Bursa Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesinin, eser sözleşmesine konu dolum makinesi bedeli itirazın iptali ve makinedeki ayıp nedeniyle maddi tazminat taleplerini ele alan istinaf davası ön inceleme metni.
Özet: Bir dolum makinesi şase ve mekanik aksamının bedelinin tahsili için açılan itirazın iptali davası ile bu makinenin ayıplı olması nedeniyle uğranılan maddi zararın tazmini davasının birleşerek istinaf incelemesine geldiği bu belgede, davacı taraf teslim ettiğini belirttiği makine bedelinin ödenmemesi üzerine itirazın iptalini talep ederken, davalı taraf ise makinenin sözleşme tarihinden itibaren ayıplı ve kullanılamaz durumda olduğunu ileri sürerek borcun reddini ve uğradığı zararların tazminini talep etmektedir. Yerel mahkemenin asıl davayı kısmen kabul/red, birleşen davayı ise reddetmesi üzerine, karara karşı asıl dava davalısı ve birleşen dava davacısı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
T.C. BURSA BAM .... HUKUK DAİRESİ
T.C. BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A ... HUKUK DAİRESİ K A R A R DOSYA NO : .../....KARAR NO :.../...BAŞKAN : ... ...ÜYE : ... ...ÜYE : ... ...KATİP : ... ... İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : BURSA .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : KARAR NO : KARAR TARİHİ : İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ : Bursa ... Asliye Ticaret Mahkemesinin.../.... Esas Sayılı DosyasıDAVACI : ... - ... VEKİLLERİ : Av. ... - Av. ... -DAVALI : ... - ... VEKİLLERİ : Av. ... - Av. ... - DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali Birleşen Bursa ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../....Esas Sayılı Dosyası DAVACI :... - ... VEKİLLERİ : Av. ... - Av. ... - DAVALI :... - ... DAVANIN KONUSU : Maddi TazminatB.A.M. KARAR TARİHİ : KARAR YAZIM TARİHİ : Davacı tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahalli mahkemesince asıl davanın kısmen kabul kısmen reddine, birleşen davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde asıl dava davalısı- birleşen davanın davacısı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: .../... esas sayılı asıl davada davacı ... vekili dava dilekçesinde, davacı ile davalının 2000 TL+ KDV karşılığında dolum makinesi şase ve mekanik aksamı yapımı konusunda anlaştıklarını, davacının edimini yerine getirerek teslim ettiğini, bedeli karşılık olarak 28.02.2014 tarihinde 085955 ile 28.02.2014 tarih ve 078388 seri numaralı sevk irsaliyesi vs. belgeleri tanzim ederek davalıya ulaştırdığını, taraflar arasında 24.03.2014 tarihli mutabakat mektubu olduğunu, davalının iş bedelini ödemediğini, bunun için Bursa ... İcra Müdürlüğü’nün .../...esas sayılı dosyasıyla takip yapıldığını, davalının alacağı engellemek için kötü niyetle itiraz ettiğini belirterek itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir..../... esas sayılı asıl davada davalı.......... cevap dilekçesinde, taraflar arasındaki 18.11.2013 tarihli eser sözleşmesine konu makinenin ayıplı olması nedeniyle davacı tarafa süresi içerisinde ayıp ihbarı yapıldığını, davacının makinedeki eksiklik ve ayıpları gidermediğini, buna rağmen alacaklı olduğunu iddia ettiğini, davanın reddinin gerektiğini, sözleşmeye konu makinenin özel bir ürün olup ve defrost ısıtıcıları üretmek için kullanıldığını, davaya konu makinenin üretilebilmesi davalıda bulunan silikon hamur itici ünitenin davacı tarafından incelenmek ve aynı yapılmak üzere söküldüğünü, 29.11.2013 tarihinde davacıya teslim edildiğini, davacının tasarladığını belirterek davaya konu makineyi yapmaya başladığını, teslimin gecikmesi üzerine şirketlerinden ekibinde imalata katıldığını, makinenin demonte ve çalışmaz bir halde 28.02.2014 tarihinde davalı şirkete getirildiğini, makinenin ayıplı olup bir kez bile çalışmadığını, ayıp ve eksikliklerin tespit edildiğini, tespitler üzerine 11.08.2014 tarihinde davacı şirketin sorumlu çalışanları ile makinenin hidrolik sistem ve otomasyon sistemini yapan firma çalışanlarının davalı şirkette bir araya geldiğini, ayıpların giderilmesi için tutanak düzenlediklerini, hidrolik sisteminin Hidrosam, otomasyon sisteminin ...... firması tarafından yapıldığını, karşılığında otomasyon firmasına 10.072,95.-TL ve 8.152,35.-TL ödendiğini, buna rağmen makinenin kullanımının mümkün olmadığını, tüm firma çalışanlarının bir araya gelerek 11.08.2014 tarihli tutanağı düzenlediğini, tutanağın davalı tarafından ayıp ihbarlarının yapıldığını tespit ettiğini, makinenin kullanılamaz durumda olduğunu, eser sözleşmelerinde ayıbın her türlü delille ispatlanabileceğini, davalı tarafından ayıp ihbar yapıldığından tanıkların dinlenmesi ve bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, davalının makineyi kullanamaması nedeniyle uğradığı zararların telafi edilemez boyutta olduğunu, davalının itibar kaybettiğini, davacı tarafa borcunun olmadığını, beyanlarıyla çelişmemek ve borcu kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafa söz konusu makine için 7.271,00.-TL ödeme yapıldığı ve 24.03.2014 tarihli mutabakat mektubu uyarınca bakiyenin 42.000,00.-TL olduğu konusunda mutabık kalındığını, buna rağmen davacı tarafın başlattığı icra takibinde 49.560,00.-TL talep ettiğini, davacının kötü niyetli olduğunu, davalının temerrüde düşürülmediği halde fatura tarihinden itibaren 3.763,84.-TL faiz talep edilmesinin ve yasaya aykırı olduğunu, alacak miktarı likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin yerinde olmadığını belirterek davanın reddi ile davacının tazminata mahkum edilmesini karar verilmesini istemiştir.Birleşen .../... esas sayılı davada davacı ............... vekili dava dilekçesinde, taraflar arasında 18.11.2013 tarihli eser sözleşmesine konu makinenin ayıplı olması nedeniyle davacı tarafa süresi içerisinde ayıp ihbarı yapıldığını ve ayıbın giderilmesinin talep edildiğini, yapılacak makinenin mekanik sisteminin davalı şirket tarafından, diğer 2 ayrı parçanın farklı şirketler tarafından yapılacağını, davalı tarafından yapılan parçaların monte edildiğini ancak ayıplı çıktığını, makinenin çalıştırılamadığını, 11.08.2014 tarihinde tüm firmaların çalışanlarının bir araya geldiğini ve tutanak düzenlediklerini, yapılan tutanakla ayıpların varlığının kabul edildiğini, davacının makineyi kullanamaması nedeniyle zarara uğradığını, TBK’nın 125 ve 475. maddeleri gereğince borcun ifa edilmemesinden doğan zararların giderilmesi gerektiğini, zararların bilirkişi incelemesi ile ortaya çıkacağını, bazı firmaların siparişlerinin yerine getirilemediğini, davalının icra takibi yaparak Bursa ..... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin .../.... esas sayılı dosyasıyla itirazın iptali davası açtığını belirterek dosyanın belirtilen dosyayla birleştirilmesine, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere ayıbın giderilmemesi nedeniyle uğranılan zarar için 10.000,00.-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Mahkemece, davalı /karşı davacı ......... silikon enjeksiyon makinesi yaptırmak için aralarında davacı/karşı davalı ...........Şirketinin de olduğu 3 farklı şirketle anlaşma yaptığı, davacı şirketin makinenin pistonları ve mekanik aksamının yapım işini üstlendiği, Hidrosan şirketinin hidrolik sistemini, dumanlar otomasyonun otomatik kontrol sisteminin uygulanması ve yazılımını yapacağı, mekanik tasarımın .......... tarafından yapıldığı, yapılacak parçaların bir araya getirilmesine ilişkin sorumluluğun tasarım yapan şirkete ait olduğu, davacı Namlı Makine tarafından yapılan mekanik aksamın tasarıma aykırı veya eksik imalat olarak yapıldığına dair bilgi ve belge olmadığı, makinenin çalışmamasından davacının sorumlu tutulamayacağı, sadece kırık olan kaynağın yeniden yapılması gerektiği, kaynaktaki imalat hatası için %5 oranında kesinti yapılabileceği, bilirkişi raporlarına göre bunun 2.100,00.-TL olduğu, davacının defter kayıtlarına göre davalıdan 42.289,00.-TL alacaklı olduğu, ayıp oranı düşüldüğünde davacının 40.189,00.-TL alacaklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile itirazın kısmen iptaline, takibin 40.189,00.-TL asıl alacak üzerinden devamına, alacak bilirkişi raporu ile tespit edildiği ve likit olmadığı gerekçesiyle icra inkar tazminatı talebinin reddine, birleşen dava açısından bilirkişi raporları ve dosya kapsamına göre davalı/karşı davacının haksız olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Davalı/birleşen davanın davacısı Isışah şirketi vekili istinaf dilekçesinde, asıl dava yönünden, 6098 sayılı TBK’nın 472/3. maddesi uyarınca tasarımın sahibi tarafından yapılması durumunda yüklenicinin tasarlanan ve projede kararlaştırılan imalatın bu şekilde ve bu malzemeyle yapılmayacağını, yapılsa dahi işlevini yerine getiremeyeceği bilmek ve bu konuda iş sahibini uyarmak zorunda olduğunu, somut olayda davacı /karşı davalı şirketin yine ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediğini ve hem de kusurlu olduğunu, mahkemece hükme esas alınan 03.07.2017 ve 11.06.2018 tarihli bilirkişi raporlarında hukuk fakültesi öğretim üyesi bilirkişilerin teknik değerlendirme ile bağlı kalarak eser sözleşmesi ve ayıp konusunda değerlendirme yapmaksızın rapor tanzim etmesinin kabul edilebilir olmadığını, bilirkişi raporlarının teknik değerlendirmelerinde makine tasarımının davalı şirkette olduğu kanaatine varılmışsa da, basiretli bir tacir olan yüklenicinin 472/3. madde gereğince davalı şirketin uyarması gerektiğini, bu bildirimi yapmayan davacının sorumlu olduğunu, mahallinde yapılan keşif ve dinlenen tanık beyanları ile 10.03.2016 tarihli bilirkişi heyeti raporunda davacı şirket tarafından üretilen parçaların ayıplı olduğu ve sistemin bu şekilde çalışmayacağının tespit edildiğini, itirazlarının değerlendirilmediğini, dosyadaki beyanlarla çelişmemek ve borcu kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacı tarafa davaya konu makine için 7.271,00.-TL ödeme yapıldığı ve dosyada mevcut 24.03.2014 tarihli mutabakat mektubu uyarınca tarafların bakiyenin 42.000,00.-TL olduğu konusunda mutabık kaldıklarını, mahkemenin bu hususu dikkate almadığını, dosyada bulunan belgelerin incelenmediği ve eksik inceleme ile karar verildiğinden kararın hukuka aykırı olup kaldırılması gerektiğini, birleşen dava yönünden, davaya konu makinenin ayıplı olduğunun davalı şirketinde kabulünde olduğunu, davalı şirket çalışanları ile makinenin hidrolik sistem ve otomasyon sistemini yapan firmanın çalışanlarının Isışah firmasında bir araya gelip tutanak düzenlediklerini, buna rağmen makinanın mekanik kısmı ayıplı olduğundan yine de çalıştırılamamış olup mahkemece birleşen davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalı Namlı Şirketi tarafından yapılan makinenin mekanik sisteminin ayıplı olduğunu, bu nedenle otomasyon ve hidrolik sistemlerinin çalışmadığını, buna rağmen mahkemece hükme elverişli olmayan bilirkişi raporları uyarınca makinenin sadece %5 ayıplı olduğu kabul edilerek verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, davacı Isışah şirketinin makineyi kullanamaması nedeniyle uğradığı zararın telafi edilemeyecek boyutta olduğunu, bu nedenle TBK’nın 125 ve 475 maddeleri gereğince borcun ifa edilmemesinden doğan zararın davalı tarafından giderilmesi gerektiğini, mahkemece hiçbir gerekçe gösterilmeksizin taleplerinin haksız olduğundan bahisle birleşen davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığını, davacı şirketin çalıştırılamayan makine nedeniyle üretilebilecek siparişleri yerine getiremediğini bundan dolayı zarara uğradığını, uğranılan müspet zararın belirlenmesi gerektiği halde bilirkişilerin uzmanlık alanlarının birleşen davada ki zarar miktarının tespiti için uygun olmadığından herhangi bir inceleme yapmadıklarını, itirazlarına rağmen herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmaksızın birleşen davanın reddine karar verilmesinin hukuki dinlenilme hakkının ihlali niteliğinde olduğunu belirterek duruşma taleplerinin kabulüne asıl davanın kaldırılmasına ve reddine, birleşen davanın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.Davacı/birleşen davanın davalısı ................vekili istinafa cevap dilekçesinde, █████/2017 ve █████/2018 tarihli raporlarda makinenin çalışmamasının kusurunun projeyi çizen davalıya ait olduğunun belirtildiğini, kaynak hatasına kusur yüklenmiş ise de, bunun makinenin çalışmasına etki etmeyeceğinin ifade edildiğini, iki heyetteki bilirkişilerin teknik olarak konusunda uzman olduklarını, hukuki değerlendirmenin teknik değerlendirmeden bağımsız olamayacağını, kusurun kimde olduğunun belirlendiğini, borç miktarının ortaya konulduğunu, ayıp ihbarına ilişkin belgelerin tek taraflı olduğunu, çalışanlarının ya da yetkililerinin imzasının bulunmadığını, ayıp ihbarı olmadığını belirterek davalı/karşı davacının istinaf isteminin reddine karar verilmesini istemiştir.Asıl dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın İİK’nun 67. maddesi gereğince iptali, birleşen dava ayıp nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.Taraflar arasında arasında silikon enjeksiyon makinesinin bir bölümünün yapımı konusunda █████/2013 tarihinde eser sözleşmesi yapıldığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. İhtilaf, bu sözleşmenin gereğinin yerine getirilip getirilmediği, makinenin ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise bunun sorumluluğunun kimden kaynaklandığı, bunun sonucunda zarar var ise miktarı hususundadır. TBK’nun 472/3 hükmünde, eser meydana getirilirken, işsahibinin sağladığı malzemenin veya eserin yapılması için gösterdiği yerin ayıplı olduğunun anlaşılması veya eserin gereği gibi ya da zamanında meydana getirilmesini tehlikeye düşürecek başka bir durumun ortaya çıkması halinde yüklenicinin bu durumu hemen iş sahibine bildirmek zorunda olduğu, bildirmediği takdirde bundan doğacak sonuçlardan sorumlu olacağı düzenlenmiştir. Anılan hükme göre, yüklenicinin özen borcu gereğince ihbar yükümlülüğünü zamanında yerine getirmemesi halinde bundan doğacak zarardan özellikle gecikmeden doğan zarardan sorumlu olur. Vaktinde ihbar yapılması halinde işsahibi yüklenicinin zararını karşılamak suretiyle akdi feshedebileceği gibi (TBK m.475 ) işe devam edilmesini de isteyebilir ki bu durumda 483/2 hükmü uygulanır. Yüklenici yaptığı işin bedelini ve bu bedelde olmayan diğer masrafları ve iş sahibinin kusurlu olması halinde fazla zararın tazminin talep edebilir. İşsahibinin işe devam hususundaki ısrarı hasarı ona geçirir. Bunun içinde, sözleşmenin gereği gibi yerine getirilmemesinde kusurun hangi tarafta olduğunun tespiti gerekir. Bu tespit yapılırkende, sözleşme konusu iş yüklenen yüklenicinin o işin ehli bulunduğu ve o işin yerine getirilmesi için de her türlü önlemleri öncelikle alması ve istemesi gereken hususları zamanında işverene bildirmesi gerektiği göz önünde tutulmalıdır. Bu borcu gereği gibi zamanında yerine getirmeyen yüklenici kusurlu sayılır. Tarafların ayıp ve zarardan kusurları oranında sorumlu tutulmaları gerekir. Mahkemece üç ayrı heyetten bilirkişi raporu alınmıştır. Ancak bu raporlarda asıl davada davalı işsahibi......... Şirketinin █████/2014 tarihli tutanağın usulüne uygun yapılmış ihbar niteliğinde olup olmadığı usulüne uygun değerlendirilmediği gibi davaya konu makinenin farklı parçaların üretimini yapan diğer şirketlerin yaptıkları bölümlerde hata ya da eksiklik olup olmadığı, davacı ....... kaynak işlemindeki hata dışında kusurunun olup olmadığı, var ise neler olduğu, makinenin çalışmama nedeninin ne olduğu tespit edilip, tüm bunlara bağlı olarak da davacı/birleşen davada karşı davalının kusuru var ise davalı/birleşen davada davacı ....... Şirketinin uğradığı zarar belirlenmemiştir.Bu bakımdan alınan raporlar yeterli değildir. Hal böyleyken asıl ve birleşen dava birlikte değerlendirilerek makina üzerinde ... tarafından yapılan kaynak işlemi dışında makinede kusur olup olmadığı, makinedeki eksikliğin kaynak işleminde meydana gelip gelmediği, makinenin diğer parçalarını yapan diğer şirketlerin edimlerinde eksiklik olup olmadığı, kaynak hatası düzeltildiğinden makinenin çalışıp çalışmayacağı, makinenin çalışmamasının sorumluluğunun kime ya da kimlere ait olduğu, varsa davacının kusuru belirlenmek ve ihbar yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediği, değerlendirilmek üzere konularında uzman makine mühendisi, elektrik-elektronik mühendisi ve hukukçu bilirkişi heyeti vasıtasıyla makine üzerinde keşif yapılıp rapor alındıktan sonra her iki dosyanın değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup davalı/birleşen davanın davacı vekilinin istinaf istemi yerinde görülmüştür. HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına, kamu düzenine ve istinaf konusu yapılan nedenlerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, hükme etkili olabilecek gerekli incelemeler yapılmadan eksik inceleme sonucu verilen karar usul ve yasaya aykırı olup davalı/birleşen davanın davacısının istinaf başvurusunun bu sebeplerle kabulü ile mahkeme kararının HMK’nun 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, Dairemiz kararı gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Asıl dosya davalısı birleşen dosya davacısı istinaf talebinin KABULÜ ile Bursa ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... tarih ve .../...-.../.... sayılı kararının KALDIRILMASINA,Gerekçede yapılan açıklamalar göz önünde bulundurularak yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,2-İstinaf kanun yoluna başvuran tarafça yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,3-Karar tebliğ ve harç iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,5-İstinaf kanun yoluna başvuran tarafça yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,Dair, duruşma açılmadan dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a hükmü uyarınca kesin olmak üzere █████/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi. ...Başkan... ...Üye... ...Üye... ...Katip...