ankara 13. asliye ticaret mahkemesi, sigorta şirketinin trafik kazası sonrası halefiyet ilkesiyle ödediği tazminatın tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın iptali davasını karara bağladı.

Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi, sigorta şirketinin trafik kazası sonrası halefiyet ilkesiyle ödediği tazminatın tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın iptali davasını karara bağladı.

Özet: Sigorta şirketinin, kasko poliçesi kapsamında sigortalısının karıştığı trafik kazasında meydana gelen zararı ödemesi üzerine, kazaya sebebiyet veren aracın meçhul sürücüsü, maliki ve zorunlu mali mesuliyet sigortacısına halefiyet ilkesi gereği rücu etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali istemli dava; davalıların aracın izinsiz kullanımı, çalınması ve sigorta teminatı dışı iddialarıyla sorumluluktan kaçınma savunmalarına karşı, ödenen hasar bedelinin tahsili için alacağın haklılığını ispat etme çabasını ve delillerin değerlendirildiği bir yargılama sürecini konu almaktadır.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: ████████ Esas - ████████

T.C.

ANKARA

13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : █████/2024

KARAR TARİHİ : █████/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; █████/2022 tarihinde sürücü ...'ün sevk ve idaresinde ... plakalı aracın karşı istikametten gelerek bölünmüş yolda kendi yol bölümüne giren ... plakalı araç ile karşılıklı çarpışması sonucu gerçekleşen yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasında ... plakalı aracın meçhul sürücüsünün 2918 sayıl 47/c maddesini ihlal ettiğini, olay yerini terk etmesi nedeniyle de kusurlu olduğunu, ... plakalı araç sürücüsü ...'ün kural ihlalinin görülmediği, müvekkili Sigorta Şirketi'nde KASKO Poliçesi bulunan ... plakalı aracın dava dışı maliki tarafından kaza nedeniyle meydana gelen zararın tazmininin talep edilmesi üzerine müvekkili Şirket tarafından iş bu zararın dava dışı malike ödendiğini, müvekkili şirket tarafından yapılan ödemenin davalının ZMMS Sigortacısı ... Şirketi'nden ve davalıdan talep edildiği halde söz konusu bedelin ödenmediğini, müvekkili şirketce yapılan bu ödemenin davalılarca ödenmemesi üzerine zarar miktarının dava konusu icra takibi ile talep edildiğini, davalı taraflarca haksız ve kötü niyetli olarak iş bu takibe itiraz edildiğini, takibin durdurulduğunu ileri sürüp davalıların ..... Esas sayılı dosyada yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına, davalıların %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Zaman aşımı def'i ve hak düşürücü süre itirazları ve görev itirazlarının olduğunu, müvekkilinin aracını yıkamaya bıraktığında yaşı küçük ...'ın aracı trafiğe çıkarıp davacı Şirketi'n sigortalısı araç ile çarpışıp olay yerinden kaçtığını, bu hususa ilişkin ceza yargılamasının ..... Esas sayılı dosyası üzerinden devam ettiğini, yine olayda müvekkilinin aracının da zarar görmüş olması nedeniyle hem oto yıkama işleticisine, hem de aracı çarpan ... isimli şahsa karşı ..... Esas sayılı dosyada açılan davanın devam ettiğini, bu sebeple müvekkilinin davacıya karşı herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını bildirip davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; Zaman aşımı itirazı bulunduğunu, davacının başvuru şartını yerine getirmeksizin dava açtığını, tazmine konu kazadan doğan alacakların teminat kapsamı dışında olup müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, ZMMS Genel Şartları'na göre çalınan veya gasp edilen araçların sebep olduğu kazaların teminat kapsamı dışında olduğunu, aksi durumda dahi müvekkili Sigorta Şirketi'nin rizikodan poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, KDV bedelinden müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağını, iskonto uygulanması gerekeceğini icra inkar tazminatı talebinin haksız olduğunu, temerrüt tarihine itirazları bulunduğunu bildirip davanın reddini savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, davacının sigortalısına yapmış olduğu ödemenin halefiyet ilkesinden kaynaklı davalılardan tahsili amacıyla girişilen icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın iptali isteminden ibarettir. (İİK. md. 67)

Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış; ..... Esas sayılı Esas sayılı dosyası, kaza tespit tutanağı, hasar dosyası ve ZMMS poliçenin dosyada mevcut olduğu, ..... Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden getirildiği, ..... Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden geldiği, gerekli bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi kök ve ek raporunun dosyamız içerisine alındığı görülmüştür.

Davacı vekilince sunulan dekont örneğinde; davacı şirket tarafından dava dışı sigortalısına 141.517,69-TL ve 620,00-TL hasar ödemesi yapılmış olduğu anlaşılmıştır.

İİK'nun ilamsız icra takibinin düzenlendiği 62/1. maddesinde "İtiraz etmek istiyen borçlu, itirazını, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur.", 66/1. maddesinde "Müddeti içinde yapılan itiraz takibi durdurur. İtiraz müddetinde değilse alacaklının talebi üzerine icra memuru takip muamelelerine alacağın tamamı için devam eder. Borçlu, borcun yalnız bir kısmına itirazda bulunmuşsa takibe, kabul ettiği miktar için devam olunur." 67. maddesinde "(1) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. (2) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." düzenlemeleri yer almaktadır.

İşleten tanımı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde; “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır. Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup, önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.

2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise; “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.

Sigorta sözleşmeleri ile ilgili düzenleme 6102 sayılı TTK 1401 vd maddelerinde yapılmıştır. Sigorta sözleşmeleri; sigortacının bir prim karşılığında, kişinin parayla ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun meydana gelmesi halinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya bir kaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşmedir (TTK m. 1401/1). Başlıca sigorta türleri, zarar sigortaları (TTK m. 1453 vd) ve can sigortalarıdır(TTK m, 1487 vd). Zarar sigortaları, mal sigortaları ve sorumluluk sigortaları şeklinde yapılır. Can sigortaları, hayat sigortası, kaza sigortası, hastalık ve sağlık sigortası şeklinde yapılır. Bazı sigortaların yapılması mevzuatları gereği zorunludur. Bazı sigorta türleri devlet tarafından önemli ölçüde desteklenmektedir. TTK m. 1472 hükmünde; sigortacının halefiyet ilkesi ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Kanunda yapılan düzenleme uyarınca; sigortacı sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmış olması halinde sigortacı mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek dava veya takibe kaldığı yerden devam edebilir. Sigortalının, sigortacıya geçen hakları ihlal edecek şekilde davranış göstermesi durumunda sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin ettiği takdirde, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını kullanabilir.

..... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Davacı ... tarafından ... Sigorta Şirketi ve ... aleyhine █████/2024 tarihine başlatılan ilamsız icra takibinde; 144..702,15 TL asıl alacak, 10.489,81 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 155.192,06 TL istendiği, ödeme emrinin davalı sigorta şirketine █████/2024 tarihinde, davalı şahsa █████/2024 tarihinde tebliğ edildiği, davalı sigorta şirketinin █████/2024 tarihinde davalı ...'nın █████/2024 tarihinde itirazı üzerine takibin durdurulduğu, davacının eldeki davayı yasal süresi içinde açtığı anlaşılmıştır.

KASKO poliçesinin incelenmesinde; ... plakalı hususi otomobil ... adına kayıtlı iken, █████/2022- █████/2023 tarihleri arasında ... Sigortası'nda Genişletilmiş KASKO Poliçesi ile teminat altında olduğu, poliçe limitinin sınırsız olduğu anlaşılmaktadır.

ZMMS poliçesinin incelenmesinde; ... plakalı kamyonet davalı ... adına kayıtlı iken, █████/2022 - █████/2023 tarihleri arasında ... Sigorta Şirketi'nde ZMMS Poliçesi ile teminat altında olduğu, poliçe limitinin 100.000,00 TL olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkememizce Re'sen Makine Mühendisi Bilirkişi ... ve Kusur Bilirkişi ...'den aldırılan █████/2024 havale tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; "

Yukarıda arz ve izahı yapılan değerlendirmelere göre;

1- Davalı ... Sigorta A.Ş tarafından ZMMS(Trafik) kapsamında sigortalanan

Davalı ...’ nın maliki olduğu ... plakalı araç meydana gelen

kazada 2918 sayılı KTK nın 84. Md yer alan Sürücülere ait asli kusurlardan şeride

tecavüz etme ve aynı kanunun 52/b, 56/1a, 47/c md kural ihlalleriyle % 100 oranında

TAM KUSURLU olduğu kanaatine varılmıştır.

2- ... plakalı araç sürücüsü ...’ ün kazaya etken kural ihlali

görülmediğinden KUSURSUZ olduğu kanaatine varılmıştır.

3- Kazaya etken başkaca unsur olmadığı kanaatine varılmıştır.

4- Oluşan trafik kazası sonucunda; ..... motor, ... şasi numaralı, ..... model,

... plakalı araçta, yedek parça, işçilik ve KDV dahil Toplamda; 141.517,69

TL hasar bedeli olduğu," şeklinde bilirkişi kök raporlarını sunmuşlardır.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş ve tarafların bilirkişi raporuna karşı süresinde ayrı ayrı itiraz ettikleri anlaşılmış olup, dosya yeniden bilirkişi incelemesi için ek rapora verilmiştir.

Mahkememizce Re'sen Makine Mühendisi Bilirkişi ...'den aldırılan █████/2025havale tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; " Dosya üzerinden yapılan yeniden inceleme ve değerlendirme sonucunda;

- ... plakalı aracın, 27.10 2022 tarihinde yaşanan trafik kazası sonucunda,

meydana gelen hasarın tespiti aşağıya çıkarılmıştır. Toplam hasar bedelinin, onarımın

yapıldığı ... servisinin düzenlediği e-arşiv faturası esas alınarak, KDV dahil

141.517,69 TL olduğu,

- Davacının kök rapora itirazında yer alan, █████/2023 tarihinde dava dışı başvurucu

...' e 620,00TL ödeme yapıldığı,

-█████/2023 tarihinde dava dışı ...’ne 371,70TL, █████/2023 dava

dışı ...'ne 2.192,78TL, değerindeki faturaların dosya

muhteviyatında bulunamadığı,

- ...’ya ait başka miktarlarda dekontların mevcut olduğu,

Bu husustaki takdirin, Sn. Mahkemede olduğu,

- Davalı iddiasında ve itirazında yer alan, KDV hususunun hukuki bir değerlendirme

olduğu, teknik bilirkişinin uzmanlık alanı dışında olduğu,

- Yine kusurla ilgili itirazlarının, kusur bilirkişisinin görevleri arasında olduğu,

Görüş ve kanaatine varıldığı" şeklinde bilirkişi ek raporu sunulmuştur.

Bilirkişi kök ve ek raporları bilimsel verilere uygun, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olduğundan hükme esas alınmıştır.

Deliller değerlendirilmiştir.

Toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre; 6102 sayılı TTK 1472. maddesinde düzenlenen sigortacının halefiyet ilkesinden kaynaklı iş bu davada görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğu, davalıların zamanaşımı itirazlarının yerinde olmadığı, ... plakalı aracın kaza tarihini de kapsayacak şekilde davacı sigorta şirketinde Genişletilmiş Kasko poliçesi ile teminat altında olduğu, kazaya karışan diğer araç olan davalı ...'ya ait ... plakalı aracın yıkanması için geçici olarak araç yıkama istasyonuna bırakıldığı, işyerinde bulunan ... isimli kişinin arabayı alarak işyerinden çıkması ve ters yöne girerek tamamen kusurlu bir şekilde davacının sigortalısı olduğu araç ile çarpışması sonucu davacının sigortalısına ait araca ait verilen hasarın davacı tarafından karşılanmak suretiyle dava dışı sigortalıya 142.137,69--TL ödeme yapıldığı, davalı ...'ya ait aracın diğer davalı ... ZMMS poliçesi ile teminat altında olduğu, toplanan deliller, getirtilen hasar dosyası, poliçe sureti, ödeme belgeleri, usulüne uygun düzenlenen, mahkeme ve tarafların denetimine elverişli bulunan teknik bilirkişi raporu ile ekspertiz raporu ve tüm dosya içeriği dikkate alındığında davalıların meydana gelecek zarardan dolayı sorumluluğu bulunduğu, belirlenen hasar miktarının ekspertiz raporu uyarınca uygun ve makul olduğunun belirtilmiş bulunduğu, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar ışığında davacının yapmış olduğu ödemeden kaynaklı davalılara karşı halefiyet hakkına sahip olduğu, davalılar araç maliki, ve ZMSS sigortacısının müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları (KTK md. 85 vd.) sonuç ve kanaatine varıldığından davalı tarafın itirazının iptali ile bilirkişi raporunda belirlenen hasar miktarı olan 142.137,69-TL asıl alacağın icra takibinde belirtilen şartlar geçerli olmak üzere davalılardan tahsili için icra takibinin devamına, işlemiş faize ilişkin alacak isteminin reddine, asıl alacak likit olduğundan icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

HÜKÜM:

1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE,

..... Esas sayılı dosyada davalıların yaptığı itirazın 142.137,69 TL asıl alacak üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, (davalı sigorta şirketinin 100.000,00 TL ile sınırlı olarak sorumlu olduğunun tespitine)

Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

28.427,53 TL icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,

2- Kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 9.709,43-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 427,60-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 9.281,83-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,

3- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre belirlenen 3.480,00 TL'sinin davalılardan, 320,00 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 427,60-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 855,20TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan; 7.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 405,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 7.405,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 6.782,11-TL lik kısmının davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

7-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 13.054,37-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

8- Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile..... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.█████/2025

Katip .....

e-imzalı

Hakim .....

e-imzalı