakanlığa ve EPDK'ya bildiren tüzel kişiler ile bu Yönetmelik hükümlerine göre Su Kullanım Hakkı Anlaşması imzalanır. İmzalanacak Su Kullanım Hakkı Anlaşması için bu Yönetmeliğin Ek-2, Ek-3, Ek-4 ve Ek-5 hükümleri uygulanmaz."; "Hizmet Bedelleri" başlıklı Ek-2 kısmında, "(...) DSİ ile Su Kullanım Hakkı Anlaşması imzalayarak EPDK'dan lisans alan şirket, yukarıda belirtilen hizmet bedellerini ve aşağıda kurulu güçleri belirtilen üretim tesisleri için yıllık toplam enerji üretim miktarının kWh başına 350 TL (üçyüzelli TL) ile çarpılarak hesaplanacak 'Havza Hidrolojik Gözlem, Değerlendirme ve Kontrol Hizmet Bedeli'ni EK-5 Taahhütname çerçevesinde yıllık olarak DSİ'ye öder. Bu bedeller şirket tarafından, kurulacak hidroelektrik enerji üretim tesislerinin işletmeye açılmasını müteakip lisans süresince her yılın Ocak ayı sonuna kadar bir önceki yılda gerçekleşen üretim miktarına göre hesaplanır ve ödenir. Ödenecek bedeller aşağıda tabloda belirtilen üst sınır bedelini aşamaz. (...) Yukarıdaki hizmet bedelleri ve 'Havza Hidrolojik Gözlem, Değerlendirme ve Kontrol Hizmet Bedelleri' DSİ tarafından her yıl Ocak ayı başında güncelleştirilerek internet sayfasında yayımlanır. Bu bedellerin tamamında veya bir kısmında arttırım olması halinde, arttırım miktarı TEFE'ye göre hesap edilerek uygulanır. 'Havza Hidrolojik Gözlem, Değerlendirme ve Kontrol Hizmet Bedeli' üretim tesisinin işletmeye alınmasını takip eden ilk beş yıl için %50 indirimli uygulanır." kuralları yer almıştır. █████/2012 tarih ve 28343 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" ile değişik Yönetmeliğin (2) numaralı ekinde, "(...) DSİ ile Su Kullanım Hakkı Anlaşması imzalayarak EPDK'dan lisans alan şirket, yukarıda belirtilen hizmet bedellerini ve aşağıda kurulu güçleri belirtilen üretim tesisleri için yıllık toplam enerji üretim miktarının kWh başına 0,07933 Kuruş ile çarpılarak hesaplanacak 'Havza Hidrolojik Gözlem, Değerlendirme ve Kontrol Hizmet Bedeli'ni EK-5 Taahhütname çerçevesinde yıllık olarak DSİ'ye öder. Bu bedeller şirket tarafından, kurulacak hidroelektrik enerji üretim tesislerinin işletmeye açılmasını müteakip lisans süresince her yılın Ocak ayı sonuna kadar bir önceki yılda gerçekleşen üretim miktarına göre hesaplanır ve ödenir. Ödenecek bedeller aşağıda tabloda belirtilen üst sınır bedelini aşamaz. (...)" kuralına yer verilmiştir. Havza Hidrolojik Gözlem, Değerlendirme ve Kontrol Hizmet Bedeli'ne dair düzenlemeler, █████/2015 tarih ve 29274 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ile de korunmuş, "Müracaatların ilanı ve taahhütname alınması" başlıklı 7. maddede, "(1) Su kullanım hakkı anlaşması yapılmak üzere DSİ'ye müracaat eden şirket veya şirketler, Ek-2'de belirtilen ve DSİ'ye ödenmesi gereken hizmet bedellerinin ödendiğine ilişkin belgeleri, Ek-5'de yer alan taahhütname ile birlikte DSİ'ye ibraz eder. (...)"; "Su kullanım hakkı anlaşmasına ilişkin hükümler" başlıklı 13. maddenin dördüncü fıkrasında, "Su kullanım hakkı anlaşması, önlisans/lisans süresince ve önlisansın/lisansın yürürlükte olduğu sürece geçerli olur. Lisans alınamaması veya alınan lisansın sona ermesi veya iptali halinde Su Kullanım Hakkı Anlaşması hükümsüz kalır. Lisansın yenilenmesi halinde, mevcut su kullanım hakkı anlaşması eski hak ve mükellefiyetleri ile yenilenir. Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında ÇED gerekli değildir veya ÇED olumlu kararının herhangi bir şekilde iptal edilmesi durumunda Su Kullanım Hakkı Anlaşması hükümsüz sayılır. Lisansın sona ermesi, iptali veya Su Kullanım Hakkı Anlaşmasının feshi hallerinde inşa/işletme aşamasındaki tesislerin durumuna ilişkin hususlar DSİ ve EPDK tarafından ayrıca belirlenir."; "Mevcut su kullanım hakkı anlaşmaları" başlıklı Geçici 1. maddede, "(1) 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında tanımlanan mevcut sözleşmeler arasında yer alan ve işletmede bulunan hidroelektrik üretim tesislerini işleten tüzel kişilerin, imzalamış oldukları mevcut Su Kullanım Hakkı Anlaşmaları EPDK'dan lisans almaları şartıyla üretim lisansı süresince geçerlidir. (...) (5) Mevcut sözleşmeler kapsamındaki üretim tesisleri için ilgili tüzel kişilere EPDK tarafından ilgili mevzuat kapsamında resen lisans verilmesi halinde, mevcut sözleşmelerindeki hak ve yükümlülüklerle ve sözleşme süresi ile sınırlı olmak kaydıyla su kullanım hakkı anlaşmaları bu Yönetmelik çerçevesinde yenilenir."; "Hizmet Bedelleri" başlıklı Ek-2'de, "(...) DSİ ile Su Kullanım Hakkı Anlaşması imzalayarak EPDK'dan lisans alan şirket, yukarıda belirtilen hizmet bedellerini ve aşağıda kurulu güçleri belirtilen üretim tesisleri için yıllık toplam enerji üretim miktarının kWh başına 0,0009586 TL ile çarpılarak hesaplanacak 'Havza HidrolojikGözlem, Değerlendirme ve Kontrol Hizmet Bedeli'ni EK-5 Taahhütname çerçevesinde yıllık olarak DSİ'ye öder. Bu bedeller şirket tarafından, kurulacak hidroelektrik enerji üretim tesislerinin işletmeye açılmasını müteakip lisans süresince her yılın Ocak ayı sonuna kadar bir önceki yılda gerçekleşen üretim miktarına göre hesaplanır ve ödenir. (...)" kuralları yer almıştır. Halihazırda uygulanmakta olan █████/2019 tarih ve 30802 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te, önceki yönetmeliklerde yer alan 7. madde aynı şekilde düzenlenmekle birlikte, "Hizmet bedelleri" başlıklı 18. maddesinde, "(1) DSİ ile Su Kullanım Hakkı Anlaşması imzalayarak EPDK'dan lisans alan şirket, Ek-2'de belirtilen hizmet bedellerini ve tesis edilecek enerji üretim tesislerinin işletmeye alınmasını müteakip bir önceki yılda gerçekleşen üretim miktarına göre hesaplanan Havza Hidrolojik Gözlem, Değerlendirme ve Kontrol Hizmet Bedelini Ek-5'te yer alan Taahhütname çerçevesinde yıllık olarak DSİ'ye öder. Bu bedeller şirket tarafından, kurulacak hidroelektrik enerji üretim tesislerinin işletmeye açılmasına müteakip lisans süresince her yılın Ocak ayı sonuna kadar bir önceki yılda gerçekleşen üretim miktarına göre hesaplanır ve ödenir. Ödenecek bedeller Ek-2'de yer alan tabloda belirtilen üst sınır bedelini aşamaz. (...)" kuralı getirilerek, Ek-2'de yer alan düzenleme Yönetmeliğin içerisine de alınmıştır. Bedele ilişkin diğer düzenlemeler önceki Yönetmeliklere uygun şekilde korunmuş ve bazı yeni kurallar getirilmiştir. Söz konusu bedelin hesaplanmasına dair kuralın yer aldığı Ek-2'de ise mezkur bedel hesaplanırken üretim miktarının kWh başına çarpılacağı değer 0,0017191-TL olarak belirlenmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıdaki mevzuat düzenlemeleri bir arada değerlendirildiğinde, havza hidrolojik gözlem değerlendirme ve kontrol hizmet bedelinin, DSİ Genel Müdürlüğünün gelirleri arasında olduğu, █████/2003 tarihli ilk Yönetmelikten bu yana mezkur bedelin hesaplama yönteminin düzenlendiği, bu Yönetmelikte █████/2012 tarihinde yapılan değişiklikle ayrıntılı düzenlemeler getirildiği, 2015 tarihli Yönetmelikle, bedele dair düzenlemelerin korunduğu ve üretim şirketleri lehine olacak şekilde kWh başına ödenecek bedelin düşürüldüğü, █████/2019 tarihinde yayımlanan ve halen yürürlükte olan Yönetmelik ile de aynı sistemin sürdürüldüğü, kWh başına ödenecek bedelin ise 2015 tarihli Yönetmelik uyarınca belirlenen bedelin yıllar içinde gerçekleşen ÜFE'nin yıllık değişim oranında artırılması suretiyle belirlendiği anlaşılmaktadır. 2003 tarihli ilk Yönetmeliğin Geçici 2. ve 3. maddelerinde, mevcut sözleşmeler kapsamında olan hidroelektrik üretim tesislerini işleten kişilerle gerekli şartların sağlanması durumunda su kullanım hakkı anlaşmalarının yenileneceği veya yeni anlaşmaların imzalanacağı ve bu durumdaki tüzel kişilere, su kullanım hakkı anlaşmalarına yönelik Yönetmeliğin Ek-2, Ek-3, Ek-4 ve Ek-5'inde yer alan düzenlemelerin uygulanmayacağı kurala bağlanmıştır. 2015 tarihli Yönetmeliğin 13. maddesinin dördüncü fıkrasında, su kullanım hakkı anlaşmasının, önlisans/lisans süresince ve önlisansın/lisansın yürürlükte olduğu sürece geçerli olduğu, lisansın yenilenmesi halinde ise mevcut su kullanım hakkı anlaşmasının eski hak ve mükellefiyetleri ile yenileneceği; Geçici 1. maddesinin beşinci fıkrasında ise mevcut sözleşmeler kapsamındaki üretim tesisleri için ilgili tüzel kişilere EPDK tarafından ilgili mevzuat kapsamında resen lisans verilmesi halinde, mevcut sözleşmelerindeki hak ve yükümlülüklerle ve sözleşme süresi ile sınırlı olmak kaydıyla su kullanım hakkı anlaşmalarının bu Yönetmelik çerçevesinde yenileneceği kuralları yer almıştır. Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket ile davalı idare arasında ilk su kullanım hakkı anlaşmasının 1999 yılında imzalandığı, davacı şirkete 2004 yılında üretim lisansı verilmesi ve davacı şirketin ünvanının değişmesi nedeniyle 1999 yılında imzalanan sözleşme hükümsüz kılınarak 2010 yılında yeni bir su kullanım hakkı anlaşmasının imzalandığı ve 2018 yılına kadar bu anlaşmanın yürürlükte olduğu anlaşılmaktadır. Davalı idarenin savunma dilekçesinde, davacı şirket 2003 tarihli Yönetmeliğin Geçici 3. maddesi kapsamında havza hidrolojik gözlem değerlendirme ve kontrol hizmet bedelinin ödenmesinden muaf olduğundan bahisle davacı şirketten 2019 yılına kadar bu bedelin ödenmesinin istenmediği belirtilmiştir. Davacı şirketçe, Eşen I-II HES için iki ayrı lisans verilmesi talebiyle yapılan başvurunun █████/2015 tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla reddedilmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle açılan davada, İdare Mahkemesince davanın reddine karar verilmiş ise de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davacının istinaf istemi kabul edilerek, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi üzerine, █████/2019 tarih ve 8369-7 sayılı Kurul kararı kapsamında davacı şirkete iki ayrı lisans verilmiştir. Ayrıca, her iki tesise yönelik davacı şirket ile davalı idare arasında █████/2018 tarihli su kullanım hakkı anlaşmaları imzalanarak 2010 tarihli su kullanım hakkı anlaşması hükümsüz kılınmıştır. Davalı idarece tesis edilen █████/2020 tarihli işlemlerle, 2018 tarihli su kullanım hakkı anlaşmalarının 41. maddesinde yer alan kural uyarınca, davacı şirketten 2019 yılına ilişkin Eşen I HES için 233.612,00-TL, Eşen II HES için ise 49.534,73-TL tutarındaki havza hidrolojik gözlem değerlendirme ve kontrol hizmet bedelinin █████/2020 tarihine kadar ödenmesi gerektiği belirtilmiştir. Davacı şirketçe, ihtirazi kayıtla yapılan ödeme üzerine bu bedelin iade edilmesi istemiyle davalı idareye başvurulmuş ise de dava konusu işlemle davacı şirketin başvurusu, davacı şirketin muafiyet kapsamında yer almadığı ve su kullanım hakkı anlaşmalarında yer alan havza hidrolojik gözlem değerlendirme ve kontrol hizmet bedeline ilişkin düzenlemelere itiraz edilmediği gerekçesiyle reddedilmiştir. Dosyada yer alan bilgi ve belgelerden, 2003 tarihli Yönetmeliğin Geçici 3. maddesi kapsamında, havza hidrolojik gözlem değerlendirme ve kontrol hizmet bedelinin ödenmesinden muaf olan davacı şirketle davalı idare arasında imzalanan 1999 tarihli su kullanım hakkı anlaşmasının 2010 yılında yenilendiği ve bu anlaşmada da davacı şirketçe havza hidrolojik gözlem değerlendirme ve kontrol hizmet bedelinin ödeneceğine yönelik herhangi bir kurala yer verilmediği, █████/2019 tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla davacı şirkete Eşen I HES ve Eşen II HES için iki ayrı üretim lisansı verilmesi nedeniyle her iki tesis için ayrı ayrı su kullanım hakkı anlaşmaları imzalandığı, bu anlaşmada yer alan düzenlemeler uyarınca da davacı şirketten 2019 yılına yönelik havza hidrolojik gözlem değerlendirme ve kontrol hizmet bedelinin ödenmesinin istenildiği görülmektedir. Her ne kadar davalı idarece, 2018 tarihli su kullanım hakkı anlaşmalarında yer alan düzenlemeler dikkate alınarak davacı şirketten 2019 yılına yönelik havza hidrolojik gözlem değerlendirme ve kontrol hizmet bedelinin ödenmesi istenmiş ise de 2018 tarihli su kullanım hakkı anlaşmalarının, 2010 tarihli anlaşmanın yenilenmesi mahiyetinde olduğu, 2010 tarihli anlaşma kapsamında da davacı şirketin bu bedelleri ödemekten muaf olduğu dikkate alındığında, 2018 tarihli su kullanım hakkı anlaşmaları uyarınca, davacı şirketten 2019 yılına ilişkin havza hidrolojik gözlem değerlendirme ve kontrol hizmet bedelinin ödenmesinin istenmesinde ve bu kapsamda davacı şirketçe ihtirazi kayıtla yapılan ödemenin iade edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair işlemde hukuka uygunluk, dava konusu işlemin iptali ile davacı şirketçe █████/2020 tarihinde ödenen havza hidrolik gözlem değerlendirme ve kontrol hizmet bedelinin 283.146,73-TL'yi geçmemek üzere dava tarihinden (█████/2020) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece hesaplanarak davacıya ödenmesi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır. Öte yandan, davacı şirketçe dava dilekçesinde davalı idareye ödenen 283.146,73-TL'nin yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi talep edildiğinden, taleple bağlılık ilkesi uyarınca işbu bozma kararı üzerine yapılacak yargılama üzerine verilecek kararda bu hususun da gözetilmesi gerekmektedir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kabulüne; 2. Dava konusu işlemin iptali ve davacı şirketçe ödenen havza hidrolik gözlem değerlendirme ve kontrol hizmet bedelinin ...-TL'yi geçmemek üzere dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.