Danıştayın, Muğladaki turizm ve konut projesi için "ÇED gerekli değildir" kararının idare mahkemesince eksiklikler nedeniyle iptaline dair temyiz incelemesi.
Özet: Bir idare mahkemesi, Muğlada planlanan turizm konaklama tesisi ve konut projesine ilişkin "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararını, proje tanıtım dosyasında inşaat faaliyetleri, denize deşarj edilecek hiper tuzlu suyun çevresel etkileri, orman alanları tahsis süreçleri ve özellikle tür tespiti eksiklikleri başta olmak üzere önemli ve işlemi sakatlayıcı yetersizlikler bulunması gerekçesiyle iptal etmiş; bu karara yapılan temyiz başvurularının reddedilerek yerel mahkeme kararının onanması gerektiği belirtilmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : ████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... 2- MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) ... İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Muğla İli, Milas İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii,... ada, ... parsel, ... ada, ... parsel, ... ada, ... parsel, ... ada, ... parsel, ... ada, ... ve ... parseller, ... ada, ... parsel, ... ada, ... parsel, ... ada, ... parsel ve ... ada ... parselin 17.016,95 m2'lik kısmı ile ... ada ... parselin 24.800,26 m2'lik kısmında gerçekleştirilmesi planlanan Turizm Konaklama Tesisi Kapasite Artışı ve Konut Projesine ilişkin olarak Muğla Valiliği tarafından verilen ... tarih ve ... sayılı Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; Mahkemece yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan bilirkişi raporu ile dosyada yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, proje tanıtım dosyasında yer alan bir kısım eksiklikler işlemi sakatlar nitelikte olmasa da, proje kapsamında gerçekleştirilecek inşaat faaliyetlerinde yapılacak olan idari bina ve yardımcı tesislere ilişkin herhangi bir açıklamada bulunulmadığı ve faaliyet kaynaklı çevresel yüklerin hesaplanmasına da dahil edilmemiş olduğu, denize deşarj edilecek hiper tuzlu suyun çevreye karşı olabilecek etkilerine ve bu etkileri önlemeye yönelik ne tür bir tedbir alınacağına ilişkin herhangi bir açıklamanın bulunmadığı, orman alanlarının tahsis olurunda belirtilen hususlara ilişkin olarak yapılması gereken işlemlerin ne şekilde ve nasıl gerçekleştirileceğine ilişkin herhangi bir açıklamada bulunmadığı, dava konusu alan içerisinde bir çok ekosistemin yer aldığı dikkate alındığında proje tanıtım dosyasında yer verilen tür listesinin oldukça yetersiz olduğu, tür tespitinin herhangi bir gözlem yapılmaksızın sadece Ağustos ayı verileri dikkate alınarak yapıldığı, soğanlı ve yumrulu bitkilere neredeyse hiç yer verilmediği, sulak ve tuzcul habitatları temsil eden taksonlarla ilgili bilgi yer almadığı, bu haliyle "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararına esas proje tanıtım dosyasının işlemi sakatlar nitelikte önemli eksiklikler içerdiği, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 1-Davalı tarafından, ÇED sürecinin hukuka uygun olarak yürütüldüğü, dava konusu işlemin projeye ilişkin verilmiş bir izin ya da ruhsat niteliğinde olmadığı, proje tanıtım dosyasının mevzuata uygun olarak hazırlandığı ileri sürülmektedir.2-Davalı Yanında Müdahil Tarafından, bilirkişi raporunun hükme esas alınabilir yeterlilikte olmadığı, bilirkişi raporuna karşı itirazlarının mahkemece değerlendirilmediği, bilirkişi raporunun mahkemece verilen görev ve kapsamı dahi karşılamaktan uzak olduğu, projenin uygulama ve etki alanı raporda belli edilmeden konunun genel hatlarıyla geçirildiği, söz konusu taşınmazların önemli bir kısmının kültür turizm koruma ve gelişim bölgesi /turizm merkezi dahilinde kalması nedeniyle bu hususun önem taşıdığı, proje sahasının sit alanında kalmadığı, proje sahasındaki ... ada, ... parsel ve ... ada, ... parsel sayılı taşınmazların 1/1000 ölçekli uygulama imar planı sınırları içinde kaldığı, diğer taşınmazların ise 17.5.2023 tarihli onaylı 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile 1/1000 uygulama imar planı değişikliği ve ilavesi sınırları içinde kaldığı, söz konusu taşınmazların ayrıca Aydın-Muğla-Denizli 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı kapsamında "Turizm Merkezi Sınırları" içinde kaldığı, bilirkişi raporunda kamu yararı hususunda herhangi bir değerlendirmeye yer verilmediği, proje tanıtım dosyasının su arıtımı, çevre flora ve bitki örtüsü, biyoçeşitlilik ve alınacak önlemler hususunda yeterli değerlendirme içerdiği, proje tanıtım dosyasında yer verilen açıklamaların ve alınacak önlemleri yeterli görmeyen bilirkişilerce söz konusu hususların yeterli hale getirilmesi hususunda değerlendirme yapılmadığı, bilirkişi raporunda eksiklik olarak gösterilen tüm açıklamaların esasen işlemi sakatlayacak nitelik ve boyutta olmadığı ve raporda bu konuyla ilgili olarak bahsi geçen tüm hususların yeterli hale getirilebilecek çalışmalara ilişkin olduğu, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin reddine, 2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, █████/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından proje konusu faaliyetten kaynaklanacağı ileri sürülen olumsuz çevresel etkilerin önlenmesi ya da en aza indirilmesi hususunda dava konusu Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir kararının dayanağı olan proje tanıtım dosyasında yer verilen önlem ve tedbirlerin yeterli olmayacağının bilirkişi raporunda bilimsel ve somut verilerle ortaya konulamadığı, diğer taraftan bilirkişi raporunda eksiklik olarak belirtilen hususların (proje tanıtım dosyasında deşarj edilecek tuzlu suyun çevresel etkilerine ilişkin değerlendirme bulunmadığı, tür listesinin eksik olduğu vb.) dava konusu işlemin iptalini gerektirecek nitelikte veriler olmadığı, temyize konu Mahkeme kararının bozularak davanın reddine karar verilmesi gerektiği oyuyla aksi yöndeki Dairemiz kararına katılmıyorum.