istanbul bölge adliye mahkemesince, ticari satımdan kaynaklanan alacak talepli icra takibine itirazın iptali davasında yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesince, ticari satımdan kaynaklanan alacak talepli icra takibine itirazın iptali davasında yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi.

Özet: Dava, bir atık su arıtma tesisi inşaatı sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı yüklenici, işin tamamlandığını, davalı işveren tarafından düzenlenen ve süresinde itiraz edilmeyen hakediş faturalarına dayanarak alacaklı olduğunu savunurken, davalı işveren ise yüklenicinin edimini eksik ve ayıplı ifa ettiğini, sözleşme maddeleri gereği mutabakatla sonlandırılan işin projesine uygun olmadığını, dolayısıyla alacak iddiasının dayanaksız olduğunu ve takibin haksız olduğunu beyan etmektedir. İlk derece mahkemesi, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarını, sunulan delilleri ve bilirkişi raporlarını dikkate alarak uyuşmazlığın esasına ilişkin bir değerlendirme yapmıştır.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

53.HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: █████████

KARAR NO: ████████

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: █████/2021

NUMARASI: ████████ Esas, ████████ Karar

DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : █████/2026

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

I- DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle, davacı ile davalı arasında akdedilen █████/2016 tarihli sözleşme ile taahhüt edilen imalatların █████/2016 tarihinde tamamladıklarını ve mutabakatnameyle sözleşmeyi karşılıklı olarak sonlandırdıklarını, iş tamamlandıktan sonra işveren tarafından belirlenen tüm eksikliklerin davalı firma tarafından tamamlandığını, davacı firmanın işi eksiksiz teslim etmesi nedeniyle ... no'lu v ... no'lu hak edişler davacı firma adına karşılıklı iyi niyet çerçevesinde davalı firma tarafından düzenlenmiş olduğunu ve bu hak edişlerin sözleşme gereği hak ediş tanzim tarihinden itibaren 10 günlük hakediş inceleme süresi içinde davalının herhangi bir itirazı olmadığı için söz konusu bu faturaların tanzim edildiğini ve davalı tarafa teslim edildiğini ve yasal süresi içinde de herhangi bir itiraz gelmediğini, davacı firmanın işini standartlara uygun yaptığı için hak edişleri her zaman onay alırken, .... ve .. no'lu hak edişleri oradaki personelin kişisel ve haksız davranışı sebebiyle onaylanmayarak davacının zor durumda bırakıldığını, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği yüklenici firmanın (...) tanzim ettiğini, davalının borca itiraz dilekçesinde belirttiği ...,.... ve . no'lu hak ediş bedellerinin de hatalı olduğunu, davacı tarafından işin tamamlanmasına rağmen, davalı taraftan hiçbir muhataba ulaşılamadığını, bunun üzerine davalıya ihtarname keşide edilerek borcun ödenmesinin ihtar edildiğini, borcun ödenmemesi üzerin de ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, itirazın haksız olduğunu, çekilen ihtarname ile davalının temerrüde düşürüldüğü gibi, takibin dayanağı olan faturalara yasal süre içinde itiraz etmemek suretiyle faturaların münderecatını kabul etmiş olduğundan borçlu olmadığını ileri süremeyeceğini, davalının 120.714,42TL bakiye alacağını ödemesi gerekirken herhangi bir ödeme yapılmadığını beyanla, haksız itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak şartıyla tazminat ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II- CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacının edimini yerine getirmediğini, taahhüt ettiği işi süresinde ve sözleşmeye uygun olarak yapamayacağının anlaşılması nedeniyle sözleşmenin 22.maddesi gereğince mutabakatname imzalandığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 22. maddesinde belirtilen hükmün uyarınca işin süresinde yapılamayacağının anlaşılması üzerine sözleşmenin sonlandırıldığını, mutabakatnamenin imzalanmasının davalının devam eden iş kalemlerini bitirdiği ve tamamladığını iddia ettiği işleri kabul ettikleri anlamına gelmeyeceğini, davacının yapmış olduğu işin sözleşmeye uygunsuz ve ayıplı yapıldığının projenin denetici ve müşavir firması tarafından tespit edildiği ve raporlandığını, davaya dayanak yapılan .... . .... no'lu hak ediş raporlarının da olmadığını, davacının davaya ve icra takibine dayanak ettiği .... ve ... no'lu hak ediş raporu üzerinde mutabık kalınmadığını, davacının hak ediş raporlarını imzalamadığını, dolayısıyla dayanağı olmayan faturaların davaya esas teşkil ettiğini, davacı tarafından yapılan bazı imalatların ve yapıların idari şartnameye uygun yapılmadığının davalı tarafından tespit edildiğin beyanla, haksız davanın reddini, davalı lehine %20 kötü niyet tazminatı ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, dava, davacının eser sözleşmesinden kaynaklı olarak alacağını tahsili amacıyla başlattığı icra takibine davalının itirazının iptali davası olduğu, sözleşmedeki yetki şartına göre İstanbul mahkeme ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunun anlaşıldığı, yapılan yargılamada, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları, tanzim olunan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında .../███████ tarihli ....Atık Su Arıtma Tesisi İnşaatı ve Kollektör Hattı işi kapsamında yapılacak Atık Su Arıtma Tesisinde bulunan bina ve su tutan yapıların malzemeli ince işçiliği konulu ve 840.568,50TL sözleşme bedelli ve birim fiyat usulü sözleşme düzenlendiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın işbu sözleşmeden kaynaklı davacının davalıdan alacağı bulunduğu belirtilerek, davalı aleyhine başlattığı icra takibine davalının itirazı noktasında toplandığı, yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu tanzim olunan ve mahkememizce de kabul gören bilirkişi raporuna göre,

taraflar arasındaki tartışmasız hak edişlerin (1 ve 2 nolu) toplamının 249.134,33TL olup, davalının davacıya toplam 740.000TL ödeme yaptığı, dosyada bulunan mutabakat, raporlar ve fotoğraflardan davacının iddia etmiş olduğu şekilde sözleşme konusu işler ile sözleşmeye dahil edilmeyen bir kısım işlerin davacı tarafından yapıldığı, yapılan bu işlerin toplam tutarının 837.881,45 TL olduğu, yapılan işin ayıplı olduğuna dair dosyada bir delil bulunmadığı gibi konuda süresinde ve usulüne uygun olarak çekilen bir ihtarın da dosyada bulunmadığı, davalının yaptığı ödemeler mahsup edildiğinde davalının bakiye 97.881,45 TL bakiye alacağının bulunduğu, davalı tarafça 52.706,96TL fazla ve 7.959TL yemek vb. giderler olmak üzere toplam 60.665,96TL fazla ödeme yapıldığı iddia edilse de bu husus ispat edilemediği gibi davacı tarafça takipte 15.000,00-TL yemek masrafı düşülmek sureti ile takibin yapıldığı, davalı tarafça 2 ve 3 no'lu hakedişler kabul edilmese bile ... no'lu hakediş için ..../███████ tarihinde 353.158,00-TL ödeme yapılmış olduğu, buna göre bu hakedişlere sonradan itiraz edilmesinin haksız olduğu, davalının takipten önce temerrüte düşürüldüğü ispat edilemediğinden işlemiş faiz talep edilemeyeceği anlaşıldığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; davalının .... İcra Müdürlüğü' nün ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin 97.881,45 TL asıl alacak miktarı üzerinden devamına, takibin takip tarihinden alacak tamamen ödeninceye kadar yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, ayrıca alacak belirlenebilir olmadığından şartları oluşmayan icra inkar tazminatı ve kötü niyet tazminatı taleplerine hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV-İSTİNAF

Davalı vekili istinafında, hükme esas alınan raporun eksik inceleme ile tanzim edildiğini, ... ve ... Hak ediş raporlarını kabul etmediklerini ancak ... ve .... hak ediş raporlarını bilirkişinin ve mahkemenin dikkate aldığını, .. No'lu hak edişteki işlerin sözleşmede olmadığını, bunların yapılıp yapılmadığının dosyadan anlaşılamadığına dair bilirkişinin tespiti olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, 4. hak edişin dikkate alınmayarak, .. hak edişe göre hüküm kurulması gerektiğini, sözleşmenin mutabakatname ile uyarlandığın, sözleşme kapsamında yapılması gereken ve toplam bedeli 279.025,00TL. tutarındaki bazı işlerin sözleşme dışına çıkarıldığını, sözleşme ile belirlenen 840.568,50TL.'den 279.025,00TL.'nin düşürülmesi gerektiğini, davacının sunduğu hak ediş raporlarının dikkate alındığını, mutabakatnamenin dikkate alınması durumunda müvekkilinin alacaklı olduğunun anlaşılacağını, davacını bazı imalatları sözleşmeye uygun yapmadığını, davacının edimlerini yerine getirmemesi sebebiyle mutabakatnamenin imzalandığını, mutabakatnamenin imzalanmasının davacının devam eden kalemleri bitirdiğini kabul ettikleri anlamına gelmediğini belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

V-DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlık TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasıdır. Davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir. Davacı yüklenici davada, davalı ile ... işine dair aralarındaki sözleşmeye istinaden, işi bitirdiğini ancak... hak ediş ve ... hak ediş bedelini alamadıklarını belirterek, faturalar kestiğini ancak davalı tarafça ödenmediğini belirterek, bakiye alacağı olması sebebiyle davalının itirazının iptalini talep etmiştir. Davalı iş sahibi davacının edimini yerine getirmediğini, davacının edimini yerine getiremeyeceğinin anlaşılması üzerine, taraflar arasında mutabakatname imzalanarak işin sonlandırıldığı ve davacının düzenlediği ... ve .... hak edişi kabul etmediklerini beyan ederek, davanın reddini talep etmiştir.

Yerel mahkemece, alınan bilirkişi raporları ve .... hak ediş dikkate alınmak suretiyle davanın kısmen kabulü ile, davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin 97.881,45 TL asıl alacak miktarı üzerinden devamına, takibin takip tarihinden alacak tamamen ödeninceye kadar yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasında 15.07.2016 tarihli 840.568,50TL tutarlı götürü bedelli sözleşme mevcuttur. Taraflar arasında ... ve .... hak edişlerde ve davalı yanca ödenen 740.000,00TL.' de bir uyuşmazlık yoktur.

İhtilaf, takip dayanağı .... ve... hak ediş sebebiyle davacı yüklenicinin bakiye alacaklı olup olmadığı hususundadır. Davalı işin miktar ve bedeline itiraz etmektedir.

Taraflar arasında 09.11.2016 tarihli mutabakatname olduğu, bu mutabakatname ile işin sonlandırıldığı ancak bir ibralaşma yapılmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda davacının bakiye alacağının olup olmadığının tasfiye yapılarak belirlenmelidir.

Karara dayanak yapılan bilirkişi raporunda .... hak edişteki işlerin yapılıp yapılmadığının anlaşılamadığı belirtmektedir. Bu sebeple öncelikle tarafların ... ve ... hak edişlere dair tüm bilgi, belgelerin dosyada toplanması gerekmektedir. Bilirkişinin belirttiği .... no'lu hak edişteki işlerin yapılıp yapılmadığı ve yapılan işin tutarı belirlenmelidir.

O halde Mahkemece yapılacak iş, mutabakat belgesi, .... hak ediş belgeleri ve .... hak ediş belgeleri dikkate alınarak bilirkişi heyeti eşliğinde keşif yapılmak suretiyle eksik ve ayıplı işler de dikkate alınarak, oran yöntemi uygulanarak yapılacak hesaplama sonucuna göre bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, Mahkemece eksik incelemeye dayalı karar verildiği anlaşıldığından davalı vekilinin istinaf talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,

2-İSTANBUL ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin .../███████ tarih, 2017/.... Esas, 2021/.... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde inceleme yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere yerel mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine İADESİNE,

5-Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda DİKKATE ALINMASINA,

6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KESİN olmak üzere █████/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.