Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesinin, trafik kazası sonucu ticari araç kazanç kaybı talebine dayalı itirazın iptali davası istinaf kararı.
Özet: Bu hukuki süreç, tarafların karıştığı trafik kazası neticesinde davacının ticari aracının onarım süresince işletilememesinden doğan kazanç kaybı alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle başlamıştır; ilk derece mahkemesi, kazada davalı otobüs sürücüsünü %100 kusurlu bularak, bilirkişi raporuyla belirlenen kazanç kaybının icra takibindeki miktarla sınırlı kısmının tahsiline karar vermiş, icra inkar tazminatı talebini reddetmiş; davalılar ise, sigorta şirketlerinin sorumluluğunu, kusursuzluklarını, tazminatın fahişliğini ve bilirkişi raporundaki hesaplamanın hatalı olduğunu ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 35. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: █████████ - █████████
T.C.ANKARABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 35. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : █████████ KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AK A R A RİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2025NUMARASI : ███████ ESAS - ████████ KARARDAVANIN KONUSU : İtirazın İptali KARAR TARİHİ : █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2026Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalılar vekilleri tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARIDavacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili adına kayıtlı ve ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici tır ve ona bağlı ... plakalı dorse ile davalılardan ... adına kayıtlı ... plakalı, davalı ...'nın sevk ve idaresindeki belediye otobüsünün 11.11.2024 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştıklarını, kaza neticesinde müvekkil adına kayıtlı ... plaka sayılı dorsenin hasara uğradığını, ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'de onarım işlemlerinin yapıldığını ve 21.11.2024 tarihinde müvekkiline teslim edildiğini, bu onarım süresi içinde müvekkilinin aracının yaklaşık 11 gün boyunca çalışamadığını, müvekkilinin aracının ticari bir araç olup şehirlerarası nakliye işi yaptığını, sefer başına müvekkilinin kazancının 15.000,00 TL ile 18.000,00 TL arasında olduğunu, davalılara her ne kadar icra takibi başlatılmışsa da anılan takip dosyasına itiraz edilmesi nedeniyle takibin durdurulduğunu ileri sürüp Gölbaşı/Ankara İcra Müdürlüğünün █████████ Esas sayılı dosyasına ilişkin itirazın iptaline ve takibin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; Hak düşürücü süre, zamanaşımı, görev, yetki, husumet, derdestlik, kesin hüküm, ehliyet, hukuki menfaat, dava şartı itirazlarında bulunduğunu, davanın ... A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş.'ye ihbarını, davanın görev yönünden reddi gerektiğini, davanın ATM'de değil davalı tacir olmadığından Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görülmesi gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde kusur ve sorumlulukları bulunmadığından kuruluşa husumet yöneltilemeyeceğini, müvekkil kuruluşa ait şoförün kusursuz olduğunu, davanın Kuruluş'a ait aracın ZMMS sigortacısına yöneltilmesi gerektiğini, davacının tazminat taleplerini somutlaştırmadığını bildirip davanın reddini savunmuştur.Davalı ... davaya cevap vermemiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIMahkemece yapılan yargılama sonunda; █████/2024 tarihinde davalı kuruma ait olup diğer davalı ...'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı otobüs ile davacıya ait ... plakalı aracın çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında, ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'nın 2918 sayılı KTK.nın 52/1-b maddesi kuralı ihlalini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olduğu, kazada davacıya ait aracı kullanan sürücü ...'in kusurunun bulunmadığı, davacının aracında onarım süresince 90.000,00-TL kazanç kaybı olduğunun bilirkişi raporu ile tespit edildiği, alacak likit olmadığından ve belirlenmesi yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı istenemeyeceği, yapılan hesaplamaya göre davacının gerçek zararının 90.000,00-TL olduğu, ancak icra takibinde 60.000,00-TL kazanç kaybı istendiğinden davanın bu miktar üzerinden kabulü gerektiği kanaatiyle; davanın kabulüne, Gölbaşı İcra Dairesinin █████████ Esas sayılı dosyasında davalıların itirazının iptali ile takibin takip şartlarıyla devamına, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine, karar verilmiş; hükme karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİDavalı ... vekili istinaf dilekçesinde; kuruluşlarına ait araç ... Sigorta tarafından ZMMS poliçesi ile teminat altına alındığından zararın sigorta şirketi tarafından karşılanması gerektiğini, kaza sırasında araç sürücüsü olan ... ... bünyesinde çalıştığından müvekkilinin bu davada taraf olamayacağını ve davanın husumetten reddi gerektiğini, hükme esas alınan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda yapılan hesaplamanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, makul onarım süresinin 6 gün ve bu süredeki zararın 90.000 TL olarak hesaplanmasının fahiş olduğunu bilimsel verilerden uzak bir metodla hesaplama yapıldığını ileri sürerek istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusuru bulunmadığını, hükmedilen kazanç kaybı tazminatının çok fahiş olduğunu, meydana gelen zararın sigorta şirketlerinin sorumluluğunda olduğunu, toplu iş sözleşmesi gereği işveren ...’ın sorumlu olduğunu, bilirkişi raporuna iki haftalık itiraz süresi beklenmeden hüküm kurulmasının adil yargılanma hakkı, savunma hakkı ve hukuki dinlenilme hakkının ihlaline yol açtığını ileri sürerek istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi zararın tahsili için başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hükme karşı davalılar vekilleri tarafından ayrı ayrı verilen dilekçeler ile istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır. Tüm dosya kapsamından; davalı/sürücü ...’nın sevk ve idaresindeki ... plakalı ... otobüsü ile davacıya ait ... plakalı çekici ve buna bağlı dorsenin karıştığı trafik kazasında, davacıya ait aracın hasar gördüğü ve davacı tarafından eldeki kazanç kaybının ödetilmesi istemli davanın açıldığı anlaşılmıştı T.C. Anayasası'nın 36/1 maddesinde; "Herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." düzenlemesi yer almaktadır. 6100 sayılı HMK'nın 27.maddesinde ise; "Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Bu hak; yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını içerir." düzenlemesine yer verilmiştir. Yargılamanın sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunma ile ilgili delillerin eksiksiz toplanıp tartışılabilmesi, davanın süratle sonuçlandırabilmesi, öncelikle tarafların yargılamanın aşamalarından haberdar edilmesi ile mümkündür. Adil yargılanma hakkı kapsamında yer alan savunma haklarının etkin biçimde kullanılmasını teminen konulan yasal düzenlemelerden biri de, davanın çözümünde esaslı işlemlerden olan bilirkişi raporlarının taraflara tebliğine ilişkin düzenlemedir. 6100 sayılı HMK'nın 280/1. maddesi; "Bilirkişi, raporunu, varsa kendisine incelenmek üzere teslim edilen şeylerle birlikte bir dizi pusulasına bağlı olarak mahkemeye verir; verildiği tarih rapora yazılır ve duruşma gününden önce birer örneği taraflara tebliğ edilir." Hükmünü, aynı kanunun 281. Maddesi ise “ Taraflar, bilirkişi raporunun, kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilirler.” Düzenlemesini içermektedir. Yargılama sırasında tanık dinletme veya bilirkişi görüşüne başvurulması hakkı da dahil olmak üzere delillerin ibrazı ve değerlendirilmesi; adil yargılanma hakkının unsurlarından biri olarak kabul edilen silahların eşitliği ilkesi kapsamında kabul edilmekte olup bu ilke yargılamaya etkin katılım hakkı ile çekişmeli yargılama ilkesi, adil yargılanma hakkının somut görünümleridir. Tüm bu yasal düzenlemelerde, davada taraf olanların haklarının korunması amaçlanmış olup, tarafların yargılama süreçlerine etkin katılımının sağlanması ise, mahkemece hükme etki eden delillere karşı itiraz hakkı tanınması ile mümkün olmaktadır. Anayasanın 35 ve 36. maddeleri ile 6100 sayılı HMK'nın 27. maddesi uyarınca, taraflar dinlenilmeden, iddia ve savunmalarını beyan etmeleri için davet edilmeden, hükme etkisi olan delillere karşı savunma ve beyanları alınmadan hüküm verilemez. Aksi halde savunma hakkı kısıtlanmış olur. Yine, 6100 sayılı HMK'nın, 281/1. maddesi hükmüne göre de; tarafların bilirkişi raporunun tebliğinden itibaren 2 hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların bilirkişiye tamamlattırılmasını, belirsizlik gösteren hususlar hakkında bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecek durumda olmalarının sağlanması gerekmektedir. Somut olayda tarafların kusur durumu ile davacı tarafın maddi zararının tespitine ilişkin olup yerel mahkemece hükme esas alınan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunun davalılardan ... vekiline █████/2025 tarihinde tebliğ edildiği, HMK’nın 281. maddesi ile belirlenen iki haftalık rapora itiraz süresi davalı ... yönünden beklenilmeksizin █████/2025 tarihinde dosyanın karara bağlandığı sabittir. Şu durumda; adil yargılanma hakkı ve bu hakkın alt unsurları olan, hukuki dinlenilme hakkı ile silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkesine aykırı şekilde, davalı ... vekiline bilirkişi raporuna itiraz imkânı tanınmadan verilen kararın Anayasaya, kanunlara ve usule aykırı olduğu açıktır. Açıklanan nedenlerle; davalı ... vekilinin istinaf talebinin kabulüne, kararın HMK'nın 353/1-a-4. maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın yeniden görülerek, hükme esas alınan █████/2025 tarihli bilirkişi raporuna karşı davalı ... vekiline usul ve yasaya uygun şekilde itiraz imkanı tanınıp, diğer davalının da yargılama sırasında rapora yönelik itirazları değerlendirilerek, sonucuna göre karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebebine göre istinaf eden davalı ... vekili ile davalı ... vekilinin sair istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile, Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen █████/2025tarihli, ███████ Esas – ████████ Karar sayılı kararın, HMK’nın 353/1-a-4 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, Kararın kaldırılma sebebine göre, davalı ... vekili ile davalı ... vekilinin sair istinaf sebeplerinin İNCELENMESİNE YER OLMADIĞINA,2-Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,3-İstinaf eden taraflarca yatırılan istinaf karar harcının istek halinde istinaf eden tarafa iadesine,4-İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesinde değerlendirilmesine,5-İİK'nın 36.maddesi gereğince, Gölbaşı (Ankara) İcra Dairesinin █████████ Esas sayılı dosyasına yatırılan 138.000,00 TL nakit teminatın yatıran tarafa iadesine,6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirilmesi, bakiye harç tahsili ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere █████/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi. Başkan Üye Üye Katip *Bu belge 5070 sayılı Kanun maddeleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.