Danıştay 13. Daire, Van 800 yataklı şehir hastanesi ihalesindeki fiyat dışı kriterlerin hukuka uygunluğuna dair Kamu İhale Kurulu kararının iptali istemli davanın temyiz incelemesini gerçekleştirmektedir.
Özet: Bu hukuki evrak, Van 800 yataklı şehir hastanesi yapım işi ihalesi dokümanlarına yönelik olarak yapılan itirazen şikayet başvurusunun Kamu İhale Kurumu tarafından reddedilmesi kararının iptali istemiyle açılan davanın temyiz incelemesine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, ihalelerde ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde kullanılan fiyat dışı unsurların (sınır değerin üzerindeki ilk geçerli teklife tam puan verilmesi, yapım işleri cirosu, öz kaynak oranı, faaliyet süresi, yasaklama ve fesih durumu ile hastane yapım deneyimi gibi kriterler) Kamu İhale Mevzuatına ve Genel Tebliğe uygun olduğunu, idarenin takdir yetkisi dahilinde belirlendiğini ve dolayısıyla Kamu İhale Kurulunun red kararında hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek davayı reddetmiştir. Davacı ise, bu fiyat dışı unsurların objektif olmadığını ve aşırı düşük teklif verenlerin ihaleyi alma imkanını ortadan kaldırdığını iddia etmektedir.
T.C.
D A N I Ş T A YONÜÇÜNCÜ DAİREEsas No:█████████Karar No:████████TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğünce ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Van 800 Yataklı Şehir Hastanesi Yapım İşi" ihalesi dokümanına yönelik olarak davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin █████/2025 tarih ve 2025/UY.II-1316 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; ilgili mevzuat hükümleri, dosyadaki mevcut bilgi ve belgeler ile dava konusu Kurul kararının birlikte göz önünde bulundurulması suretiyle 1. iddianın değerlendirilmesinden, kamu ihale mevzuatında ekonomik açıdan en avantajlı teklifin hangi yöntem kullanılarak belirleneceği ve işin niteliği ile idarenin ihtiyacına göre işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi unsurlar dikkate alınarak fiyat dışı unsurların belirlenmesi hususlarında idarelere takdir yetkisinin tanındığı, bu kapsamda teklifi sınır değerin üzerinde olan ilk geçerli teklif sahibi istekliye teklif fiyatı puanından tam puan verilmesi hususunun fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceğinin Kamu İhale Genel Tebliği'nde açıkça düzenleme altına alındığı göz önüne alındığında fiyat dışı unsur düzenlemesinin Tebliğ açıklamalarına uygun olarak gerçekleştirildiği, haliyle bahse konu iddianın yerinde olmadığı; 2. iddianın değerlendirilmesinden, Tebliğ'in 53.3.4. maddesinin (d) bendi uyarınca yapım işleri cirosunun toplam ciroya oranının ve (f) bendi uyarınca da öz kaynak oranı ile kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceğinin açık olduğu, haliyle bahse konu iddianın yerinde olmadığı; 3. iddianın değerlendirilmesinden, davacı şirket tarafından isteklilerin faaliyet süresinin uzunluğunun fiyat dışı unsur olarak belirlenmesinin mevzuata aykırı olduğu iddia edilmiş ise de, Tebliğ'in 53.3.4. maddesinin (e) bendi uyarınca isteklinin faaliyet süresini gösteren genel deneyimi fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceğinden bahse konu iddianın yerinde olmadığı; 4. iddianın değerlendirilmesinden, İdari Şartname'nin 35.1.1. maddesinde ve Tebliğ'in 53.3.4. maddesinin (a) bendinde yer alan düzenlemeler uyarınca, istekli hakkında ihale tarihinden önceki son beş yıl içinde kamu ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilmemiş olması hususu fiyat dışı unsur olarak belirlendiğinden, davacının bahse konu iddiasının yerinde olmadığı; 5. iddianın değerlendirilmesinden, Tebliğ'in 53.3.4. maddesinin (b) bendi uyarınca 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na göre imzalanan sözleşmelerin, ihale tarihinden önceki son beş yıl içinde aynı Kanun'un 16. maddesine göre devredilmemiş ve/veya yükleniciden kaynaklanan nedenlerle feshedilmemiş olmasının fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceği, haliyle bahse konu iddianın yerinde olmadığı; 6. iddianın değerlendirilmesinden, İdari Şartname'nin 35. maddesinde "hastane yapmış ve/veya yapıyor olmak" hususunun fiyat dışı unsur olarak belirlendiği ve isteklilerin buna dair belgeleri yeterlik bilgileri tablosunda beyan etmesi gerektiği, Belli İstekliler Arasında İhale Usulü İle İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Tip Ön Yeterlik Şartnamesi'nin 7.9. maddesinde de puanlama yöntemi olarak isteklilerin benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmek amacıyla iş deneyim belgesinin idarece istenebileceğine yönelik açıklamalara yer verildiği, dolayısıyla Tebliğ'in 53.3.4. maddesinin (f) bendi ve Tip Ön Yeterlik Şartnamesi'nin 7.9. maddesi uyarınca hastane yapmış/yapıyor olmanın benzer iş kapsamında fiyat dışı unsur olarak belirlenmesi konusunda herhangi bir aykırılığın söz konusu olmadığı ve davacının iddiasının yerinde olmadığı anlaşıldığından, davacı tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, sınır değerin üzerindeki ilk istekliye tam puan verilmesi nedeniyle aşırı düşük teklif sahibi istekli açıklama yapsa dahi yüksek teklif verene göre daha düşük puan alacağından hiç bir zaman ihaleyi alma imkanının olmayacağı, sınır değerin üzerindeki ilk isteklinin teklif tutarına 70 tam puan verilmesinin objektif kritere dayalı bir seçme yöntemi olmayıp ihalenin her zaman anılan istekliye verilmesi sonucunu doğuracak nitelikte bir kriter olduğu, 4734 sayılı Kanun'un 40. maddesinde ihaleyi yapan idarelere ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, sadece fiyat esasına göre veya fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alarak belirlenmesi ile fiyat dışı unsur belirlemeye uygun olan ihalelerde, nelerin fiyat dışı unsur olarak belirleneceği hususlarıyla sınırlı olmak üzere takdir yetkisi verildiği İdari Şartname'de yer alan şikayet konusu düzenlemenin Kanun’un 40. maddesine uygun olduğunun kabulünün, Kuruma eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerle sınırlı olarak verilen yetkinin (sınır değerin altında olan tekliflerin açıklama istenilmeksizin reddedilmesi) hiçbir kanuni dayanak aranmaksızın genişletildiği anlamına geldiği, 4734 sayılı Kanun'da, Kuruma veya idarelere, aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen isteklilerin teklifi yerine sırf sınır değerin üzerinde olduğu gerekçesiyle daha yüksek teklifleri tercih etme noktasında bir takdir yetkisi verilmediği, aynı niteliğe sahip mal, hizmet veya yapım işinin, teklif edilen fiyatlar arasından en düşük fiyat yerine daha yüksek bir fiyatla temin edilmesinin, ihale yapma mantığına ve kamu yararına uygun düşmediği, idarelerin, aşırı düşük teklif sorgulamasından geçmiş ve daha düşük teklif fiyatına sahip istekli yerine sınır değerin üzerinde olan daha yüksek fiyatı teklif eden bir istekliyi tercih edilebilme noktasında takdir yetkisinin bulunduğunun kabulünün, 4734 sayılı Kanun’un 38. maddesinde ayrıntılı bir şekilde yer alan aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ve sorgulanmasına ilişkin düzenlemeleri anlamsız hale getireceği; yeterlik kriterlerinin yeniden fiyat dışı unsur olarak belirlenmesinin Kanun'a aykırı olduğu, dava konusu ihale açık ihale usulüyle gerçekleştirildiği halde, fiyat dışı unsur düzenlemesinin belli istekliler arasındaki ihale usulü kurallarından alındığı, açık ihale usulüyle yapılan ihalelerde idarelere bu yönde bir takdir yetkisi verilmediği, isteklinin faaliyet süresinin uzunluğuna puan verilmesinin mevzuata aykırı olduğu, ihalelere katılmaktan yasaklanmamış olma kriterinin ikinci kez yasaklama getirdiğinden hukuka aykırı olduğu, imzalanan sözleşmelerin ihale tarihinden önceki son beş yıl içinde devredilmemiş olmasının yeterlik kriteri olarak belirlendiği, yasal bir hakkın kullanılmasının cezalandırılması anlamına gelen söz konusu düzenlemenin hukuka aykırı olduğu, ... Adliyesini yapan firmanın adliye yapımından elde edeceği belge B/II Grup bir iş deneyim belgesi olsa da adliye binasının üçte biri büyüklüğündeki dava konusu ihalede hastane belgesi sunmadığı için eksik puan alacağı, hastane binası ile adliye binası arasında tek farkın verilen hizmet ve içerisine konulacak cihazlar yönünden olacağı, idarece daha önce hastane yapmış ve kendi tanıdığı ve bildiği firmalara öncelik sağlayacak ve haksız rekabete neden olacak şekilde Şartname'de düzenleme yapılmasının açıkça hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu Kurul kararında yer alan gerekçelerle temyiz isteminin reddi ve Mahkeme kararının onanması gerektiği savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının Dairemiz kararında belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : ESAS YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY : Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğünce ... ihale kayıt numaralı "Van 800 Yataklı Şehir Hastanesi Yapım İşi" ihalesinin █████/2025 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirileceği ilan edilmiştir. █████/2025 tarihinde ihale dokümanını indiren davacı şirket tarafından aynı tarihte ihaleyi gerçekleştiren idareye şikayet başvurusunda bulunulmuş, bu başvuru hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuş, bu başvurusu dava konusu Kurul kararıyla reddedilmiştir. Bunun üzerine anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun ''Temel ilkeler'' başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında, ''İdareler, bu Kanun'a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.''; "İhalenin karara bağlanması ve onaylanması" başlıklı 40. maddesinde, "37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır. (Değişik ikinci fıkra: █████/2008-███████ md.) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir. ... En düşük fiyatın ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirildiği ihalelerde, birden fazla istekli tarafından aynı fiyatın teklif edildiği ve bunların da ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu anlaşıldığı takdirde, ikinci fıkrada belirtilen fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır. ..." kurallarına yer verilmiştir. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi" başlıklı 61. maddesinde, "(1) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. (2) (Ek:RG-18/5/2024-32550) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ve birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen işlerde, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak belirlenmesi zorunludur. (3) (Ek:RG-18/5/2024-32550) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat ile birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi halinde fiyat ve fiyat dışı unsurlar puanlanır. Fiyat puanlamasında en düşük geçerli teklif tutarı veya sınır değer ya da bu değerin üzerindeki ilk geçerli teklif tutarı kullanılır. Fiyat dışı unsurların puanlamasında ise 62 nci maddede belirtilen unsurlar esas alınır."; "Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme" başlıklı 62. maddesinde, "(1) İhale konusu işin özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer, süre gibi unsurlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir. (2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgeler idari şartnamede açıkça belirtilir. ..." kuralları yer almıştır. Kamu İhale Genel Tebliği'nin "Yapım işlerine ilişkin diğer hususlar" başlıklı 53. maddesinde, "... 53.3. (Ek: 23/8/2013-28744 R.G./2. md.) (Değişik:RG-18/5/2024-32550) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat ile birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili hususlar 53.3.1. Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak belirlenebilmektedir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar kullanılarak belirlenmesi durumunda, fiyat ve fiyat dışı unsurlar dahil toplam değerlendirme puanının yüz tam puan üzerinden hesaplanması ve aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir. 53.3.2. Fiyat dışı unsurların, Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen ilkelere aykırı olmayacak şekilde idari şartnamede açık ve net olarak düzenlenmesi gerekmektedir. ... 53.3.5. Fiyat dışı unsur puanlamasında belirlenen unsurların niteliğine uygun düştüğü ölçüde; a) Asgari ve azami değerler arasında kalan ara değerler için doğrusal orantı yapılır. b) İş ortaklığının puanı, her bir ortağın hesaplanan puanlarının ortaklık oranları ile çarpılması suretiyle bulunan puanların toplamıdır. Ancak 53.3.4 üncü maddenin (ç) bendinde yer alan unsurun puanlamasında ortaklardan biri veya birkaçı tarafından aranan kriterin sağlanması yeterlidir. Teklif fiyatı puanlaması; en düşük geçerli teklif tutarı veya 45 inci maddeye göre hesaplanan sınır değer ya da bu değerin üzerindeki ilk geçerli teklif tutarı referans değer alınarak yapılabilir. Bu durumda toplam değerlendirme puanı 100 olmak kaydıyla referans değere 50’den az olmamak üzere ihale dokümanında belirlenen tam puan verilir. Puanlama, teklif tutarları ile referans değer arasındaki farka bağlı olarak aşağıdaki formüle göre yapılır. ..." kuralına yer verilmiştir. İhaleye ait İdari Şartname'nin "Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi" başlıklı 35. maddesinde, "35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir. 35.1.1. Hesaplamada Kullanılacak Formül: Toplam Puan=Teklif Fiyatı Puanı+Fiyat Dışı Unsur Puanı İsteklinin Toplam Puanı hesaplanırken; Toplam Puan=(Teklif Tam Puanı-(|Sınır Değer Üzerindeki İlk Geçerli Teklif Tutarı-Teklif Fiyatı|XTeklif Tam Puanı/Sınır Değer Üzerindeki İlk Geçerli Teklif Tutarı))+Fiyat Dışı Unsur Puanı Teklif Fiyat Puanı: 70 Fiyat Dışı Unsur (FDU) Puanı: 30 ..." düzenlemesi yer almıştır.HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 1. Temyize konu İdare Mahkemesi kararının davacının itirazen şikayet dilekçesinde yer alan 2, 3, 4, 5 ve 6. iddiaları yönünden davanın reddine ilişkin kısmı incelendiğinde; İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın bu kısmı usul ve hukuka uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.2. Temyize konu Mahkeme kararının, davacının itirazen şikayet dilekçesinde yer alan 1. iddiası yönünden davanın reddine ilişkin kısmına gelince;Dairemizin tüm üyelerinin katılımıyla E:█████████ sayılı dosyası üzerinden █████/2021 tarihinde yapılan toplantıda, İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığınca █████/2021 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen "Sinop Sahil Belediyeler Birliği Katı Atık Ön İşlem Tesisi İnşaatı Yapım İşi" ihalesi dokümanına yönelik olarak "İhale İlanı’nın 5.A.1. maddesinde, teklif fiyatı puanlamasının 60 tam puan üzerinden yapılacağı; sınır değerin üstündeki ilk teklif fiyat sahibi isteklinin 60 puan alacağı; sınır değerin üstündeki isteklilere ait teklif puanlarının; TP=(TFsdx60)/TF formülü ile, sınır değerin altındaki isteklilere ait teklif puanların; TP=(TFx60)/TFsd formülü ile hesaplanacağı, bu formülde; TP: Teklif puanını, TFsd: Sınır değer hesabına dahil edilen istekliler arasında sınır değerin üstündeki ilk teklif fiyatı sahibi istekliyi, TF: İsteklinin teklif fiyatını ifade edeceği, aynı düzenlemenin İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde de yer aldığı, yapılan düzenleme sebebiyle teklifi sınır değerin altında olan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun olsa dahi ihalenin üzerlerinde kalma ihtimalinin bulunmadığı, formüle göre sınır değerin altında daha düşük teklif veren istekli daha düşük puan aldığı, söz konusu düzenlemenin rekabeti ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerini olumsuz etkilediğinden kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil ettiği, bu düzenlemeyle ihale yapılmasının hukuka aykırı olduğu ve ihalenin iptal edilmediği gerektiği" iddiasıyla yapılan itirazen şikayet başvurusunun, "ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin kamu ihale mevzuatında hangi yöntem kullanılarak belirleneceği ve işin niteliğine ve idarenin ihtiyacına göre işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi unsurlar dikkate alınarak fiyat dışı unsurların belirlenmesi hususlarında idarelere takdir yetkisinin tanındığı görülmüştür. Başvuruya konu ihalede sınır değerin üzerindeki ilk teklif sahibi isteklinin teklif fiyatı baz alınmak suretiyle sınır değerin üzerindeki ve altındaki isteklilerin teklif fiyatı puanlamasının ayrı ayrı hesaplanacak şekilde fiyat dışı unsur puanlamasına tabi tutulmasının idareye tanınan bu takdir yetkisi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, kaldı ki değerlendirme puanının sadece teklif fiyatı puanından oluşmadığı, kalite ve teknik değer nitelik puanı ile teklif fiyatı puanının toplamından oluştuğu, sınır değerin altındaki isteklilerden de aşırı düşük teklif açıklaması talep edileceği ve ihalenin buna göre sonuçlandırılacağı anlaşılmış olup, mevcut doküman düzenlemelerinde teklif fiyatı puanlamasına ilişkin yapılan düzenlemenin kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmediği ve başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı" gerekçesiyle reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Dairemizin █████/2021 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla oyçokluğuyla onanması suretiyle, teklif fiyatına ilişkin tam puanın (söz konusu ihalede 60 puan) sınır değerin üstündeki ilk teklif sahibi istekliye verilmesi yöntemi esas alınarak en avantajlı teklifin belirlenmesinin idarenin takdir yetkisinde olduğu kabul edilerek, doküman düzenlemesinde hukuka aykırılık bulunmadığına karar verilmiştir.Dairemizin bu yöndeki kararlarının yeniden değerlendirilmesi amacıyla Dairemizin tüm üyelerinin katılımıyla █████/2026 tarihinde yapılan toplantıda oybirliğiyle "içtihat değişikliği"ne gidilmiş olup, anılan toplantıda; "Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 'Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi' başlıklı 61. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan '... veya sınır değer ya da bu değerin üzerindeki ilk geçerli teklif tutarı...' ibareleri ile Kamu İhale Genel Tebliği'nin 'Yapım işlerine ilişkin diğer hususlar' başlıklı 53. maddesinin 53.3.5. nolu alt maddesinde yer alan '... veya 45 inci maddeye göre hesaplanan sınır değer ya da bu değerin üzerindeki ilk geçerli teklif tutarı referans değer ...' ibarelerinin 4734 sayılı Kanun'a uygun olup olmadığı yönünden yapılan incelemede; 4734 sayılı Kanun’un 40. maddesinde, Kanun’un 37. ve 38. maddelerine göre yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılacağı, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği kurala bağlanmıştır. 4734 sayılı Kanun incelendiğinde, Kamu İhale Kurumuna verilen düzenleme yetkileri dışında, ihale sürecine ilişkin olarak ihaleyi yapan idarelere tanınan takdir yetkisinin son derece sınırlı olduğu görülmektedir. Nitekim ihtiyacın tespiti ile niteliğin ve miktarın belirlenmesi gibi alanlarda çok geniş takdir yetkisi bulunan idarelerin, bu belirlemeler yapılıp ihaleye çıkma kararı verildikten sonra, ihale usulünün seçilmesi, ihalenin ilanı, tekliflerin değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi gibi temel konularda takdir yetkisi ya hiç yoktur ya da son derece sınırlıdır. Bu durum Avrupa Birliği mevzuatı ve diğer ihale modellerinde de aynıdır. Zira idarelerce harcanan para kamu kaynağı olup, bu kaynağın kamuya en çok faydayı sağlayacak şekilde özellikle saydamlık, rekabet ve eşit muamele ilkeleri gözetilerek kullanılması zorunludur. Bu zorunluluklara uyulmaması kamu kaynağının israf edilmesi sonucunu doğuracaktır. 4734 sayılı Kanun’un 40. maddesinde ihaleyi yapan idarelere iki konuda takdir yetkisi verildiği görülmektedir. Bunlardan ilki, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, sadece fiyat esasına göre veya fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alarak belirlenmesi noktasındadır. İdarelerin bu alandaki takdir yetkisi de sınırsız olmayıp, ihale konusu işin niteliğinin gerektirmesi, yerli üretimin ve ileri teknolojinin teşviki veya çevresel hassasiyetlerin gözetilmesini sağlamak gibi amaçlarla kullanılmalıdır. Anılan madde kapsamında idarelere verilen ikinci takdir yetkisi ise, fiyat dışı unsur belirlemeye uygun olan ihalelerde, nelerin fiyat dışı unsur olarak belirleneceğine ilişkin sınırlı yetkidir. Zira fiyat dışı unsur olarak ya söz konusu maddede sayılan 'işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer' unsurlarından ihale konusuna uygun olanların ya da sayılanlara benzer unsurların belirlenmesi zorunludur. 4734 sayılı Kanun'da yer alan kurallara benzer şekilde, █████/2014 tarih ve ███████/EU sayılı (mal, hizmet ve yapım işleri ihale usullerinin uyumlaştırılmasına yönelik) Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesine ilişkin 67. maddesinde fiyat dışı unsur olarak, nitelik yanında çevresel ve/veya sosyal gerekliliklere yönelik düzenlemeler yapılabileceği ifade edildikten sonra, bunlara örnek olarak; kalite, teknik üstünlük, estetik ve fonksiyonel özellikler, ulaşılabilirlik, tüm kullanıcılar için tasarlanmış olması, sosyal, çevresel ve yenilikçi karakter göstermesi, organizasyon, sözleşmeyi yürütecek nitelikli ve tecrübeli personel istihdamı, satış sonrası servis, teknik destek, teslimat tarihi ve süreci gibi unsurlar sayılmıştır. Görüldüğü üzere, idarelerce fiyat dışı unsur olarak belirlenebilecek hususlar anılan Direktifte daha ayrıntılı şekilde sayılmış olup, ya sayılan bu özelliklerden uygun görülenlerin ya da bunlara benzer olanların fiyat dışı unsur olarak seçilmesi zorunludur. 4734 sayılı Kanun'un 40. maddesinde, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği kurala bağlanmıştır. Öncelikle, maddede bahsedilen fiyat esasından anlaşılması gereken hususun ne olduğunun, diğer bir ifade ile her durumda en düşük fiyatın mı yoksa idare tarafından tespit edilebilecek herhangi bir fiyatın mı kastedildiğinin ortaya koyulması gerekmektedir. 4734 sayılı Kanun'un 40. maddesinin ikinci fıkrasının ilk halinde, 'Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sadece en düşük fiyat esasına göre belirlenmesinin mümkün olmadığı durumlarda; işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenir. ...' kuralına yer verilmişken, 5812 sayılı Kanun'la yapılan değişiklik sonucu madde yukarıda aktarılan halini almıştır. Değişiklik sonrasında Kanun maddesinde en düşük fiyat ibaresinin kullanılmadığı, buna göre fiyat esasından anlaşılması gerekenin mutlak olarak en düşük fiyat olmadığı ileri sürülebilirse de, söz konusu değişikliğe ilişkin olarak 5812 sayılı Kanun'un gerekçesinde yer alan '4734 sayılı Kanun'un 40. maddesinde yapılması öngörülen değişiklikle, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesine ilişkin olarak mevcut uygulamadan farklı şekilde, en düşük fiyatın esas alınması veya fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleme yapılması hususunda idarelere takdir yetkisi verilmektedir. Böylece işin niteliğine ve idarenin ihtiyacına göre kaliteli mal, hizmet veya yapım işlerinin temini amaçlanmaktadır.' şeklindeki açıklama böyle bir iddiayı çürütmektedir. Öte yandan, 4734 sayılı Kanun'un 38. maddesinde yaklaşık maliyeti 8. maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımı ile yapım işleri ihalelerinde Kuruma sınır değerin altında olan tekliflerin açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmakla sınırlı bir yetki verilmiştir. Anılan düzenlemelerin Kanun’un 40. maddesine uygun olduğunun kabulü, Kuruma eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerle sınırlı olarak verilen yetkinin hiçbir kanuni dayanak aranmaksızın idarelere verildiği anlamına gelecektir. Zira 4734 sayılı Kanun'da, Kuruma veya idarelere, aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen isteklilerin teklifi yerine sırf sınır değerin üzerinde olduğu gerekçesiyle daha yüksek teklifleri tercih etme noktasında bir takdir yetkisi verilmemiştir. Ayrıca, aynı niteliğe sahip mal, hizmet veya yapım işinin, teklif edilen fiyatlar arasından en düşük fiyat yerine daha yüksek bir fiyatla temin edilmesi, ihale yapma mantığına ve kamu yararına uygun düşmemektedir. Zira ihale, aynı nitelikteki işin (işi yapmaya ehil olanlar arasından) mümkün olan en düşük fiyatla temini amacıyla yapılmakta olup, böyle bir amaç ortadan kalktığında ihale yapma gereği de ortadan kalkacaktır. Bu itibarla, anılan düzenlemeler, 4734 sayılı Kanun’un 40. maddesinin hem lafzına hem de amacına aykırıdır. En düşük fiyat teklifi yerine sınır değerin veya sınır değerin üzerindeki ilk geçerli teklifin tercih edilmesinin, ihale konusu işin kusursuz bir şekilde yerine getirilmemesi riskinin önlenmesi adına hukuka uygun görülüp görülemeyeceği yönünden yapılan değerlendirmede; 4734 sayılı Kanun'un 'Aşırı düşük teklifler' başlıklı 38. maddesinin Kuruma verdiği yetki kapsamında, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tespit edilerek Kurum tarafından belirlenen ölçütlere göre sorgulanmakta ve açıklamaları uygun görülmeyen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılmaktadır. Bu suretle ihalenin gerçekçi maliyet hesaplamalarına dayalı olmayan teklif sunan istekliler üzerinde kalma riski mümkün olduğu kadar azaltılmaya çalışılmaktadır. Ayrıca, 4734 sayılı Kanun'un kesin teminatı düzenleyen 43. maddesinin üçüncü fıkrasına göre Kurum’un, ihale üzerinde kalan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması halinde, bu istekliden yaklaşık maliyetin %6’sından az ve %15’inden fazla olmamak üzere alınacak kesin teminat oranına ilişkin düzenlemeler yapabilme yetkisi de bulunmaktadır. Öncelikle belirtilmesi gereken husus, söz konusu düzenlemelerle, idarelere, aşırı düşük teklif sorgulamasından geçmiş ve daha düşük teklif fiyatına sahip istekli yerine sınır değerin üzerinde olan daha yüksek fiyatı teklif eden bir istekliyi tercih edilebilme noktasında tercihte bulunma yetkisinin verilmesi, 4734 sayılı Kanun’un 38. maddesinde ayrıntılı bir şekilde yer alan aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ve sorgulanmasına ilişkin düzenlemeleri anlamsız hale getirecektir. Sınır değer, Kurumun iş gruplarına göre belirlediği katsayılar, ihalede verilen teklif fiyatları ile ihale konusu işin yaklaşık maliyetinin belli ölçülerde dikkate alınması sonucu ortaya çıkan bir tutardır. İhale öncesinde hangi düzeyde oluşacağı bilinmeyen bu değere bağlanan temel hukuki sonuç, bu değerin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi olup, bu değere başka bir fonksiyon yüklemenin hukuki ve mantıksal bir dayanağı bulunmamaktadır. Söz konusu düzenlemelerle, ihale konusu işin kusursuz bir şekilde yerine getirilmesindeki riskin önlenmesi amaçlanıyor ise, tesadüfi bazı faktörlere göre ortaya çıkan sınır değerin bir üzerindeki teklif fiyatı yerine, daha yüksek bir teklif fiyatının tercih edilmesi de mümkün olacağından, idareler tarafından daha yüksek olan bu teklif fiyatlarının tercih edilmesi durumunda bunun da takdir yetkisi çerçevesinde görülmesi gerekecektir. Daha yüksek teklif fiyatı sahibi isteklilerin ihale konusu işin zamanında ve istenilen kalitede gerçekleştirilmesi hususunda daha avantajlı olacakları kuşkusuz olup, işin sahibi idareler tarafından da (işi yapmaya ehil istekliler arasında) fiyat tamamen ikinci planda tutularak öncelik, işin süresinde ve istenilen kalitede tamamlanmasına verilebilir. Bununla birlikte, kamu alımlarında gözetilmesi gereken husus sadece idarelerin bu önceliği değil, uzun yılların tecrübesine dayalı olarak oluşturulan ve geliştirilen ihale kurallarına bağlı kalınarak ihalede en uygun fiyat, kalite ve risk bileşiminin seçilmesi suretiyle, bir bütün olarak belli tutardaki kamu kaynağından elde edilecek yararı en yüksek noktaya çıkarmaktır. 4734 sayılı Kanun'a benzer şekilde, ███████/EC sayılı Direktif'in ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesine ilişkin 67. maddesinde yer alan kurallara göre de, ekonomik açıdan en avantajlı teklif ya sadece fiyat (veya maliyet) esasına göre ya da fiyatla birlikte fiyat dışı unsur da kullanılarak en uygun fiyat-kalite oranının sağlanması amacı çerçevesinde belirlenmektedir. İdarelerin, ihaleyi en düşük fiyatı teklif eden isteklilere vermek istememelerinin kökeni, büyük ölçüde, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu dönemindeki uygulamalardan kaynaklanmaktadır. Aşırı düşük tekliflerin sorgulanmasına ilişkin bir düzenleme yer almayan 2886 sayılı Kanun'da, yapım işlerinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde istekliler tarafından teklif edilen fiyatların ortalamalarına dayalı bazı usuller sıklıkla kullanılmıştır. 2886 sayılı Kanun'un 'Uygun bedelin tespiti' başlıklı 28. maddesine göre, 'eksiltmelerde uygun bedel; tahmin edilen bedeli geçmemek şartı ile teklif edilen bedellerin tercihe layık görüleni' olarak tanımlanmıştır. Anılan maddede ayrıca, uygun bedelin tercihinde kullanılacak kriterler ile eksiltmelerde kabul edilecek azami indirim miktar veya oranlarının; işin niteliği, nevi ve miktarı, birim fiyatları, istekli tarafından talep edilen avans miktarı ve isteklinin buna benzer teknik ve mali yeterliği ile ilgili diğer hususlar da gözönünde bulundurulmak ve gerektiğinde diğer bakanlıkların da görüşleri alınmak suretiyle her yıl Bayındırlık ve İskan Bakanının koordinatörlüğünde Milli Savunma, Maliye ve Gümrük, Tarım Orman ve Köy İşleri, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlarınca tespit olunarak Resmî Gazete'de yayımlanacağı kurala bağlanmıştır. Bu kapsamda, █████/2001 tarih ve 24336 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan '2001 Yılında Girişilecek Yapım İhalelerinde Uygun Bedelin Tercihinde Kullanılacak Kriterler Hakkında Tebliğ'in 4. maddesine göre uygun bedel aşağıda gösterildiği şekilde belirlenmiştir: 'İhaleye katılmaya hak kazanan isteklilere ait geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması alınarak bu ortalamaya (10) eklenmek suretiyle azami indirim oranı, (5) çıkartılmak suretiyle asgari indirim oranı bulunur. Azami ve asgari indirim oranları dışında kalan teklifler değerlendirme dışı tutularak kalan teklifler, isteklinin yeterlik puanı ile çarpılır. Bu çarpım sonucunda itibari indirim oranı en yüksek olan isteklinin teklifi, "Uygun Bedel" kabul edilir. Aritmetik ortalama sonunda, azami ve asgari indirim oranları arasında teklif kalmadığı takdirde, azami indirim oranına üstten en yakın teklif, "Uygun Bedel" kabul edilir. Azami ve asgari indirim oranları arasında tek bir teklif kaldığı takdirde, bu teklif "Uygun Bedel" kabul edilir.' Aktarılan bu uygulamaya göre, ihalenin bir istekli üzerinde kalmasının ön şartı, o isteklinin ihalede en düşük teklifi vermemesidir. Diğer bir ifade ile, ihalenin en düşük fiyatı teklif eden istekli üzerinde kalma ihtimali bulunmamaktadır. En düşük teklif fiyatı yerine rastlantısal olarak belirlenecek daha yüksek tekliflerin uygun bedel olarak tercih edilmesinin, isteklilerin fiyatlama davranışlarını bozarak ihalelerde olması gerekenden daha yüksek fiyatların teklif edilmesi sonucunu doğuracağı bilinmesi gereken bir husustur. 4734 sayılı Kanun'la birlikte bu yanlış uygulamaya son verilmiş, gerçekçi olmayan tekliflerin verilmesinin önlenmesi amacıyla 2886 sayılı Kanun uygulamasında yer alan ortalama fiyat usulüne alternatif olarak, Avrupa Birliği Direktiflerinde ve diğer ihale modellerinde yer alan, aşırı düşük teklif sahiplerinden açıklama istenilmesi, açıklama yapamayanların ise değerlendirme dışı bırakılması yöntemine geçilmiştir. Söz konusu düzenlemeler, esas itibarıyla, 2886 sayılı Kanun döneminde uygulanan ancak daha sonra terkedilen bu uygulamaya benzer niteliktedir. Nitekim isteklilerden hem aşırı düşük teklif açıklaması istenip hem de aşırı düşük teklif açıklamasını başarılı bir şekilde yapmış bir isteklinin teklifi yerine daha yüksek olmasına rağmen sınır değerin üzerindeki ilk teklifin tercih edilmesindeki mantık çelişkisi bu nedenle ortaya çıkmaktadır. Bu itibarla, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde dikkate alınması gereken tek unsurun işin kusursuz bir şekilde yerine getirilmesi riskinin önlenmesi değil, en uygun fiyat, kalite ve risk bileşiminin seçilmesi olduğu dikkate alındığında, söz konusu düzenlemelerin bu yönden de hukuka aykırı olduğuna" karar verilmiştir. İhaleye ait İdari Şartname'ye göre, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecek olup, 100 tam puandan 30 puan idarece fiyat dışı unsur olarak belirlenen “kalite ve teknik değer nitelik” unsuruna, 70 puan ise teklif fiyatına verilecektir. Ancak teklif fiyatın puanlanmasında sınır değerin üstündeki ilk teklif sahibi istekliye en yüksek puan verilecektir. Bu durumda, kalite ve teknik değer nitelik puanlarının eşitliği durumunda, en düşük fiyatı teklif eden istekli yerine sınır değerin bir üzerindeki istekli ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenecektir. Diğer bir ifadeyle, daha düşük fiyatı teklif eden ancak sınır değerin altında yer alan bir isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olabilmesi için sınır değerin bir üzerinde yer alan istekliye nazaran daha yüksek nitelik puanına sahip olması gerekmektedir. Davacı şirket tarafından, "anılan düzenlemeye göre; ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecek olup, 100 tam puandan 30 puan idarece fiyat dışı unsur olarak belirlenen 'kalite ve teknik değer nitelik' unsuruna, 70 puan ise teklif fiyatına verileceği, ancak teklif fiyatın puanlanmasında sınır değerin üstündeki ilk teklif sahibi istekliye en yüksek puan verileceği, bu durumda, kalite ve teknik değer nitelik puanlarının eşitliği durumunda, en düşük fiyatı teklif eden istekli yerine sınır değerin bir ifadeyle, daha düşük fiyatı teklif eden ancak sınır değerin altında yer alan isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olabilmesi için sınır değerin üzerinde yer alan ilk istekliye nazaran daha yüksek nitelik puanına sahip olması gerektiği, sınır değerin üzerindeki ilk isteklinin teklif tutarına 70 tam puan verilmesinin objektif kritere dayalı bir seçme yöntemi olmadığı, ihalenin her zaman sınır değerin üzerindeki ilk isteye verilmesini sağlayan bir kriter olduğu, anılan düzenlemenin, 4734 sayılı Kanun’un 38’inci ve 40’ıncı maddesine aykırı olması nedeniyle ihalenin iptali gerektiği" iddiasıyla İdari Şartname'nin 35. maddesine yönelik itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuş; dava konusu Kurul kararıyla, "... kamu ihale mevzuatında ekonomik açıdan en avantajlı teklifin hangi yöntem kullanılarak belirleneceği ve işin niteliği ile idarenin ihtiyacına göre işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi unsurlar dikkate alınarak fiyat dışı unsurların belirlenmesi hususlarında idarelere takdir yetkisinin tanındığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53.3.5’inci maddesi açıklamaları uyarınca teklifi sınır değerin üzerinde olan ilk geçerli teklif sahibi istekliye teklif fiyatı puanından tam puan verilmesi hususunun fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceği, ayrıca anılan fiyat dışı unsur düzenlemesine ilişkin açıklamaların örnekleriyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53.3.5’inci maddesinde yer aldığı tespit edildiğinden iddia konusu fiyat dışı unsur düzenlemesinin Tebliğ açıklamalarına uygun olarak gerçekleştirildiği ..." gerekçeleriyle anılan iddia yerinde bulunmayarak başvurunun anılan iddia yönünden reddine karar verilmiştir. Kurul tarafından, sınır değerin üzerindeki ilk geçerli teklif sahibi isteklinin teklif fiyatı baz alınmak suretiyle sınır değerin üzerindeki ve/veya altındaki isteklilerin tekliflerinin ayrı ayrı hesaplanacak şekilde fiyat dışı unsur puanlamasına tabi tutulmasının, diğer bir ifade ile, en düşük fiyat yerine sınır değerin üzerindeki ilk teklifin daha avantajlı teklif olarak belirlenmesinin idareye tanınan takdir yetkisi kapsamında olduğu değerlendirilmiştir. Aktarıldığı üzere, dava konusu ihale dokümanında yapılan düzenlemelere göre, teklif fiyatı puanlanmasında en yüksek (70) puan sınır değerin üstündeki ilk geçerli teklif sahibi istekliye verilecektir. Davacı tarafından yapılan bu düzenlemenin objektif kritere dayalı bir seçme yöntemi olmadığı, 4734 sayılı Kanun'un 38. ve 40. maddelerine aykırı olduğu iddia edilirken, Kurul tarafından söz konusu belirlemenin idarenin takdir yetkisi kapsamında olduğu, Tebliğ’in 53.3.5. maddesi açıklamaları uyarınca teklifi sınır değerin üzerinde olan ilk geçerli teklif sahibi istekliye teklif fiyatı puanından tam puan verilmesi hususunun fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceği belirtilmektedir. Uyuşmazlığa konu ihalede yaklaşık maliyetin 10.034.858.685,50-TL, sınır değerin 7.853.675.081,91-TL olduğu; █████/2025 tarih ve 1 sayılı ihale komisyonu kararında, ihaleye 11 istekli tarafından teklif verildiği, idarece 8 teklifin geçerli olarak belirlendiği; ... A.Ş. & ... Yapı Malz. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile ... Taah. A.Ş. & ... Tur. Elek. Taah. Tic. ve San. A.Ş. İş Ortaklığının yönetim kurulu karar defterlerinde ortakların ortaklık oranlarının yer almadığı gerekçesiyle, ... Konut İnş. A.Ş. & ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının geçici teminatının uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı; ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin ... Makina İnş. A.Ş. & ... San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı; ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ... San. Maden. Enerji Müşavirlik Tic. A.Ş. & ... İnş. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı olarak belirlendiği anlaşılmaktadır. Anılan ihale komisyonu kararında yer aldığı şekliyle ihalede geçerli teklif sahibi isteklilerin teklif ettikleri bedeller ve fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedelleri aşağıda tablo olarak düzenlenmiştir. İsteklinin Adı/ Ticaret ÜnvanıTeklif Ettiği BedelFiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli 1... Makina İnş. A.Ş. & ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı 8.283.000.000,00-TL 99,00Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi2... San. Maden. Enerji Müşavirlik Tic. A.Ş. & ... İnş. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı 8.887.000.000,00-TL 91,49Ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif sahibi3... Enerji Turizm San. ve Tic. A.Ş. & ... Asfalt Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı 8.971.011.504,77-TL 87,474... İnş. Tic. ve San. A.Ş. 9.653.000.000,00-TL 83,425... San. ve Tic. A.Ş. 9.864.000.000,00-TL 84,646... Uluslararası İnş. ve Taah. A.Ş. 10.265.000.000,00-TL 80,25 7... İnş. A.Ş. & ... İnş. Taah. Tic. San. ve Turizm A.Ş. İş Ortaklığı 10.999.565.000,00-TL 73,54 8... San. ve Tic. A.Ş. & ... Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı 11.585.000.000,00-TL 67,56İhale komisyonu kararının incelenmesinden, uyuşmazlığa konu ihaleye katılan istekliler tarafından sınır değerin altında teklif verilmediği, ihaledeki ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin aynı zamanda ihaleye en düşük teklifi veren istekli olduğu, yine ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de ihaleye en düşük ikinci teklifi veren istekli olduğu, ihalenin bu istekliler üzerinde bırakıldığı ve ihaleye davacı şirket tarafından teklif verilmediği görülmüştür. Her ne kadar İdari Şartname'nin itirazen şikayet başvurusuna konu düzenlemesinin dayanağı olan Yönetmelik ve Tebliğ düzenlemelerinin yukarıda ayrıntısına yer verildiği üzere 4734 sayılı Kanun'a aykırı olduğu açıkça ortaya koyulmuş ise de, işbu davanın konusunun ihale dokümanın hukuka aykırılığına ilişkin olduğu, Yönetmelik ve Tebliğ'in anılan düzenlemelerinin iptali istenilmediğinden, işbu davada dava konusu edilmeyen düzenlemeler yönünden hüküm kurulmasına hukuken imkan bulunmamaktadır. Bu itibarla, işbu davaya konu İdari Şartname düzenlemesinin ihaleye katılıma engel bir husus içermediği, ihalede sınır değerin altında teklif verilmediği ve ihale en düşük teklifi veren istekli üzerinde bırakıldığından, işbu ihale kapsamında sonuca etkili olmadığı ve anılan düzenleme davacının ihaleye katılımına engel teşkil etmediği halde davacının ihaleye teklif vermediği dikkate alındığında, doküman düzenlemesindeki hukuka aykırılığın ihalenin iptalini gerektirmediği sonucuna varıldığından, anılan iddia yönünden itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında ve davanın reddine ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının yukarıda belirtilen GEREKÇEYLE ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 5. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), █████/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.