ticari nitelikteki fuar lojistiği ve deniz taşımacılığı hizmet sözleşmesinden kaynaklanan, savaş nedeniyle rota değişikliği ve mücbir sebep iddialarını içeren itirazın iptali davası.

Ticari nitelikteki fuar lojistiği ve deniz taşımacılığı hizmet sözleşmesinden kaynaklanan, savaş nedeniyle rota değişikliği ve mücbir sebep iddialarını içeren itirazın iptali davası.

Özet: Taşıma işleri komisyoncusu davacının, davalı şirketle akdettiği fuar lojistiği sözleşmesi uyarınca, Hamas-İsrail savaşı nedeniyle deniz yolu taşıma rotasının değişmesi ve sürenin uzaması üzerine ek maliyetlerle hava yolu taşıması organize ederek malların fuara zamanında ulaştırılmasını sağlamasına rağmen, davalının navlun ve bakiye hizmet bedellerini eksik ödemesi ve icra takibine itiraz etmesi üzerine, alacağının tahsili ve itirazın iptali talebiyle açılan bu davada, davalı hizmetin sözleşme şartlarında ve zamanda sağlanamadığı gerekçesiyle ödememeyi savunmaktadır.

T.C.

İSTANBUL

10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2026

İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas, ...Karar sayılı Görevsizlik kararı üzerine Mahkememiz yukarıdaki esasına kaydı yapılan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilin şirketin taşıma işleri komisyoncusu olup, davalı şirket ile aralarında akdedilen "..." uyarınca davalı şirkete ait emtianın █████/2023-█████/2023 tarihleri arasında gerçekleşen "..." fuarı için ...'dan ... teslim, ... deniz yolu navlunu, Dubai limanı ordino, muayane, elleçleme bedelleri, ... fuar alanı geçici giriş gümrükleme işlemleri, malzemelerin araçtan indirilmesi ve depoya çekilmesi, stant teslimatı 4 ton forklift ile 1 saat istenilen gün/saat stant teslimi, ... katalog ve promosyon ürünleri için kati giriş gümrükleme işlemleri, tüm iletişim masrafları ve acente komisyonları dahil olacak şekilde taşıma işini üstlendiğini, dava konusu taşıma operasyonuna başladıktan hemen sonra 7 Ekim 2023'de başlayan ...savaşı nedeniyle dava konusu taşımanın rotası içerisinde de yer alan ... kullanılamaz hale geldiğini ve armatörler taşımaların güvenlikle sürebilmesi ve sorunsuz tamamlanabilmesi için rota değiştirerek ...'nundan dolanarak taşıma süreçlerini tamamlamaya çalıştığını, davalı için organize edilen deniz taşıması da bu sürecin başlangıcına rastladığını, armatör yeni vuku bulduğunu, savaştan etkilenmemek için .. kanalından geçerek gerçekleştireceği taşımayı Ümit Burnu'ndan geçerek sürdürmeye karar verdiğini, izah edilen nedenle tahmini yolculuk süresinin 25 günden 60 güne çıkacağı öğrenildiğini ve söz konusu durumun derhal davalıya bildirildiğini, taşıma işini en yüksek özenle yerine getiren müvekkilini, mücbir sebepten davalının en az şekilde etkilenmesi ve fuar standının boş kalmaması için davalıya bildirim yapıldıktan hemen sonra, kar dahi edilmeden hava taşıması organize ettiğini, davalının yükü böylece fuara vaktinde vardığını ve davalı fuarda ürünlerini sergilediğini, ayrıca süreç içerisinde davalının mağduriyetinin azaltılması için mezkur deniz taşımasında zarar edilecek kadar indirime gidildiğini, hava taşıması için gönderilecek evrakların kargo bedeli dahi navlun ücretinden indirilerek karşılandığını, buna karşın davalı şirket, haksız ve hukuki mesnetten yoksun şekilde fuar lojistiği sözleşme bedelini eksik ödediğini, deniz taşımasına ilişkin kendisi tarafından hesaplanan ve kabul edilen navlun bedelinin tamamını da ödemekten imtina ettiğini, davalı şirket sözlü ve yazılı şekilde müteaddit defalar uyarılmasına rağmen deniz yolu navlunu ücretini ve bakiye fuar lojistiği hizmeti ücretini ödemekten kaçındığını, bu nedenle haklı alacağın tahsili amacıyla ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ...E. nolu dosyasıyla davalı şirket aleyhinde icra takibi başlatıldığını ancak davalının itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Taraflar arasındaki ticari ilişki davacı tarafından müvekkili şirkete ait emtianın █████/2023-█████/2023 tarihleri arasında gerçeklesen "..." fuarı için ...'dan ...'ne zamanında ve belirtilen koşullarda teslimi karşılığında davacıya ödeme yapılmasına ilişkin söz konusu hizmetin zamanında sağlanamadığı konusunda bir uyuşmazlık bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından alınan hizmetten fayda sağlanamaması halinde hizmete ilişkin bedellerin ödenmesinin beklenemeyeceğinin açık olduğunu, müvekkili şirkete karşı başlatılan icra takibine konu faturalardan 12.12.2023 tarihli ... fatura numaralı 860 USD bedelindeki İhracat Navlun Bedeli'ni içerir faturaya müvekkili şirket tarafından ... tarihli ... 25. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile itiraz edilmiş olup 13.12.2023 tarihli ... fatura numaralı 1.108,42 USD bedelindeki fatura içeriğinden de 180 USD bedelinde kesinti yapılmak sureti ile ödeme gerçekleştirildiğini ve 180 USD bedeli için müvekkil şirket tarafından... tarihli.... fatura numaralı iade faturası düzenlendiğini, haksız şekilde tanzim edilen faturalara müvekkil şirket tarafından yasal olarak gerekli itirazlar yapılmışsa da davacı tarafından ... 2. İcra Müdürlügü'nün ...E. nolu dosyasıyla icra takibi başlatıldığını ve söz konusu icra takibine de müvekkil şirket tarafından itiraz edilmesinin zorunlu hale geldiğini Hamas-İsrail savaşı nedeniyle taşımanın rotası içerisinde yer alan ...'nın kullanılamaz hale gelmiş olduğunu ve armatörler tarafından taşımaların güvenlikle sürebilmesi ve sorunsuz tamamlanabilmesi için rota değiştirilerek Ümit Burnu'nundan dolanmak sureti ile tamamlanmasının uygun görüldüğünü, işbu sebeple de tahmini yolculuk süresinin 25 günden 60 güne çıkacağı ve bu durumun derhal müvekkil şirkete bildirildiği iddia edildiğini ancak söz konusu durumun müvekkil şirkete derhal bildirilmediğini, müvekkili şirketin davacıya karşı herhangi bir borcu bulunmadığını, davacı tarafından başlatılan haksız icra takibine de bu sebeple itiraz edildiğini, davacı tarafça haksız ve hukuka aykırı icra takibinin devamı için huzurdaki davanın ikame edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE:

Taraflara usulüne uygun davetiyeler tebliğ edilmiş olup, ... 2. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosya UYAP sureti dosyamız içerisine alınmıştır.

... 2. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 1.047,46 USD üzerinden takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

Dosya Mali Müşavir, Taşıma Uzmanı ve Nitelikli Hesaplama Uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, █████/2026 tarihli bilirkişi raporunda; taşımacı ...’in fuar malzemelerine ilişkin yükü, hava taşıma organizasyonu kapsamında ekli “...” belgesinde görüldüğü üzere taşıdığı ve söz konusu hava taşımadan kaynaklanan navlun farkına hak kazanacağı değerlendirdiği, bu kapsamda ... 2. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı dosyası yönünden davacı tarafından davalıdan; 1.040,00 USD asıl alacak , 7,66 USD işlemiş faiz , olmak üzere toplam 1.047,66 USD talep edildiği, dosya kapsamında yapılan incelemede, davacının davalıdan 1.040,00 USD asıl alacak talep edebileceği hesaplandığı, ancak davacının, davalıyı BK m.117 uyarınca temerrüde düşürdüğüne ilişkin dosyada herhangi bir ihtar veya bildirim bulunmadığından, 7,66 USD tutarındaki takip öncesi işlemiş faizi talep edemeyeceği, Bu itibarla davacının 1.040,00 USD (31.210,40 TL) asıl alacağına, takip tarihinden itibaren işleyecek şekilde 3095 sayılı Kanun’un 4/a maddesi uyarınca Devlet bankalarının USD cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesaplarına uyguladığı en yüksek faiz oranının uygulanması gerektiği sonucuna varıldığı belirtilmiştir.

Dava; Taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında ödenmeyen navlun ve fuar hizmet bedeli açıklamalı faturalardan bakiye alacağın tahsili talebiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Öncelikle Mahkememizce celp edilen ... 2. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasında; davacı/alacaklının 1.047,46-USD toplam alacağın tahsiline ilişkin icra takibine geçtiği, ödeme emrinin 22.01.2024 tarihinde davalı tarafa tebliği edildiği, davalının 17.01.2024 tarihli dilekçesi ile takibe, borca, yetki, faize ve borcun tüm ferilerine itirazı üzerine takibin durduğu ve İİK 67.maddesi uyarınca işbu davanın yasal süresi içerisinde açıldığı görülmüştür.

HMK'nın 10. maddesi uyarınca akdin ifa edileceği yer yetkilidir. Sözleşmeye göre akdin ifa yeri yani hizmetin yapıldığı yer aynı zamanda TBK 89. Maddesi uyarınca para borcu alacaklının yerleşim yeri İstanbul olduğundan, davalının icra takibinde yapmış olduğu yetki itirazının reddine karar verilmiştir.

Davalı tarafça süresi dahilinde yapılan zamanaşımı definin taraflar arasında düzenlenen taşıma hizmet sözleşmesi, fatura/gönderi tarihleri ile tazmin talebinde bulunduğu tarih ile icra takip tarihi ile arabuluculuk sürecinin başladığı tarih arasındaki süre ve dava tarihi de dikkate alınarak TTK 855 , TBK 154 maddesi uyarınca tazmin talebinin süresinde yapıldığının tespitiyle zamanaşımı definin reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacının alacağına ilişkin başlatılan icra takibine davalının itiraz etmesi sonucu takibin durması üzerine açılan itirazın iptali davasına ilişkin olduğu, uyuşmazlık konusunun ise davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı noktasında toplandığı tespit edilmiştir.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda Mali yönden yapılan inceleme ile ; davacı tarafından davalıya; 12.12.2023 tarihinde içeriği “ihracat navlun bedeli” olan 860 USD bedelli bir adet fatura ile 13.12.2023 tarihinde içeriği “Fuar malzemesi” ücreti olan 32.119,02 TL karşılığı 1.108,42 USD bedelli bir adet fatura düzenlenmiş olup, toplamda 1.968,42 USD tutarında fatura kesildiğinin anlaşıldığı, davalı tarafından 13.12.2023 tarihli faturaya 928,42 USD ödeme yapılmış ve davacının yevmiye defterinin incelenmesi neticesinde, söz konusu faturalar nedeniyle davacının davalıdan 1.040,00 USD alacaklı olarak kayıtlı olduğu, davacı tarafından dava konusu yapılan fatura davalıya TEMEL fatura senaryosu ile gönderildiği, davalı faturaları tebliğ almış ve kısmi ödeme yaparak bakiye kısmına noter kanalı ile itiraz ettiği, davaya konu olan faturalar davalı şirket tarafından bilinebilir faturalar olduğu, davalının Kadıköy ...Noterliği ihtarnamesi ile faturalara itiraz ettiği belirlenmiştir.

Taraflar arasında düzenlenmiş “fuar lojistiği sözleşmesi" nin 3.16 maddesinde "Güzergah dahilindeki yolun ...'den kaynaklanmayan kaza, sel, yangın, ilgili ülke otoriteleri tarafından gerekli izinlerin verilmemesi, kısıtlamalar ve benzeri haller gibi nedenlerle kapalı olması ve sevkiyatların taahhüt edilen sürede tamamlanamaması halinde ... sorumlu tutulamaz.. denilmektedir.

Türk Ticaret Kanunu'nun Taşıma sözleşmesinin uygulanması - Taşıma senedi başlıklı MADDE 856- (1) Taşıma senedi taraflardan birinin istemi üzerine düzenlenir. Senet üç özgün nüsha olarak hazırlanır ve gönderen tarafından imzalanır. Gönderen, taşıyıcının da taşıma senedini imzalamasını isteyebilir. El yazısı ile imzalanmış taşıma senetlerinin suretlerindeki imza, damga veya mühür şeklinde ya da basılı olabilir. Bir nüsha gönderene aittir, diğeri eşyaya eşlik eder, üçüncüsü taşıyıcıda kalır.

Taşıma senedi düzenlenmemiş olsa bile, tarafların karşılıklı ve birbirine uygun iradeleri ile taşıma sözleşmesi kurulur. Eşyanın taşıyıcıya teslimi, taşıma sözleşmesinin varlığına karinedir.

Taraflarlar arasında yapılan e-mail yazışmaları incelendiğinde; "20 Kasım 2023 tarihinde ... tarafından ..., ..."... bey, öncelikle varışı gerçekleşemeyen fuar malzemesinin navlun tutarın önden talep etmek ne kadar kurumsal etik bir durum , tartışılır.. Cuma günü yüklemeyi yapacağız. uçağa gerekli rezervleri yapmanızı rica ediyorum. Saygılarımla ", ..., ...'den ... 'e 27 Kasım 2023 tarihinde gönderide "Merhaba ... Bey, Uçak Cumartesiyi pazara bağlayan gece varış yaptı. Fatura konusunda ise, sizlere 2100 USD'lık fatura da indirim yapacağız ve 900 USD toplam hizmet bedeli olacak. Ayrıca 3400 USD havayolu fiyatını sizlere tamamen karsız verdim. Normal şartlarda ekstra indirim almadan kar ilave ederek teklif iletseydim zaten 4500 USD civarında bir sözleşme iletmem gerekirdi. Bu noktada sizleri hem fuarda mağdur etmemek hem de yüksek maliyetlere mecbur bırakmamak adına gerçekten elimizden geleni yapıyoruz. Tüm işlemlerin sorunsuz ilerlemesi adına 3400 USD ve revize edeceğimiz yeni fatura olan 900 USD deniz yükünün ödemesinin yapılması gerekiyor. Dubai Schenker sistemimiz üzerinden ödemeye ait onay görmek isteyecektir. Anlayışınız için teşekkür ederim. İyi çalışmalar." şeklinde ve davalı tarafından gönderilen mailde Kösedağ "35 euru atlamayalım .. 940 usd indirim" şeklinde ve sonrasında "Pardon 860 usd kesilecek "şeklinde cevap verdiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı itibari ile yapılan incelemede; taşımacı ...’in fuar malzemelerine ilişkin yükü, █████/2023-█████/2023 tarihleri arasında gerçeklesen "..." fuarı için ...'dan ...'ne Liman teslimi olarak anlaşılan taşıma işi ... den kaynaklanmayan nedenlerle hava taşıma organizasyonu kapsamında ekli “...” belgesinde görüldüğü üzere taşıdığı ve söz konusu hava taşımadan kaynaklanan navlun farkına hak kazanacağının değerlendirildiği, dosya kapsamında yapılan incelemede, davacının davalıdan 1.040,00 USD asıl alacak talep edebileceği hesaplandığı, ancak davacının, davalıyı BK m.117 uyarınca temerrüde düşürdüğüne ilişkin dosyada herhangi bir ihtar veya bildirim bulunmadığından, 7,66 USD tutarındaki takip öncesi işlemiş faizi talep edemeyeceği, bu itibarla davacının 1.040,00 USD (31.210,40 TL) asıl alacağına, takip tarihinden itibaren işleyecek şekilde 3095 sayılı Kanun’un 4/a maddesi uyarınca Devlet bankalarının USD cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesaplarına uyguladığı en yüksek faiz oranının uygulanması gerektiği sonucuna varıldığı tespit edilmiş olup, Mahkememizce de davanın kısmen kabulü ile ... 2.İcra Müdürlüğünün... esas sayılı takip dosyasında davalı borçlu tarafından yapılan itirazın kısmen iptali ile, takibin 1.040,00-USD asıl alacak üzerinden itirazın iptali ile takibin bu miktar üzerinden asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek şekilde 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının USD cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesaplarına uyguladığı en yüksek faiz oranının uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, İİK. 67/2. Maddesi uyarınca asıl alacağın %20’si oranında 31.210,40-TL*%20=6.242,08-TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,

1-... 2.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında davalı borçlu tarafından yapılan itirazın KISMEN İPTALİ ile, takibin 1.040,00-USD asıl alacak üzerinden itirazın iptali ile takibin bu miktar üzerinden asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek şekilde 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının USD cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesaplarına uyguladığı en yüksek faiz oranının uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

2-İİK. 67/2. Maddesi uyarınca asıl alacağın %20’si oranında 31.210,40-TL*%20=6.242,08-TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Harçlar Kanunu gereğince ve karar tarihi itibariyle alınması gereken 2.532,66 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.917,26 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne (13/2) göre vekalet ücreti dava değerini geçemeyeceğinden 37.076,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden davacıya verilmesine,

5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne göre vekalet ücreti red miktarını geçemeyeceğinden 265,90-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden davalıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL peşin/nisbi harcı, 15.000,00 TL bilirkişi ödemeleri, 130,00 TL tebligat+posta+diğer masraflar, olmak üzere toplam 15.745,40 TL yargılama giderinin kabul red oranı (%99,29) dikkate alınarak; 15.633,28 TLnin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

7-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından hüküm kurulmasına yer olmadığına,

8-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin 3.574,44 TL'sinin davalıdan, 25,56 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazine adına gelir kaydına,

9-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,

Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı. █████/2026

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır