yargı çevresi değişiklikleri nedeniyle yat sigorta poliçesi davasında istinaf incelemesini yapacak görevli bölge adliye mahkemesinin belirlenmesi.

Yargı çevresi değişiklikleri nedeniyle yat sigorta poliçesi davasında istinaf incelemesini yapacak görevli Bölge Adliye Mahkemesinin belirlenmesi.

Özet: Bir yat sigorta poliçesinden doğan uyuşmazlıkta yargılama süreci, ilk olarak görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi mi yoksa tüketici mahkemesi mi olduğu konusundaki yetki uyuşmazlığıyla başlamış, ardından tüketici işlemi olduğunun tespitiyle tüketici mahkemesine yönlendirilmiştir. Tüketici mahkemesi ise dava konusunun parasal değeri nedeniyle öncelikle tüketici hakem heyetine başvurulması gerektiği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar vermiştir. Bu kararın istinaf edilmesi üzerine, yargı çevrelerindeki değişiklikler ve bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçiş tarihleri göz önüne alınarak, istinaf incelemesini hangi bölge adliye mahkemesinin yapacağı konusunda karmaşık bir yetki uyuşmazlığı ortaya çıkmıştır.

5. Hukuk Dairesi ██████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : ████████ Esas, ████████ Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Bodrum 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) 12.05.2023 Tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar Sayılı Kararı

Somut olayda; davacı görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunu değerlendirerek, davasını Bodrum Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine açmış ise de davanın açılma öncesinde yürürlüğe giren 08.07.2021 tarihli 31535 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 07.07.2021 tarih, 608 sayılı kararı ile Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Muğla ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine karar verilmiş olduğu, dolayısıyla Bodrum Mahkemelerinin asliye ticaret mahkemesi sıfatının kaldırıldığı, eldeki davaya bakma görev ve yetkisinin Muğla Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle dosyanın Muğla Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

B. Muğla Asliye Ticaret Mahkemesinin 31.10.2023 Tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar Sayılı Kararı

Somut olayda; yat sahibi ile davalı arasında 14.09.2020 tarihli Groupamarine Yat Sigorta Poliçesi tanzim edildiği, buna göre, poliçede de yer aldığı üzere özel kullanım amaçlı ticari olmayan yatın davalı tarafından sigortalandığı, davacı ile davalı arasında tüketici işlemi ve tüketici ilişkisi bulunduğu, taraflar arasında 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında değerlendirilebilecek ticari bir ilişki bulunmaması ve ticari dava niteliğinde bir dava olmaması sebebi ile özel teknenin konu edildiği poliçe kapsamında davaya bakmaya görevli mahkemenin ticaret mahkemeleri olmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

C. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 24.05.2024 Tarihli ve ████████ Esas, █████████ Karar Sayılı Kararı

Somut olayda dava konusu yatın davacı ... adına kayıtlı olup, ticari amaçla kullanılmayan yatın ... Sigorta Poliçesi ile 14.09.2020 - 14.09.2021 tarihleri arasında diğer davacı ... ... tarafından sigortalandığı anlaşılmakla, İlk Derece Mahkemesince görevli ve yetkili mahkemenin tüketici mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

D. Bodrum 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) 29.11.2024 Tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar Sayılı Kararı

Davacının talep ettiği 1.000 TL'lik parasal değerin, talep tarihi itibarıyla tüketici hakem heyetlerinin zorunlu görev sınırı dâhilinde bir değer olduğu, bu hâlde öncelikle tüketici hakem heyetine başvuruda bulunulması gerektiği gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, karar davacılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.

E. Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 12.06.2025 Tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar Sayılı Kararı

Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyaların yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesince sonuçlandırılacağı, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 04.07.2024 tarih ve 894 sayılı kararına göre, Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin 02.09.2024 tarihinden itibaren faaliyete geçirilmesine karar verilmiş olup, yargı çevresinde bulunan ilk derece mahkemelerince bu tarihten sonra verilecek kararlar hakkında, istinaf incelemesinin Denizli Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılması gerektiği, somut olayda ise daha önce 24.05.2024 tarihinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi tarafından esastan inceleme yapıldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

F. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 25.06.2025 Tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar Sayılı Kararı

İstinaf için gönderilen İlk Derece Mahkemesi dosyasının karar tarihinin 29.11.2024 tarihi olduğu, daha önce hiç bir suretle tedbire yönelik ve de esastan İzmir Bölge Adliye Mahkemesince bakılmayan bu dosyada karar tarihi itibarıyla Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyete geçmiş bulunduğundan istinaf incelemesinde görevli dairenin Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki davada istinaf incelemesini yapacak olan bölge adliye mahkemesinin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136. maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir:

“Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme

Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesince sonuçlandırılır ise de istinaf incelemesine konu dosyanın Bodrum 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) 29.11.2024 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine ilişkin kararı olduğu, karar tarihi itibarıyla Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyette olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda istinaf incelemesine konu kararı veren İlk Derece Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla Denizli Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresine dahil olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

02.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.