Danıştay, Büyükçekmece Belediyesince konut alanı olarak satılan ancak spor alanı olduğu iddia edilen parselin satış işleminin, dayanak imar planlarına açılan dava ışığında hukuka uygunluğunu temyizen inceliyor.
Özet: Bir belediyenin imar planlarında konut alanı olarak görünen bir taşınmazı ihale yoluyla satış kararına karşı açılan davada, davacı, söz konusu parselin uzun yıllardır spor alanı olarak kullanıldığını, güncel planlarda da spor alanı olarak geçtiğini, satışın kamu yararına, hizmet gereklerine ve mülkiyet hakkına aykırı olduğunu, ayrıca imar planlarına karşı açılmış başka bir iptal davasının bulunduğunu ileri sürmüş; ilk derece mahkemesi ise taşınmazın imar planlarına göre konut alanı olduğunu belirterek satış kararında hukuka aykırılık bulmamış ve davayı reddetmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YONÜÇÜNCÜ DAİREEsas No:█████████Karar No:█████████TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... BelediyesiVEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde bulunan ve konut alanı olarak ayrılan 456,52 m² yüzölçümlü taşınmazın 2886 sayılı Kanun Devlet İhale Kanunu uyarınca ihale yoluyla satışına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Büyükçekmece Belediye Meclisi kararının ilgili kısmının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; dava konusu İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde bulunan taşınmazın davalı Belediyenin mülkiyetinde olduğu, taşınmazın █████/1996 tarih ve 1/5000 ölçekli Celaliye ve Kamiloba TEM Altı Nazım İmar Planında "300 ki/ha Yoğunluklu Konut Alanı" lejantında kaldığı, █████/2000 tarih ve 1/1000 ölçekli Celaliye-Kamiloba uygulama imar planı kapsamında ise ayrık nizam, 3 kat, TAKS:0,25, KAKS:0,75 konut alanı fonksiyonunda olduğu, planlara karşı dava konusu ihale tarihi itibarıyla herhangi bir davanın açılmadığı, nazım imar planı ve uygulama imar planı pafta ve lejantları incelendiğinde parselin konut alanında kaldığının açık olduğu, fiili durumun tek başına kazanılmış hak doğurmayacağı, yakınlarda spor alanı bulunmaması iddiasının planlara yönelik bir itiraz olabileceği ve ihaleyi sakatlamayacağı dikkate alındığında, davalı idarenin mülkiyetinde bulunan uyuşmazlık konusu taşınmazın imar planlarındaki fonksiyonu doğrultusunda 2886 sayılı Kanun uyarınca ihale usulü ile konut alanı olarak satışa çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemin anılan kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Öte yandan, davacı tarafından, işbu dava tarihinden sonra dayanak imar planlarına karşı ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasıyla dava açıldığının görüldüğü; Her ne kadar davacı tarafından ileri sürülmemiş ise de, re'sen araştırma ilkesi doğrultusunda ihalenin usul ve esaslara uygunluğu bakımından yapılan değerlendirmede, davalı idarece belediyenin yatırım bütçesine dayanak oluşturması ve kamu hizmetlerinin aksatılmadan yürütülebilmesi için dava konusu taşınmazın ihale ile satışına karar verildiği, dava konusu Belediye Meclisi kararıyla birçok taşınmazın satışı ile ilgili karar alındığı, işbu davanın ... ada ... parsele ilişkin olduğu ve idarece henüz 2886 sayılı Kanun uyarınca ihale işlemlerinin başlatılmadığı, yalnızca satışla ilgili Belediye Meclisi kararı alındığı, kararın da usule uygun olarak alındığı belirtilmiştir. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu parselde yer alan spor alanı kullanımlı taşınmazın konut alanı olarak düzenlenmesine ilişkin imar durum belgesi ile bu işlemin dayanağı nazım ve uygulama imar planlarının anılan taşınmaza ilişkin kısmının iptali istemiyle dava açıldığı, anılan davada bilirkişilerce hazırlanan rapora göre dava konusu parselin spor sahası olduğu, imar planı değişikliğine ilişkin davanın sonucu beklenmeden eksik incelemeye dayalı karar verildiği, imar planlarına karşı açılan davanın bekletici mesele yapılması gerektiği, spor alanı olarak ayrılmış olan ve kullanılan taşınmazın terk ve kullanım amacına aykırı olarak konut alanı kapsamında satışına izin verildiği, söz konusu alanın 1987 yılından itibaren "spor alanı" olarak kullanıldığı, güncel imar planlarında halen "spor alanı" gözüktüğü, terk amacına uygun kullanılmayan yerlerin eski malike iade edilmemesi ve amacına aykırı olacak şekilde özel kullanım için satışa çıkarılmasının mülkiyet hakkına aykırılık teşkil ettiği, söz konusu taşınmazın terk amacına uygun şekilde "spor alanı" olarak kullanılması gerektiği, dava konusu işlemin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olmadığı, yakınlarda başka bir spor alanının bulunmadığı, ayrıca söz konusu alanın deprem toplanma bölgesi olduğu, şehircilik ilkelerine uygun hareket edilmediği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : ESAS YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY : ... tarih ve ... sayılı Büyükçekmece Belediye Meclisi kararıyla, mülkiyeti belediyeye ait İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde bulunan 456,52 m² yüzölçümlü taşınmazın da aralarında bulunduğu 10 adet taşınmazın Büyükçekmece belediyesince yatırım bütçesine kaynak oluşturmak ve kamu hizmetlerinin aksatılmadan yürütülmesi amacıyla 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 18/e maddesi kapsamında 2886 sayılı Kanuna göre satışına karar verilmiştir. Söz konusu kararda dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Celaliye-Kamiloba Uygulama İmar Planında ayrık nizam, 3 kat, TAKS:0,25, KAKS:0,75 konut alanında kaldığı belirtilmiştir. Bunun üzerine anılan Meclis kararının bahse konu taşınmaza ilişkin kısmının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun "Kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür."; "İlkeler" başlıklı 2. maddesinde, "Bu Kanunun yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması esastır." kurallarına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Belediyelerin satım, hizmet, kira, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu uyarınca yürütüleceği, bu çerçevede idarelerin ihaleleri gerçekleştirirken 2886 sayılı Kanun'un öngördüğü açıklık ve rekabet ilkelerini gözeterek ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarda ve zamanında karşılanmasını ve ihale işlemlerinin bu ilkelere uygun olarak yürütülmesini temin etmekle yükümlü olduğu, aksi halde, ihale sürecinin Kanun'da öngörülen ilke ve kurallara aykırılık teşkil edeceği, ihalenin amacına uygun şekilde sonuçlandırılamayacağı ve bu sebeple ihaleden beklenen kamusal faydanın sağlanamayacağı açıktır. Dosyanın incelenmesinden, İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde bulunan ve konut alanı olarak ayrılan 456,52 m² yüzölçümlü taşınmazın da aralarında bulunduğu 10 taşınmazın satışa çıkarılmasına ilişkin Belediye Meclisi kararının dava konusu parsele ilişkin kısmının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar Mahkemece dava konusu parselin imar planlarında konut alanında kaldığı belirtilmiş ise de, UYAP üzerinden yapılan incelemede davacı tarafından, dava konusu taşınmazı da kapsayan nazım ve uygulama imar planına karşı ... İdare Mahkemesinin ... sayılı esasına kayıtlı dosyasıyla dava açıldığı, anılan dava dosyasında yer alan 1/5000 ölçekli Celaliye ve Kamiloba TEM Altı Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Celaliye-Kamiloba Uygulama İmar Planı'nda dava konusu parselin çevresinin konut alanı olarak planlandığı, ancak dava konusu parselin açık bir şekilde "spor sahası" kullanımına/fonksiyonuna ayrıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, ihalelerin 2886 sayılı Kanun'da belirtilen temel ilkelere göre gerçekleştirilmesi gerektiği göz önünde bulundurulduğunda, 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında "spor sahası" olarak ayrılan dava konusu taşınmazın, imar planında 3 kat, TAKS:0,25, KAKS:0,75 yapılaşma şartlarına sahip konut alanında kaldığından bahisle satılmasına ilişkin dava konusu işlemin anılan taşınmaza ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, davanın reddine yönelik temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kabulüne; 2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. DAVA KONUSU İŞLEMİN DAVAYA KONU KISMININ İPTALİNE, 4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ...-TL ilk derece ve ...-TL temyiz yargılama giderleri toplamı ...-TL ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 5. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 6. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), █████/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.