5. hukuk dairesi, imar planında sağlık tesisi alanı olarak ayrılan taşınmaza hukuki el atma nedeniyle kamulaştırmasız el atma bedelinin tahsili davasına ilişkin temyiz incelemesi yapıyor.

5. Hukuk Dairesi, imar planında sağlık tesisi alanı olarak ayrılan taşınmaza hukuki el atma nedeniyle kamulaştırmasız el atma bedelinin tahsili davasına ilişkin temyiz incelemesi yapıyor.

Özet: Kamulaştırmasız el atılan ve imar planında sağlık tesisi alanı olarak ayrılması nedeniyle mülkiyet hakkı kısıtlanan taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsili istemiyle açılan davada, ilk derece mahkemesinin kabul kararının ardından, davalı idarenin istinaf başvurusu üzerine bölge adliye mahkemesi, taşınmaza fiili el atma olmamasına rağmen imar planının uzun süre hayata geçirilememesinin mülkiyet hakkının özüne dokunan kamulaştırmasız el koyma niteliğinde olduğu gerekçesiyle, kamulaştırma yetki ve sorumluluğunun davalı idareye ait olduğunu belirterek, ilk derece kararını düzelterek esas hakkında yeniden davanın kabulüne hükmetmiş olup, bu karar davalı idarece temyiz edilmiştir.

5. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : ████████ Esas, ████████ Karar

KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 8. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : ████████ Esas, ████████ Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare ve ihbar olunan ... vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince ihbar olunan vekilinin istinaf başvuru dilekçesinin reddine, davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Denizli ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 43... parsel sayılı taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında "sağlık tesis alanı" olarak ayrılması suretiyle kamulaştırma yapılmadan taşınmaza hukuken el atıldığını, davacının mülkiyet hakkının kısıtlandığını ileri sürerek taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın imar planında sağlık tesis alanı olarak ayrıldığını, imar planının belediye tarafından yapıldığını, kurumlarının sorumlu tutulamayacağını, dava konusu taşınmazdaki mülkiyet hakkının kısıtlanmadığını, bu nedenlerle davanın reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare ve ihbar olunan ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında sağlık tesis alanı olarak ayrılmasında davalı ... Bakanlığının talebinin olmadığını, taşınmazlar üzerinde fiili el atmanın da bulunmadığını, hukuki el atma durumu bakımından davalı ... Bakanlığının sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. İhbar olunan ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava edilen parselde İdarelerinin el atması veya başka bir surette kullanımının olmadığını, dava konusu taşınmaza idareleri tarafından herhangi bir şekilde yapı/tesis yapılmadığını ve idareleri tarafından eylemli olarak kullanılmadığını, idareleri tarafından dava konusu davacıya ait taşınmaza el atması ve kullanımının söz konusu olmadığını, bu anlamda davanın esasa girilmeksizin reddi gerektiğini, idarelerinin davacıya ait taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkını kısıtlamasının mümkün olmadığını, kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dava konusu taşınmazın 02.06.1997 tarihli ve 39 sayılı Belediye Meclis kararı ve █████/1997 tarihli ve 280 sayılı Belediye Meclis kararı ile onaylanan ... Gelişme Bandı (... (I. Etap)) uygulama imar planlarında "Sağlık Tesisi Alanı" olarak planlı olduğu, taşınmaza fiilen el atılmadığı ancak dava konusu taşınmazın imar planının uzun yıllardır hayata geçirilmemesi sonucu sorumlu davalı idarenin mülkiyet hakkının özüne dokunan ve onu ortadan kaldıran bu eylemi nedeniyle kamulaştırmasız el koyma olgusunun gerçekleştiği, kamulaştırma yetki ve sorumluluğunun davalı ... Bakanlığına ait olduğu, arsa vasfında kabul edilerek emsal araştırma yöntemi ile dava konusu taşınmazın değerinin tespiti yoluna gidilmesinde yöntem olarak isabetsizlik bulunmadığı, bilirkişi kurulu raporunda somut emsal olarak ... Mahallesi 1 31... parselin kabul edildiği ve incelenen resmi satış senedine göre emsal olma özelliğine sahip bulunduğu, Dairelerince bilirkişi raporunun denetlenebilmesi için dosyada eksik olduğu anlaşılan dava konusu taşınmazın düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılan imar parseli olup olmadığı ve emsalin imar durumunun celp edildiği, dava konusu taşınmazın ve emsal taşınmazın imar parseli oldukları ve bu nedenle düzenleme ortaklık payı dengelemesi yapılmamasının doğru olduğu, dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın eksik ve üstün yanlarının hükme esas alınan bilirkişi raporunda tartışıldığı, buna göre dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatının dava tarihi itibarıyla 6.587,00 TL olarak tespitinin yerinde olduğu ve davalı idarenin bedele yönelik itirazının bulunmadığı da dikkate alındığında, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun bulunduğu anlaşıldığından ihbar olunanın istinaf başvuru dilekçesinin reddine, davalı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinin başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak tescil hükmü yönünden düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.

2.Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında Sağlık Tesisi alanında kalan taşınmaza emsal karşılaştırması yapılmak suretiyle tespit edilen bedelin davalı idareden tahsiline karar verilmesine bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.