Danıştay 13. Daire, TEİAŞ ihalesine yönelik itirazen şikayet başvurusunun süre başlangıcı, Kamu İhale Kurulunun süre yönünden ret kararı ve idare mahkemesinin iptal kararının temyiz incelemesi.
Özet: Türkiye Elektrik İletim A.Ş. tarafından gerçekleştirilen temizlik hizmet alımı ihalesinde, EKAP sistem arızası nedeniyle tekliflerin geç açılmasına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları üzerine yapılan şikayet başvurularının Kamu İhale Kurulu tarafından süre yönünden reddedilmesine karşın, idare mahkemesi, ihale sürecindeki işlem ve eylemlerin hukuka aykırılığının farkına varıldığı tarihin kesinleşen ihale kararının ilgililere tebliğ edildiği tarih olduğunu ve bu durumda başvuruların süresinde yapıldığını tespit ederek, Kurulun red kararını iptal etmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YONÜÇÜNCÜ DAİREEsas No:█████████Karar No:█████████TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... Otomotiv Ticaret Ltd. Şti. 2- ... Turizm Otomotiv Temizlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğünce ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “TEİAŞ Genel Temizlik ve Nitelikli İşlere Yönelik Hizmet Alımı" ihalesine ilişkin yapılan itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden reddine dair █████/2025 tarih ve 2025/UH.IV-1647 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; davacı şirketler tarafından, █████/2025 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, bu başvurunun █████/2025 tarihli karar ile süre yönünden reddedildiği, █████/2025 tarihinde yapılan itirazen şikayet başvurusunun da █████/2025 tarih ve 2025/UH.IV-1647 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararı ile idareye şikayet başvurusunun süresinde olmadığı gerekçesiyle süre yönünden reddi üzerine bakılan davanın açıldığı; Kamu ihalelerine yönelik şikayet başvurusu süresinin, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı, ihale sürecindeki hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem ve eylemlerin farkına varıldığı tarihin ise ihalenin bütün hüküm ve sonuçlarını içeren kesinleşen ihale kararının ilgililere tebliğ edildiği tarih olarak kabul edilmesi gerektiği, bu durumda şikayet süresinin kesinleşen ihale kararının tebliğ edildiği tarih olan █████/2025 tarihinden itibaren hesaplanacağı açık olup, █████/2025 tarihinde süresinde şikayet yoluna başvurulduğu anlaşıldığından, davacı şirketlerin itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, dava konusu Kurul kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek, dava konusu işlemin iptali yönünde karar veren Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından, ... ihale kayıt numaralı “TEİAŞ Genel Temizlik ve Nitelikli İşlere Yönelik Hizmet Alımı" ihalesi, ihale ilanında █████/2025 tarihi belirtilmesine rağmen, EKAP alt yapısından kaynaklanan sistem arızası nedeniyle █████/2025 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Davacı şirketlerin istekli sıfatıyla █████/2025 tarihinde ihale dokümanını satın aldıkları, yirmi yedi kısımdan oluşan ihalenin on yedinci kısmı için █████/2025 tarihinde e-teklif verdikleri, söz konusu ihalede yaklaşık maliyet bilgisine ve isteklilerce teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak tutulan tutanaklara EKAP "Durum İzleme Sayfası"ndan █████/2025 tarihi saat 10:38 itibarıyla erişilebildiği anlaşılmıştır. Davacı şirketler tarafından, tekliflerin ihale tarihi olan █████/2025 tarihinde açılması gerekirken █████/2025 tarihinde açılmasının, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 5. maddesinde düzenlenen temel ilkelere aykırılık oluşturduğu, bu nedenle de ihalenin iptal edilmesi gerektiği ileri sürülerek █████/2025 tarihinde şikayet başvurusunda bulunulmuştur. █████/2025 tarihinde şikayet başvurunun reddi üzerine █████/2025 tarihinde itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuş olup Kurul tarafından itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden reddine karar verilmiştir. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun “Temel ilkeler” başlıklı 5. maddesinde, “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur...”; “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36. maddesinde, “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. ... İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. ...."; 54. maddesinin birinci fıkrasında, “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler. ... onbirinci fıkrasının (c) bendinde, “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir. ..."; "İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55. maddesinde, “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar. İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvunu larihinden önce sonuçlandırılması esastır...” kuralı yer almaktadır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6. maddesinde "(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. (2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.”; “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7. maddesinde “ (1) Süreler; ... c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi, ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini, izleyen günden itibaren başlar,”; “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler" başlıklı 16. maddesinde “(7) Başvurular öncelikle; ... c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı, ... yönlerinden sırasıyla incelenir. ... (4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.”; “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17. maddesinde ise “(1) 16'ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykınlığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir." kurallarına yer verilmiştir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 56. maddesinde, “Ön yeterlik ve yeterlik başvuruları ile tekliflerin alınması ve açılmasına ilişkin işlemler: Kanun, bu Yönetmelik, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği ve tip şartnamelerde belirtilen hükümler çerçevesinde standart formlar kullanılarak gerçekleştirilir. Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı, başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerin her biri için ayrı sütun içerecek şekilde düzenlenir. ... Tekliflerin açılması ve değerlendirilmesine ilişkin tutanaklar EKAP üzerinde hazırlandıktan sonra, çıktısı alınarak ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır ve her oturum kapatılmadan önce bilgiler EKAP'a kaydedilir." kuralı yer almıştır. Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği'nin “E-tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 19. maddesinde, “e-teklifler, istekliler tarafından EKAP üzerinden hazırlanır."; "e-tekliflerin açılması" başlıklı 23. maddesinde, "E-teklifler, aynı günün mesai saatleri içerisinde istekliler ve hazır bulunanlar önünde ihale komisyonu tarafından EKAP üzerinde açılır. ... İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet açıklanır ve EKAP üzerinden Ek-1’de yer alan “İsteklilerce Teklif Edilen Fiyatlara İlişkin Tutanak” hazırlanır. Hazırlanan bu tutanaklar durum izleme ekranında ihaleye katılan istekliler tarafından görülebilir ve EKAP üzerinde kayda alınır. Bu tutanakların çıktısı ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilemez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere ilk oturum kapatılır." kurallarına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Aktarılan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday, istekli veya istekli olabileceklerin, Kanun'da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabileceği, Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulunun da, idareye usulüne uygun olarak şikayet başvurusunda bulunmak olduğu, şikayet başvurusunun ise, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce yapılması gerektiği anlaşılmaktadır. Dava dosyasının incelenmesinden; davacılar tarafından, Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğünce █████/2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “TEİAŞ Genel Temizlik ve Nitelikli İşlere Yönelik Hizmet Alımı" ihalesine ilişkin olarak, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 5. maddesinde düzenlenen temel ilkelere aykırılık oluşturduğu gerekçesiyle ihaleyi gerçekleştiren idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, şikayet başvurusunun reddedilmesi üzerine █████/2025 tarihli dilekçeyle itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden reddedilmesi üzerine de bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır. Uyuşmazlıkta, davacıların ihalenin hukuka aykırı olduğuna dair iddialarının EKAP üzerinden yaklaşık maliyet bilgisine ve isteklilerce teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak tutulan tutanaklara erişimin idare tarafından ihale tarihinde (█████/2025) sağlanması gerekirken, ertesi gün █████/2025 tarihinde saat 10:38'den sonra erişimin sağlanmasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır. İdareye şikayet başvuru süresinin, ihale sürecinde şikayete konu edilen işlemin farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 (on) gün olduğu dikkate alındığında, başvuru sahibi davacı şirketlerin itirazen şikayet dilekçesinde de belirttikleri üzere, şikayet konusu işlemin farkına varıldığı tarih olan █████/2025 tarihini izleyen 10 (on) gün içerisinde █████/2025 Pazartesi günü mesai bitimine kadar idareye şikayet başvurusunda bulunmaları gerekirken, bu süre geçirildikten sonra █████/2025 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulundukları anlaşıldığından, yapılan başvurunun süresinde olmadığı anlaşılmıştır, Bu itibarla, itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalının temyiz isteminin kabulüne; 2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. DAVANIN REDDİNE,4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ...-TL ilk derece yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan ...-TL ilk derece aşamasındaki yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacılara iadesine, 5. ...-TL temyiz yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,6. Posta giderleri avansından artan tutar ile istemi halinde kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının davalı idareye iadesine,7. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 8. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), █████/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.