5. hukuk dairesinin cami inşaatıyla kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında el atma tarihi, yargı yolu ve harç/vekalet ücreti uyuşmazlıklarına ilişkin temyiz incelemesi.

5. Hukuk Dairesinin cami inşaatıyla kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında el atma tarihi, yargı yolu ve harç/vekalet ücreti uyuşmazlıklarına ilişkin temyiz incelemesi.

Özet: Bu hukuki evrak, davacının kamulaştırmasız el konulan taşınmaz bedelinin tahsili talebiyle açtığı davanın yargılama sürecini özetlemektedir. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, ardından hem davacı hem de davalı idare vekilleri tarafından istinaf başvurusu yapılmıştır. Bölge Adliye Mahkemesi, başvuruları esastan reddetmekle birlikte, kamu düzeni gereğince ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak taşınmazın 1983 sonrası edinimi nedeniyle nispi harç yerine maktu harç belirlenmesini hatalı bularak düzelterek yeniden davanın kabulüne hükmetmiştir. Her iki taraf vekilleri, bu Bölge Adliye Mahkemesi kararını da temyiz ederek; el atma tarihi, yargı yeri, husumet ve bedel tespiti gibi farklı itirazlarını dile getirmiş ve dosya Yargıtay incelemesine sunulmuştur.

5. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : ████████ Esas, ████████ Karar

KARAR : Esastan ret / Düzelterek yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : ███████ Esas, ████████ Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddi ile kamu düzeni gereğince yapılan inceleme sonucunda İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kocaeli ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 23 87... parsel sayılı taşınmaza cami yapmak suretiyle el atıldığını, taşınmaz bedelinin el atma tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığına yöneltilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırmasız el atma bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmaz için belirlenen bedelin düşük olduğunu, bölgedeki taşınmaz fiyatlarındaki artış nedeniyle endekslemenin yeterli olmadığını ileri sürmüştür.

2.Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu parsel üzerindeki caminin 1976 yılında yapıldığını, davada 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6 ncı maddesinin uygulanması gerektiğini, maddedeki düzenlemelerin dikkate alınması gerektiğini, ayrıca bu madde kapsamında açılan davalarda mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekâlet ücretinin maktu olarak belirlenmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşınmaza fiili olarak el atıldığı, husumet itirazının yerinde olmadığını, davacının dava konusu taşınmazı 1994 yılında imar uygulaması ile elde etmesine göre vekâlet ücretinin de nispi olarak belirlenmesinin doğru olduğu, belirlenen birim fiyatın uygun olduğu, arsa vasfındaki taşınmaza emsal incelemesi yapmak suretiyle değer tespitinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddi ile kamu düzeni gereğince yapılan inceleme sonucunda taşınmaza davacının 1994 yılında imar uygulaması ile 04.11.1983 tarihinden sonra malik olduğu, bu malik yönünden el atma tarihinin 1983 yılı sonrası olduğunun kabulü gerektiği, dolayısıyla taşınmaz bedeli yönünden nispi harca hükmedilmesi gerekirken maktu harca hükmedilmesi doğru olmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiştir.

2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; taşınmaza el atma tarihinin 1976 yılı olduğunu harç ve vekâlet ücretinin buna göre belirlenmesi gerektiğini, Anayasa Mahkemesinin Ek-1 maddenin son cümlesini iptal etmiş olması nedeniyle davaların idari yargıda görülmesi gerektiğini, davacının payının imar uygulaması sırasında kamu ortaklık payı sonucu oluşturulduğunu, davanın fiili el atma değil hukuki el atma olduğunu, husumetin Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığına yöneltilmesi gerektiğini, emsal karşılaştırmasının usule uygun olmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ( 6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde görülmediğinden temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, davalı idareden aşağıda yazılı kalan harcın alınarak Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.