Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi, şantiye sahasında gerçekleşen trafik kazası sonrası ZMMS kapsamında ödenen tazminatın rücuen tahsiline ilişkin itirazın iptali davasında karayolu tanımı ihtilafını istinafen inceliyor.
Özet: Bu hukuki evrak, bir sigorta şirketinin, sigortalısının karıştığı trafik kazası sonucunda üçüncü tarafa ödediği tazminatı sigortalısından rücuen talep ettiği itirazın iptali davasında verilen ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesini içermekte olup; sigortacı, özel şantiye alanındaki kazanın karayolu kapsamına girmediğini savunarak rücu hakkının olduğunu ileri sürerken, mahkeme şantiye yolunun karayolu bağlantısı nedeniyle ilgili kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine hükmederek davayı reddetmiştir.
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 35. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ████████ - ████████
T.C.ANKARABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ35. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ████████ KARAR NO : ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AK A R A R İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2025NUMARASI : ████████ Esas - ████████ KararDAVANIN KONUSU : İtirazın İptali KARAR TARİHİ : █████/2026GEREKÇELİ KARAR YAZILMA TARİHİ : █████/2026 Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI Davacı vekili dava dilekçesinde; 06.01.2024 tarihinde dava dışı ...’nın sevk ve idaresindeki aracın davacı şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı araçla şantiye alanında çarpıştığını, dava dışı ...'ın başvurusu üzerine davacı şirket tarafından ödeme yapıldığını, dava dışı ... tarafından işbu ödemenin akabinde Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 2024.E161259 Esas ve K-███████████ Karar sayılı dosyasında başvuruda bulunduğunu ve davacı şirket aleyhine değer kaybı tazminatına hükmedildiğini, anılan kararın İstanbul Anadolu 14. İcra Dairesi'nin ██████████ E. sayılı dosyası ile ilamlı icra takibine konu edildiğini ve borcun davacı şirket tarafından ödendiğini, davacı tarafça Ankara 3. Genel İcra Müdürlüğü'nün ██████████ Esas sayılı dosyası ile davalı hakkında icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu belirterek Ankara 3. Genel İcra Müdürlüğü'nün ██████████ Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddi ile haksız icra takibinin iptaline, davacıdan %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, dosyada mevcut kazaya karışan taraflarca düzenlenen trafik kazası tespit tutanağında davalıya ait sigortalı aracın şantiye sahası içinde geri manevra yaparken zarar gören ... plaka sayılı araca çarptığının belirtildiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda da ifade edildiği üzere şantiye sahası içinde açılan ve karayoluna bağlantısı olan yolda motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen kazanın KTK'nın 2. maddesi kapsamında karayolunda gerçekleşmiş sayılacağının kabul edileceği, dolayısıyla davacının sigortalısı olan davalıya karşı trafik kazası sonucu oluşan zararı Sigorta Genel Şartları uyarınca rücu ve talep hakkının bulunmadığı, davalının icra takibine itirazının yerinde olduğu gerekçesiyle, davanın reddine, davacı icra takibini başlatmasında kötüniyetli olmadığından davalının kötüniyet tazminat talebinin reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf dilekçesinde; kazanın özel bir şantiye sahasında meydana geldiğini, bu alanın yalnızca inşaat faaliyetlerinin yürütüldüğü, kamunun serbestçe girişine kapalı, geçici ve kontrollü bir alan olduğunu, 2918 sayılı Kanun’un 3. maddesinde “karayolunun”, kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeritleri, köprüler ve benzeri yerler olarak tanımlandığını, bahse konu şantiye alanının ise kamuya açık bir nitelik taşımadığını, sadece belli amaçlarla ve sınırlı süreli olarak kullanılan bir iş sahası olduğunu, bu nedenle, olayın meydana geldiği yerin karayolu sayılması ve bu kapsamda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hükümlerinin uygulanabilir kabul edilmesinin mümkün olmadığını, her ne kadar Kanun'un 2. maddesiyle kamuya açık olan karayolu dışı bazı özel alanlarda da trafik düzenlemelerinin uygulanabileceği hüküm altına alınmışsa da, bu düzenlemenin yalnızca kamu kullanımına açık olan park, bahçe, benzin istasyonu, terminal gibi alanlarla sınırlı olduğunu, oysa ki somut olayda kazanın meydana geldiği şantiye sahasının, herhangi bir kamu yolu üzerinde veya ona doğrudan bağlantılı bir yerde olmadığını ileri sürerek, kararın kaldırılmasını istemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE İstinaf talebinde bulunan davacı vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, HMK’nın 355. maddesi kapsamında, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda; Dava, trafik kazasından kaynaklanan zarar nedeniyle, zarar görene ZMMS kapsamında yapılan ödemenin, Genel Şartlar gereğince sigortalıdan (akidinden) rücuen tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Somut olayda kaza tespit tutanağı uyarınca, 06.01.2024 tarihinde Dulkadiroğlu ilçesi sınırları içerisinde şantiye alanında sürücü ...’ın yönetimindeki aracı ile şantiye alında geri manevra yaptığı sırada aynı alanda park halinde bulunan ... plakalı araca çarpmasıyla kazanın meydana geldiğinin belirtildiği, mahkemece alınan bilirkişi raporunda, kazanın meydana gelmesinde sürücü ...'nın %100 kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...’ın, yönetimindeki aracını şantiye alanında kurallara uygun olarak park ettiği anlaşıldığından kusursuz olduğu, dava konusu ... plakalı araçta 44.700,00-TL gerçek hasar ve 20.000-TL değer kaybı hesaplandığı, olay yerinin trafik akımının olduğu yerler olduğu ve şantiye alanının bir karayoluna bağlantısı olacağı ve olayın şantiye alanında motorlu taşıtın işletilmesi sırasında meydana geldiği anlaşılmakla şantiye alanının 2918 sayılı KTK’nın 2.maddesi kapsamında sayılması gerektiğinin belirtildiği, sürücü ... yönetimindeki aracın kaza tarihini kapsar şekilde davacı Sigorta Şirketi tarafından ZMMS poliçesinin düzenlendiği, Ankara 3. Genel İcra Müdürlüğü'nün ██████████ Esas sayılı icra dosyasında davacı tarafından davalı aleyhine █████/2024 tarihinde 98.604,43 TL asıl alacak ve 8.849,64 TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 107.454,07 TL değerinde icra takibi başlatıldığı, takibin dayanağının asıl alacak █████/2024 tarihinde (06.01.2024 tarihinde meydana gelen kazada oluşan hasarın ödemesi) 37.950,00 TL, asıl alacak █████/2024 tarihinde (06.01.2024 tarihinde meydana gelen kazada oluşan hasarın ödemesi) 57.157,71 TL, asıl alacak █████/2024 tarihinde (06.01.2024 tarihinde meydana gelen kazada oluşan hasarın ödemesi) 3.496,72 TL olduğu, ödeme emrinin davalıya █████/2024 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafından █████/2024 tarihinde borca, faize ve tüm ferilerine itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğu, davacının yasal süresi içerisinde itirazın iptali davasını açtığı, Sigorta Tahkim Komisyonu Başkanlığı'nın 2024.E.161259 başvuru ve K-███████████ Karar sayılı dosyasında başvurucu ... tarafından █████/2024 tarihinde davacı ... Sigorta Şirketi aleyhine değer kaybı tazminatının tahsili için başvuruda bulunulduğu, tahkim yargılaması sonucunda Uyuşmazlık Hakem Heyetinin █████/2024 tarih ve K-███████████ sayılı kararında; "Yapılan değerlendirmeler ve belirtilen gerekçeler neticesinde; uyuşmazlık konusu kazadan kaynaklı HMK m. 107 belirsiz alacak davası kapsamında şimdilik, 100 TL değer kaybı tazminatının Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi teminatından tazmini talebine dair hukuki yarar unsuru eksik başvurunun usulden reddine" dair karar verildiği, bunun üzerine davacı ... tarafından karara itiraz edildiği, İtiraz Hakem Heyeti'nin █████/2024 tarih ve 2024/İHK-49465 sayılı kararında; “İtiraz eden başvuran vekilinin itirazının kabulü ile Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakemi kararının kaldırılmasına, yeniden karar oluşturulmasına, Başvurunun kabulü ile 22.000,00 TL değer kaybı bedelinin temerrüt tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte sigorta şirketinden tahsili ile başvurana verilmesine" şeklinde kesin olarak karar verildiği, tahkim/hakem yargılamasına dayalı olarak başvurucu/zarar gören ... tarafından davacı hakkında ilamlı icra yoluyla 02.08.2024 tarihinde başlatılan İstanbul Anadolu 14. İcra Dairesinin ██████████ Esas sayılı icra dosyasında asıl alacak, yargılama gideri, ilam vekalet ücreti ve bunların işlemiş faizi olmak üzere toplamda 46.352,29-TL'nin tahsilinin talep edildiği, davacı tarafından 17.08.2024 tarihinde 47.792,54-TL ödemede bulunulduğu, mahkemece anılan delillerin değerlendirilmesiyle yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kananu'nun 2/a maddesinde, bu Kanun karayollarında uygulanır. Ancak aksine bir hüküm yoksa; karayolu dışındaki alanlarda kamuya açık alanlar ile park, bahçe, park yeri, garaj, yolcu ve eşya terminali, servis ve akaryakıt istasyonlarında karayolu taşıt trafiği için ayrılan yerler ile bu kanun hükümleri uygulanır düzenlemesi karşısında davaya konu kaza hernekadar karayolu üzerinde gerçekleşmemiş ise de, hükme esas alınan bilirkişi raporunda da ifade edildiği üzere şantiye sahası içinde açılan ve karayoluna bağlantısı olan yolda motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen kazanın KTK'nın 2. maddesi kapsamında karayolunda gerçekleşmiş sayılacağı, bu kapsamda davacının sigortalısı olan davalıya karşı trafik kazası sonucu oluşan zararı Sigorta Genel Şartları uyarınca rücu ve talep hakkının bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacı vekilinin yerel mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-İstinaf eden davacı tarafça yatırılması gereken 732,00 TL istinaf karar harcından peşin olarak alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf eden tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan istinaf gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, 5-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirilmesi, bakiye harç tahsili, iadesi ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere █████/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi. Başkan Üye ÜyeKatip * Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.