istanbul bölge adliye mahkemesi 53. hukuk dairesinin, metro inşaatı kaynaklı üçüncü şahıs zararı nedeniyle ödenen tazminatın yüklenici ortaklıktan rücuen tahsiline dair istinaf kararı.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesinin, metro inşaatı kaynaklı üçüncü şahıs zararı nedeniyle ödenen tazminatın yüklenici ortaklıktan rücuen tahsiline dair istinaf kararı.

Özet: Bir kamu kurumu olan davacı, metro inşaatı sırasında üçüncü kişiye verilen zararı ödedikten sonra, ihale sözleşmesi uyarınca sorumluluğun yüklenici olan davalı ortaklığa ait olduğu iddiasıyla rücuen tazminat talep etmektedir; davalılar ise mahkemenin görevsizliğini, tahkim şartını, aktif husumet yokluğunu, metro inşaatındaki nihai kontrol ve denetim yetkisinin davacıda olduğunu, benzer bir davada Yargıtay tarafından pasif husumet yokluğu kararı verildiğini ve zamanaşımı itirazlarını ileri sürmektedirler.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

53.HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: █████████

KARAR NO: ████████

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: █████/2021

NUMARASI: █████████ Esas, ████████ Karar

DAVANIN KONUSU: Rücuen Tazminat

KARAR TARİHİ : █████/2026

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 3645 Sayılı Kanun ile kurulan bir kamu kurumu olan müvekkilince ... Konutları ... ......., ...- .... işlerinin yapımı ve araç temini işi için ihaleye çıkıldığını, ihaleyi kazanan ... ... ile █████/2005 tarihinde sözleşme imzalandığını, metro inşaatının yapımı sırasında, dava dışı ...'nin maliki oladuğu inşaat güzergahında bulunan İstanbul Bakırköy ..... Bölgesi .......'de bulunan konutun zarar gördüğü gerekçesiyle, idare aleyhine zararın giderilmesi ve maddi karşılığının tazmini talebiyle İstanbul 1. İdare Mahkemesinde .......(.......esas) esas sayı ile dava açıldığını, yapılan yargılama neticesinde davacı müvekkili aleyhine hükmolunan tazminatı, faizi, masrafı ve vekalet ücreti ile birlikte dosya borcu olan toplamda 18.267.73-TL yi müvekkili idarenin davacıya davacının müvekkili idareye borçlu olduğu kısmı mahsuplaşarak ödendiğini, ödenen meblağın ihale sözleşmesi hükümleri uyarınca ... - ...Adi Ortaklığından talep edildiğini ancak ilgili şirketler tarafından her hangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkili tarafından dava dışı ...'ye ödenen 18.267,73-TL nin ödeme tarihi olan █████/2017 tarihinden işleyecek ticari faiziyle birlikte sözleşme ve poliçe hükümleri uyarınca zarardan sorumlu olan davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı idare ile imzalanan █████/2005 tarihli sözleşmenin 46. Maddesi gereğince taraflar arasında tahkim şartının mevcut olduğunu, dolayısı ile mahkemenin görevsiz olduğunu, tahkim itirazının kabul görmemesi halinde ticari nitelikte olmayan talepler bakımından Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu, görev itirazının kabul edilmemesi halinde yetki itirazında bulunulduğunu, müvekkillerinin yerleşim yeri olan İstanbul Beykoz veya Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğunu, ...ile ... arasında imzalanan █████/2011 tarihli Protokol ile ..., █████/2005 tarihli sözleşmeye konu (müvekkil Ortaklığın metro inşaatı işi ile ilgili) tüm hak ve alacaklarını ...'ye devrettiğini ve bu doğrultuda ....... Büyükşehir Belediyesi ile Ortaklık arasında █████/2011 yürürlük tarihli mutabakat zaptı imzalandığını, söz konusu Mutabakat Zaptı ile Ortaklığın ...aleyhine tahkim yoluyla başlatılan davalardan feragat ettiğini, bunun karşılığında ise ...ile Ortaklık arasında işin ...'ye devri öncesinde ilgili taraflar arasındaki her türlü iş ve işlemler hakkında tarafların birbirlerine karşı hukuksal ihtilafa yol açabilecek hiçbir talep ve görüşte bulunmayacaklarının kararlaştırıldığını, bu sebeple davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, metro inşaatı yapımı işini kapsayan ihale konusu inşaat işinde emir, talimat, kontrol ve denetim yetkisine sahip olan ve bu projede nihai karara da yetkili olan makamın davacı ...İşletmeleri Genel Müdürlüğü olduğunu ve huzurdaki davaya konu ettiği bedelleri ödeme sorumluluğu bizzat kendisine ait olduğunu, zira, davacının ...'nin maliki olduğu taşınmazda meydana geldiği iddia olunan zararlar nedeniyle, aynı taşınmaz ile ilgili, bu taşınmazda (apartmanda) hak sahibi bulunan diğer malikler tarafından müvekkil şirketler ile davacı aleyhine Bakırköy 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ E. sayılı dosyası üzerinden, maddi ve manevi tazminat ile irtifak bedelinin ödenmesi istemiyle dava açılmıştır ve bu davanın Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin ██████████ E. █████████ K. sayılı kesinleşen ilamıyla müvekkili şirketler bakımından pasif husumet yokluğu gerekçesi ile reddedildiğini, Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin söz konusu kararına da yansıdığı üzere, aynı taşınmaz ile ilgili aynı taleplere dayalı olarak müvekkili şirketlere husumet yöneltilemeyeceğini, rücu bedeli adı altında ödeme yapılması istenemeyeceğini, davacı tarafın ...'ye yapmış olduğu ödemeye dair belge taraflarına tebliğ edilmediğini, bu bakımdan, ...'ye yapılan ödemenin tarihinin bilinmemesi karşısında, her hangi bir hak kaybına uğramamak zımnında 2 yıllık zamanaşımı süresine tabi huzurdaki davaya zamanaşımı yönünden de itiraz ettiklerini, davacı tarafın huzurdaki davaya konu ettiği bedelin her ne kadar ihale sözleşmesinin 21. maddesi ve ilgili hükümleri uyarınca müvekkili ortaklıktan tahsil edilmesi gerektiğini ileri sürmüş ise de, bu beyana da itibar edilmesinin mümkün olmadığını, "........ İnşaat, Elektro-Mekanik İşlerinin Yapımı ve Araç Temini İşi" sözleşmesine göre müvekkili şirketlerin davacı idarenin iddia ettiğinin aksine, sorumlu olmadığını, zira sözleşmenin konusuna göre dava dışı ...'nin mülküne zarar gelmesi, 21/5. maddenin istisnası kapsamında yer almakta olduğunu, meydana gelen zararın davacı idarenin sorumluluğunda olduğunu, davacı idarenin sözleşme hükümleri uyarınca rücu talebinde bulunabilmesinin mümkün olmadğını, bir an için meydana gelen zararın sözleşmenin anılan maddesinin istisnası kapsamında yer almadığı varsayılacak olsa dahi, güçlü olan tarafa diğer tarafın zararına işlemler yapma imkanı veren ve zayıf tarafın özgürlüğünü kısıtlayan tüm sözleşmelerin geçersiz olduğunu, geçersiz ve hükümsüz maddelere dayanılarak öne sürülen haksız taleplerin tümüyle reddini talep etmiştir.

İhbar Olunan ...A.Ş. vekili cevap dilekçesi özetle; davalılar ile imzalanan .......- ...... - ..... - ..... no. İNŞAAT ALL RİSKS SİGORTA POLİÇESİ ile .......toplu taşıma sistemi inşaat elektro - mekanik işlerin yapımı ve araç temin işinde meydana gelecek hasarlar ile II. şahıslara verilecek zararlar poliçede belirlenen kapsam dahilinde teminat altına alındığını, bu kapsama girmeyen veya bu kapsama girmekte beraber, istisnalar ile muafiyet ile hasar dışı tutulan miktarların altındaki hasarların poliçe korumasında sayılmayacağını, söz konusu hasar nedeniyle müvekkili şirket nezdinde ..... - ..... no.tu hasar dosyaları açılmış ekte yer alan İnşaat All Risk Sigorta Poliçesi kapsamında, söz konusu hasar muafiyet altında kaldığından müvekkili şirketin öncelikle bu nedenle poliçeden kaynaklanan sorumluluğunun bulunmadığını, istisnalar kısmında yer alan muafiyet şartına göre, hasar miktarının poliçedeki muafiyet sınırının altında kaldığından poliçe kapsamında bir ödeme yapılmasının zaten mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılamada, dava dışı ...'ye ait taşınmazın davacı ve davalıların oluşturduğu adi ortaklık arasında akdedilen sözleşme gereği yapılan metro inşaatı neticesinde zarara uğradığı, bu zarara istinaden dava dışı ...'nin İstanbul 1. İdare Mahkemesi'nin █████████ Esas - ████████ Karar sayılı dosyası ile ...İşletmeleri Genel Müdürlüğü aleyhine dava açıldığı, mahkemece verilen kararın kesinleştiği, 7.547,23-TL maddi zarar, 1.500,00-TL 3 aylık işlemiş zarar, 5.810,14-TL faiz 1.836,15-TL yargılama gideri, 488,55-TL nisbi harç ve 1.085,66-TL vekalet ücreti olmak üzere toplamda 18.267,73-TL davacı adına zarar oluştuğu, davacının dava dışı şahsa █████/2017 tarihinde 12.160,00-TL ödemede bulunduğu, bunun sebebinin dava dışı şahsın davacıya hitaben mutabık kalma belgesinde idare alacağı 6.107,23-TL'nin mahsup edilerek bakiye alacağının ödenmesi halinde başkaca alacağının kalmayacağına yönelik beyanda bulunmasından kaynaklandığı, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 21. maddesi gereği yüklenici davalıların bu zarardan sorumlu oldukları, davacının davalıları dava tarihinden önce temerrüte düşürdüğüne dair dosya kapsamında sunulmuş bir delil bulunmadığı gerekçesiyle; davanın kabulü ile 18.267,73 TL'nin █████/2017 dava tarihi itibariyle işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF SEBEPLERİ

A)Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; faiz başlangıç tarihinin ödeme tarihi olarak düzeltilmesini talep etmiştir.

B)Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporuna atıf yapılarak verilen kararın gerekçesiz olduğu, ...ile ... arasında imzalanan 30.06.2011 tarihli protokol kapsamında davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığı, uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemeleri nezdinde görülmesi gerektiği, davaya konu edilen ödemeden davacının sorumlu olduğu, taşınmaz maliki tarafından müvekkil şirketler ile davacı aleyhine Bakırköy 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ████████ E. sayılı dosyası üzerinden maddi ve manevi tazminat ile irtifak bedelinin ödenmesi istemiyle açılan ve Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin ██████████ E. █████████K. sayılı kesinleşen ilamında müvekkili şirketler bakımından pasif husumet yokluğu nedeniyle reddedilen davanın kesinleşmiş hükmünün dikkate alınmadığı, ihtilaf konusu zarar isteminin sözleşmenin 21.5 maddesi uyarınca rücuya konu edilip edilmeyeceğinin irdelenmediği, sözleşme hükmünün genel işlem koşulu olup olmadığına dair mahkeme gerekçesinin tatmin edici olmadığı gerekçeleriyle, mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 818 sayılı Türk Borçlar Kanunu 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen istisna akdinden kaynaklanmaktadır. Davacı iş sahibi, davalılar yüklenicidir.

Davacı iş sahibi davalı yüklenicinin yüklendiği iş kapsamında 3.kişiye verdiği zarar giderim bedelinin rücuen tahsilini talep etmiş, davalı yüklenici davanın usul ve esas yönünden reddini savunmuş, mahkeme davanın kabulüne karar vermiş olup, verilen karar taraflarca istinaf edilmiştir.

Özellikle tarafların istinaf sebeplerine göre yapılan değerlendirmeler sonucunda, mahkemece, yüklenici adi ortaklığın dava dışı 3.kişilere verdiği zararın tahsiline dair verilen karar dosya kapsamına uygun olup, tarafların istinaf taleplerinin tümüyle reddine karar vermek gerekmiştir.

İhbar olunan sigorta şirketi dosyada feri veya asli müdahil olarak yer almadığından, yalnızca bu sıfatla istinaf başvuruşunda bulunma hakkı bulunmadığından, istinaf başvuru dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine, ihbar olunan vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-BAKIRKÖY .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin ...../███████ tarih ve 2017/..... Esas, 2021/.. Karar sayılı kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan REDDİNE,

2-İhbar olunan vekilinin istinaf başvurusunun REDDİNE,

3-Alınması gereken 732,00-TL nisbi istinaf karar harcından davacı tarafça peşin olarak yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 651,30-TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

4-Alınması gereken 1.247,87-TL nisbi istinaf karar harcından davalı tarafça peşin olarak yatırılan toplam 624,00-TL harcın mahsubu ile bakiye 623,87-TL harcın davalılardan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

5-İhbar olunan vekili tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine İADESİNE,

6-Davacı ve davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,

7-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere █████/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.