konya asliye ticaret mahkemesi tarafından incelenen, üç araçlı zincirleme trafik kazası sonucu meydana gelen maddi hasar, değer kaybı ve mahrumiyet bedeli tazminat davası.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından incelenen, üç araçlı zincirleme trafik kazası sonucu meydana gelen maddi hasar, değer kaybı ve mahrumiyet bedeli tazminat davası.

Özet: Bu dava, sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybederek üç aracın karıştığı zincirleme trafik kazasına yol açtığı ve %75 kusurlu bulunduğu iddia edilen aracın neden olduğu maddi hasarlı kaza sonucunda davacının aracında büyük hasarlar meydana gelmesi ve dört ay kadar aracından mahrum kalması üzerine; tamir bedeli, değer kaybı ve mahrumiyet bedeli tazminat talepleriyle açılan, davalıların kusur oranlarına, zararın illiyet bağına, hasar bedellerinin uygunluğuna ve sigorta şirketinin sorumluluk kapsamına ilişkin itirazlarının bulunduğu, haksız fiilden kaynaklanan bir tazminat davasıdır.

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

ESAS NO :

KARAR NO:

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI : 1-

VEKİLİ :

DAVALILAR : 2-

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili █████/2025 tarihli dava dilekçesinde özet olarak; █████/2025 tarihinde Konya ili, ... ilçesinde, sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici ve buna bağlı ... plakalı dorse ile seyir halindeyken aracının direksiyon hakimiyetini kaybederek aracını kaydırması sonucu ... plakalı dorse ile bariyerlere çarparak kendisiyle aynı istikametten gelen seyir halinde olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı çekiciye bağlı ... plakalı dorsenin sol arka köşe kısımlarına çarpıp devrilip yan durması; aynı istikametten ve gerisinden gelen sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ön kısımlarıyla yan yatık vaziyette bulunan ... plakalı dorseyle çarpışması sonucu üç araçlı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, düzenlenen kaza tespit tutanağına göre sürücü ...’ın 2918 Sayılı KTK’nın 46/2-C ve 52/1-B maddelerini ihlal ederek kusurlu olduğunun tespit edildiği, █████/2025 tarihli Adli Trafik/Sigorta/Otomotiv Uzmanının hazırlamış olduğu bilimsel mütalaaya göre ... plakalı Römorklu Çekici Şoförü ...’ın 2918 Sayılı KTK’nın 84. Maddesinin diğer kusurlardan 46/2-c ve 52/1-b maddelerini ihlal ettiğinden %75 kusurlu olduğunun tespit edildiği, kusurlu davranarak kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın, ... Sigorta AŞ tarafından ... sayılı poliçe ile yapılmış █████/2024 başlangıç tarihli Zorunlu Trafik Mali Mesuliyet Sigortası bulunduğunu, kaza nedeni ile müvekkilinin aracında büyük hasarlar meydana geldiğini ve müvekkiline ait kullanılamaz hale gelen aracın tamir amacı ile hicret otomotiv isimli firmaya bırakıldığını ve yaklaşık 4 ay aracından mahrum kaldığını belirterek davalarının kabulü ile, alınacak bilirkişi raporunda aracın pert işlemine tabi tutulması halindeyse, pert mahrumiyet bedeli tazminatının taraflarına verilmesine, araçta pert işlemi yapılmaması halinde; 500 TL hasar bedeli(kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte), 500 TL değer kaybı (kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte), 500 TL mahrumiyet bedelinin (kaza tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte) davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili █████/2025 tarihli cevap dilekçesinde özet olarak ; davanın belirsiz alacak davası olarak açılamasının hukuka uygun olmadığını, trafik kazası neticesinde tarafların kusur oranlarını saptanırken TBK'da düzenlenen haksız fiil sorumluluğu ve şartlarının mevcut olması gerektiğini, zarar ile hareket arasında uygun illiyet bağı mevcut değilse ortaya çıkan zarardan sorumluluk doğmayacağını, bu bakımdan söz konusu kazanın oluşumunda müvekkiline izafe edilecek bir kusur durumu mevcut olmadığını, kazanın oluşumunda davacı yanında kusurunun mevcut olduğunu, mahkemece yapılacak tahkikat neticesinde alınacak rapor kapsamında tarafların kusur oranlarının tespit edilmesi gerektiğini, şüphelerin giderilebilmesi ve hükme elverişli bir rapor alınabilmesi için bu alanda uzmanlaşmış Adli Tıp , İtü veya Karayolları Genel Müdürlüğünden denetime açık, gerekçeli bir rapor aldırılmasını talep ettiklerini, davacı tarafın kazaya karışan araç eski ve kilometresi yüksek olduğunu, kazadan önceki zamanlarda kaza kaydı mevcut olup olmadığının da araştırılmasını talep ettiklerini, davaya konu olan faturada belirtilen alacak kalemleri yönünden de yukarıda belirttiğimiz üzere yapılan tamir masraflarının söz konusu kaza ile ortaya çıkan hasara uygun olup olmadığı ve belirtilen parçaların daha az maliyetli olanları ile de tamir sonucu aracın eski haline dönebileceğinin tespit edilmesi gerektiğini, davacı tarafın poliçeler dahilinde aracın sigortalı bulunduğu şirketten tazminat için müracatta bulunup bulunmadığının sigorta şirketinden sorulmasını talep ettiklerini, davacı tarafın faiz taleplerinin reddi gerektiğini belirterek davasının esastan reddine, mahkeme aksi kanaatte ise sorumlu sigorta şirketinin sorumluluğu kapsamında zararın tazminine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına, karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir.

Davalı sigorta şirketi █████/2024 tarihli cevap dilekçesinde özet olarak ; uyuşmazlığa konu kaza kapsamında müvekkili şirketin davaya konu kazada ... plaka sayılı aracın kasko şireketi olan ... Sigorta şirketine 29.07.2025 tarihinde 260.000,00 TL rücu tediye ödemesi yapıldığını, yapılan bu ödeme ile müvekkili şirketin sorumluluğunun sona erdiğini, aracın mahrumiyet bedeli, aracın işletilememesinden doğan kazanç kayıpları gibi yansıma zararlar zmms teminatı dışında olduğunu, dava konusu kazaya karışan davacıya ait ... plaka sayılı aracın pert farkının hesaplanabilmesi için öncelikle rayiç bedelinin tespitinin gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun, kaza tarihini itibari ile benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre, eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki parça bedelleri ile sınırlı olduğunu, müvekkil şirketin talep edilen KDV yönünden sorumluluğu bulunmadığını, değer kaybına ilişkin olarak 04.12.2021 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikleri dikkate alınarak rapor düzenlenmesini talep ettiklerini, teminat hallerin ayrıca araştırılması gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkilinin sorumluluğuna karar verilse dahi temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faize karar verilmesi gerektiğini belirterek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Dosyamız kapsamında delillerin toplanması amacıyla Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü ve ... Sigorta Şirketi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak cevabi yazılar dosyamız arasına alınmış ve incelenmiştir.

Mahkememizce tarafların kusur durumunun tespiti ve davaya konu araçta oluşan değer kaybının tespiti için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen █████/2026 tarihli rapora göre; ... plakalı çekici şoförü ...'ın, ... plakalı çekiciye bağlı ... plakalı yarı römorkun sol arka köşe kısmında hasarına sebep olduğu kazada 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 56. maddesinin a bendinde belirtilen “Şerit izleme ve değiştirme kurallarına riayet etmemek” kuralı ihlal ettiğinden % 100 (yüzde yüz) oranında asli kusurlu olduğu,

... plakalı kamyonetin ön kısmında hasarına sebep olduğu kazada 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 56. maddesinin a bendinde belirtilen “Şerit izleme ve değiştirme kurallarına riayet etmemek” kuralı ihlal ettiğinden % 75 (yüzde yetmiş beş) oranında asli kusurlu olduğu,

... plakalı kamyonet sürücüsü ...'in, kendi aracının ön kısmı ile ... plakalı çekiciye bağlı ... plakalı yarı römorkun sol arka köşe kısmında hasarına sebep olduğu kazada 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52. maddesinin b bendinde belirtilen “Sürücüler, hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar.” kuralı ihlal ettiğinden %25 (yüzde yirmi beş) oranında tali kusurlu olduğu,

... plakalı çekici şoförü ...'in ise meydana gelen kazada kural ihlalinin (kusurunun) olmadığı,

... plakalı aracın hasar bedeli miktarının 312.496,26 TL olduğu, değer kaybı miktarının 90.000,00 TL olduğu, mahrumiyet bedeli miktarının 28.125,00 TL olduğu hususlarının tespit edildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili █████/2026 tarihli dava değeri artırım dilekçesinde özet olarak; değer kaybına binaen fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile HMK 107. maddesi doğrultusunda belirsiz alacak olarak 500,00 TL olan taleplerini 89.500,00 TL arttırarak; kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte 90.000,00 TL'nin davalılardan tahsili ile müvekkile ödenmesine, mahrumiyet bedeli için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 500,00 TL olan taleplerini 27.625,00 TL arttırarak kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle 28.125,00 TL'nin davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine, hasar bedeli için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 500,00 TL olan taleplerini 311.996,26 TL arttırarak kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle 312.496,26 TL'nin davalılardan tahsili ile müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

TOPLANAN DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde aracının hasara uğradığını iddia ederek hasar tazminatı, değer kaybı ve mahrumiyet zararının tazmini isteminde bulunmuştur.

2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'da araç değer kaybı tutarının ve mahrumiyet zararının ne şekilde belirleneceği konusunda bir düzenleme bulunmadığından bu boşluğun da içtihatlarla doldurulması gerekmektedir.

Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre araçta oluşan değer kaybı tutarının, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da bu husus vurgulanmıştır.

Yine Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik hale gelen içtihatları uyarınca araç mahrumiyet zararı ise hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre belirlendikten sonra belirlenen tamir süresi içinde emsal nitelikteki bir araç için ne kadar masraf yapılacağı ( kaza olmasaydı dahi yapılması gereken yakıt, amortisman vs. gibi zorunlu giderler indirildikten sonra) tespit edilmek suretiyle hesaplanacaktır.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında ... plakalı davalı araç sürücüsü davalı ...'ın %75 oranında kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta 312.496,26 TL tutarında hasar kaybı, 90.000,00 TL tutarında değer kaybı, 28.125,00 TL mahrumiyet bedeli zararı oluştuğu, değer kaybı ve hasardan kaynaklı zarardan davalıların müteselsilen sorumlu olduğu, araç mahrumiyetinden kaynaklı zarardan ise sadece ... plakalı araç sürücüsü ve işleteninin sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin bu zarar kaleminden sorumlu olmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Mahkemesince, davalı tarafın davada haksız olduğu dolayısıyla zorunlu arabuluculuk masraflarından davalının sorumlu olacağı gerekçesiyle arabuluculuk giderlerinin davalıdan tahsiline şeklinde hüküm kurulmuş ise de yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi kararın kaldırılıp düzeltilmesini gerektirmiştir. (Bkz. Yargıtay . Hukuk Dairesi ... Esas, ... Karar sayılı ilamı)

Yukarıda belirtilen yargıtay kararı gereğince arabuluculuk ücreti davacı üzerine bırakılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Dava dilekçesi ve bedel artırım dilekçesine bağlı kalınarak DAVANIN KABULÜ ile,

a-Araç değer kaybından kaynaklanan maddi zarar talebi yönünden; 90.000,00 TL,

Araç hasarından kaynaklanan maddi zarar talebi yönünden; 312.496,26 TL olmak üzere toplam : 402.496,26 TL'nin Davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 19.03.2025 tarihinden itibaren, diğer davalı zorunlu mali sorumluluk sigorta şirketi olan ... Sigorta A.Ş. yönünden (poliçe teminat limiti ile sınırlı ve sorumlu olmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) temerrüt tarihi olan 13.06.2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,

b-Araç mahrumiyetinden kaynaklanan maddi zarar talebi yönünden; 28.125,00 TL' nin, davalılar ... ve ... kaza tarihi olan 19.03.2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya VERİLMESİNE,

2-Alınması gereken 29.415,73 TL karar ve ilam harcından, peşin ve tamamlama yoluyla alınan 7.952,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 21.463,33 TL eksik harcın davalılardan (davalı ... Sigorta Şirketi'nin sorumluluğunun 20.061,50 TL ile sınırlı olması kaydıyla) alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 4.600 TL yargılama giderinin, davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

4-Davacı tarafından yapılan 8.567,80 TL toplam harç gideri ve 8.577,50 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 17.145,30 TL yargılama giderinin davalılardan (davalı ... Sigorta Şirketi'nin sorumluluğunun 16.025,49 TL ile sınırlı olması kaydıyla) alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-Davacı taraf, kendini vekille temsil ettiğinden , A.A.Ü.T'ne göre tayin ve taktir olunan 68.899,40 TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı ... Sigorta Şirketi'nin sorumluluğunun 64.399,40 TL ile sınırlı olması kaydıyla) alınarak davacıya VERİLMESİNE,

6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmının 6100 sayılı HMK 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,

Dair ; davacı vekili ile davalı Erdoğan ve Harun vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2026

Katip Hakim