Otoyol İhlalli Geçiş Ücreti ve Cezasına İlişkin Ticari Hizmet Sözleşmesinden Doğan İcra Takibine İtirazın İptali Davasında Araç İşletenin Sorumluluğu
Özet: Davacı şirket, davalıya ait araçlarla yapılan altı adet ihlalli otoyol/köprü geçişinden kaynaklanan 6.750 TL alacağın tahsili için başlattığı icra takibine davalının itiraz etmesi üzerine bu itirazın iptalini ve icra inkar tazminatı ödenmesini talep etmiş; davalı ise araçların ihlalli geçiş tarihlerinde uzun dönem kiralama sözleşmesiyle üçüncü kişilere kiralanmış olduğunu, kendisinin işleten sıfatı bulunmadığını ve itirazının haklı olduğunu savunmuş, mahkeme ise tüm dosya kapsamı ve yasal düzenlemeler ışığında ihlalli geçiş tarihlerinde araçların davalıya ait olduğunu belirlemiştir.
T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2026KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalıya ait, --------- plakalı araç ile 29.01.2025 ve 12.02.2025 tarihinde 2 kez; ----------- plakalı araç ile 17.04.2025 tarihinde 2 kez, 24.04.2025 tarihinde 1 kez, 26.04.2025 tarihinde 1 kez olmak üzere toplam 6 kez --------- ihlalli geçiş gerçekleştirdiğini, davacı müvekkilinin 6.750,00-TL tutarındaki alacağını tahsil amacıyla --------- İcra Dairesi --------- E. sayılı dosyasında ilamsız icra takibi başlatılmış olduğunu ancak davalı borçlu tarafından 22.07.2025 tarihli borca itiraz talebi ile takibin durdurulduğunu, davalı borçlunun itiraz talebi haksız ve hukuka aykırı olduğundan, dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulduğunu,--------- Arabuluculuk Bürosunun -------- numaralı dosyasında davalı borçlu ile anlaşma sağlanamadığını da belirterek, --------- İcra Dairesi ---------- E. sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptali ve takibin devamı ile davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın ihlalli geçiş yaptığı iddia edilen --------- ve ---------- plakalı araçların mülkiyetinin müvekkili şirkete ait olması sebebiyle işbu davayı yönelttiğini, ancak, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu madde 3 uyarınca salt mülkiyet sahibi olmak, sorumluluk doğurması için yeterli olmadığını, dava konusu araçların, iddia olunan geçiş tarihleri itibarıyla uzun dönem araç kiralama sözleşmeleri ile ihbar olunan ---------Şti. ile --------- Şti.'ye kiralanmış ve fiilen teslim edildiğini, davacı tarafın, müvekkili şirketin icra takibine itirazının haksız olduğunu iddia ederek yüzde yirmi icra inkar tazminatı talep etmiş ise de müvekkili şirketin itirazı, işleten sıfatının bulunmamasına ve yetki kuralına dayanmakta olup son derece haklı olduğunu, alacağın müvekkili şirket yönünden likit ve muaccel olmadığını, aksine, davacı tarafın, uzun dönem kiralama sözleşmelerini ve gerçek işletenleri araştırmaksızın, husumet yöneltilemeyecek olan müvekkili şirket aleyhine haksız ve kötüniyetli olarak icra takibi başlattığını belirterek davanın reddini istemiştir. Tetkik edilen dosya kapsamı bütün olarak değerledirildiğinde;Dava, ihlalli geçiş nedeniyle geçiş ücreti ve ceza tutarının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz.(6001 SYK m 30/7).27/2/2018 tarih ve ---------- sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ---------- sayılı ilamında; 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 30. Maddesinin 6639 Sayılı Kanun’un 33. Maddesi İle Değişiklik Yapılan (5) Numaralı Fıkrasının Birinci Cümlesinin İncelenmesi sonucunda, işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında, işletici şirketlerce işletme hakkının bir uzantısı olarak kontrolsüz geçişlerde takdir edildiği anlaşılan, geçiş ücretiyle doğrudan bağlantılı bulunduğu, işletme gelirleriyle irtibatlı olduğu ve işletme gelirleri üzerinde etki ve sonuç yarattığı değerlendirilen itiraz konusu kuraldaki cezanın, klasik anlamda idari yaptırım niteliğindeki idari para cezalarından farklı, idare hukuku alanından ziyade özel hukuk alanına yaklaşan, kendine özgü (sui generis) bir niteliğe sahip olduğu gerekçesi ile kuralın anayasaya aykırı olmadığı tespit edilerek anayasaya aykırılık başvurusu reddedilmiştir. Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde; davalıya ait --------- plakalı araç ile 29.01.2025 ve 12.02.2025 tarihinde 2 kez; ---------- plakalı araç ile 17.04.2025 tarihinde 2 kez, 24.04.2025 tarihinde 1 kez, 26.04.2025 tarihinde 1 kez olmak üzere toplam 6 kez ---------- geçilmiş olduğu, mahkememizce ilgili araçların tescil kayıtlarının araştırılmasında ihlalli geçiş tarihinde söz konusu araçların davalıya ait olduğu, davalıya ait araçların toplam 6 adet ----------- ihlalli geçiş yaptığı,--------- gelen müzekkere cevaplarından davalıya ait --------- plakalı aracın belirtilen tarihlerde------- ürünü bakiyesinin yetersiz olduğu, --------- plakalı aracın ise belirtilen tarihlerde --------- ürününün bulunmadığı, her ne kadar davalı tarafça uzun dönem araç kiralama sözleşmesi nedeniyle işleten sıfatının bulunmadığı savunması yapılmış ise de davalının işleten olup/ olmadığı, uzun süreli kiralama ilişkisi olup /olmadığı, ihlalli geçişlerden kimin sorumlu olacağı davalı ile kiracısı arasındaki iç ilişkiyi ilgilendiren hususlar olup davalının husumetinin bulunmadığı yönündeki savunmasının yerinde olmadığı, davacının söz konusu ihlalli geçişler nedeniyle takip talebindeki toplamda 6.750,00 TL'yi talep etmekte haklı olduğu, bu bedel üzerinden itirazın iptalinin gerektiği, alacak likit olmakla hükmedilen bu bedelin % 20'si oranında inkar tazminatının kabulüne karar vermek gerektiği anlaşılmakla ve aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;Davanın KABULÜNE,Davalının --------- İcra Müdürlüğünün ----------- Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynen devamına, Alacak likit olduğundan hükmedilen miktarın %20'i oranında 1.350,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Alınması gerekli harç yeterli olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,Davacı tarafından yapılan toplam 1.464,00 TL peşin harç ve başvuru harç masrafının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,Dava nedeniyle davacı tarafından yapılan 52,90 TL yargılama gideri masrafının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca takdir edilen 6.750,00 TL vekalet ücreti alacağının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 7155 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 13.fıkrası ve yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı taraftan tahsili ile hazine adına irat kaydına,Gider avansından sarf edilmeyen fazla yatan miktarın karar kesinleştiğinde IBAN/hesap numarası bildirilmesi halinde buraya, aksi halde --------- ile konutta ödemeli olarak davacıya İADESİNE,Dair. davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026