konya asliye ticaret mahkemesinde görülen, zincirleme trafik kazası sonrası oluşan maddi zarar, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli tazminatı davası uyuşmazlığı.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, zincirleme trafik kazası sonrası oluşan maddi zarar, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli tazminatı davası uyuşmazlığı.

Özet: Davacı, ticari faaliyetlerinde kullandığı aracının zincirleme trafik kazasında, asli kusurlu bulduğu sürücünün dikkatsizliği sonucu hasar görmesi ve ticari mahrumiyet yaşaması nedeniyle, onarım maliyet farkları, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli dahil maddi tazminatın davalı sürücü ve sigorta şirketinden faiziyle birlikte tahsilini talep ederken; davalı sigorta şirketi yetkisizlik, zararın zaten ödendiği, taleplerin poliçe kapsamında olmadığı ve hesaplama yöntemlerine itirazları ile davanın reddini savunmaktadır.

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

ESAS NO :

KARAR NO:

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI : 1-

VEKİLİ :

DAVALI :2-

VEKİLİ :

DAVA : Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili █████/2025 tarihli dava dilekçesinde özet olarak; müvekkili ..., ... plaka sayılı aracın maliki olup bu araç müvekkiline ait olan ... Tic. Ltd. Şti. bünyesinde ticari faaliyetlerde kullanıldığını, müvekkiline ait ... plaka sayılı araç ile ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı araç arasında 06.03.2025 tarihinde saat 18:30 sularında maddi hasarlı zincirleme trafik kazası meydana geldiğini, zincirleme kazanın asli kusurlusu olarak kazaya neden olan ve en arkada seyir halinde bulunan ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın takip mesafesini korumadığını, trafiğin seyrine göre bir hızda ilerlemediğini, gerekli ve yeterli dikkat ve özeni göstermediğini, söz konusu zincirleme kaza, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın dikkatsizliği ve genel trafik kurallarına gerektiği şekilde uymaması nedeniyle meydana gelmiş olup ...'ın %100 kusurlu hareketi müvekkilinin maddi zararına doğrudan sebebiyet verdiğini, kaza sonrasında araç onarım için servise bırakıldığını ve aracın onarımının 1 ay sürdüğünü, ... Sigorta A.Ş tarafından sürücüsü ve malikinin ... olduğu ... plakalı araç için ... poliçe nolu ZMMS oluşturulmuş olup sigorta şirketinin müvekkilinin aracındaki zararı karşılamaması nedeni ile davaya dahil edildiğini, kaza nedeniyle müvekkilinin aracının maddi zarara uğradığını, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında ... Sigorta A.Ş. tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, zararın müvekkilince giderilmek zorunda kaldığını, müvekkilinin kazanın olduğu 06.03.2025 tarihinden aracın onarım işleminin sonra erdiği tarihe kadar aracından mahrum kaldığını ve işlerini yapamadığını, kaza sonrasında aracın hasarının giderildiğini, müvekkilinin aracında kaza sonrası değişen parçaların eşdeğer fiyatları ile değil de orijinal parça fiyatları ile müvekkilinin aracından meydana gelen gerçek hasar miktarının tespit edilmesi gerektiğini, davalıların davaya konu kazada müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, dava şartı ara buluculuk başvurusuna başvurduklarını ancak arabuluculuk görüşmelerinin olumsuz sonuçlandığını belirterek açılan davanın kabulüne, meydana gelen trafik kazası sebebiyle müvekkiline ait araçta oluşan, aracın onarım süresinde kullanılamaması nedeniyle doğan 50,00 TL mahrumiyet bedelinin davalı ...'dan tahsiline, değer kaybı bedeli olarak 50,00 TL, orjinal parça fark bedeli olarak şimdilik 50,00 TL ve hasar bedeli ile hasar farkı bedeli olarak 50,00 TL olmak üzere toplam 150,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan müvekkilin tacir olması ve de aracını ticari işleri için kullanması nedeniyle kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili █████/2025 tarihli cevap dilekçesinde özet olarak; davacı tarafından açılan davanın yetkili mahkemede açılmadığını, esasa ilişkin ve kusur yönünden itirazlarının bulunduğunu, müvekkili sigorta şirketi tarafından, maddi hasar bedelinin ödendiğini, davacıya karşı bakiye tazminat ödeme borcu kalmadığını, müvekkil şirket tarafından dava konusu aracın onarımı için █████/2025 tarihinde davacı ...'ya 89.200,00 TL maddi hasar bedeli ödenmiş olup dava konusu kaza kapsamında zararın karşılanmış olması sebebiyle davanın reddini talep ettiklerini, hasar bedeli hesaplamasının sigortacılık teamülüne ve mevzuata uygun şekilde yapılması ve davacının aracını kasko şirketi nezdinde tamir ettirip ettirmediğinin tespit edilmesi gerektiğini, yedek parça ve işçilik bedellerine iskonto uygulanması gerektiğini, değer kaybı hesaplamasının maddi olaya uygun olarak yapılması gerektiğini, araç kilometresi yüksek ise veya daha önce benzer hasarlara maruz kaldı ise değer kaybından söz edilemeyeceğini, değer kaybı bedelinin genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini, araç mahrumiyet bedeli poliçe kapsamında olmadığından müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, talep edilen faize itiraz ettiklerini belirterek davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.

Davalı ... vekili █████/2025 tarihli cevap dilekçesinde özet olarak; müvekkili ...'ın 06.03.2025 tarihinde ... Caddesi üzerinde seyir halindeyken önündeki araçların ani olarak fren yapıp durduklarını gördüğünü, trafik akışı içinde önlem almaya çalışılmış olmasına rağmen arkadan çarpma şeklinde kaza meydana geldiğini, kazada kusurun tamamen ve sadece müvekkiline yüklenmesinin fahiş hatalı olduğunu, ön araçların kazadan sonra yol emniyetini sağlamamış olmaları nedeniyle kusur/sorumlulukta paylaşım yapılması gerektiğini, davacı tarafından talep edilen 50,00 TL değer kaybı, 50,00 TL orijinal parça fark bedeli, 50,00 TL hasar bedeli ve hasar farkı kalemleri yönünden öncelikle sigorta poliçesi kapsamında ödeme yükümlülüğü sigorta şirketine ait olduğunu, aksi halde müvekkilinin doğrudan şahsi sorumluluğuna gidilmesinin hukuken mümkün olmadığını, sigorta şirketi tarafından poliçe kapsamında karşılanabilecek zararların tamamı yönünden müvekkilinin şahsi sorumluluğu bulunmadığından, öncelikle sigorta kapsamında ödeme değerlendirmesi yapılmasını ve bu kalemler bakımından müvekkiline yöneltilmiş davanın pasif husumet yönünden reddini talep ettiklerini belirterek davada hakkaniyetsiz hususların reddine, kusur oranlarının (ön araçların ihmal/kusur payı) tespiti suretiyle müvekkilinin sorumluluğunun oranlandırılmasına, davacı tarafından ileri sürülen araç mahrumiyet bedeli talebi yönünden makul onarım süresi gözetilerek değerlendirilme yapılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine, karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Dosyamız kapsamında delillerin toplanması amacıyla Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü'ne, Meram, Mevlana ve Selçuk Vergi Dairelerine, Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne ve ... Sigorta A.Ş.ne müzekkere yazılarak cevabi yazılar dosyamız arasına alınmış ve incelenmiştir.

Mahkememizce tarafların kusur durumunun tespiti ve davaya konu araçta oluşan değer kaybının tespiti için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen █████/2026 tarihli raporda özetle;

Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalanan ... plaka sayılı otomobilin ruhsat sahibi ve sürücüsü davalı ...'ın %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu;

... plaka sayılı kamyonetin sürücüsü davacı ...’nın kural ihlali ve kusurunun bulunmadığı,

... paka sayılı kamyonetin dava dışı sürücüsü ... ile ... plaka sayılı otomobilin dava dışı sürücüsü ...’ın kural ihlalleri ve kusurlarının bulunmadığı,

... plakalı aracın kaza tarihindeki bakiye hasar miktarının 17.840,00 TL olduğu, değer kaybı miktarının 21.000,00 TL olduğu, mahrumiyet bedelinin 5.250,00 TL olduğu, davacının orijinal parça fark bedeli ve değer kaybını bir arada talep etmesinin mümkün olduğu ancak davacıya ait aracın orijinal yedek parçalarının üretiminin olmaması nedeniyle orijinal parça fark bedeline ilişkin herhangi bir alacak olmadığı hususlarının tespit edildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili █████/2026 tarihli dava değeri artırım dilekçesinde özet olarak; █████/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle müvekkiline ait araçta oluşan, aracın onarım süresinde kullanılamaması nedeniyle doğan mahrumiyet bedeli olan 5.250,00 TL'nin davalı ...'dan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline,

█████/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle müvekkiline ait araçta oluşan değer kaybı nedeniyle 21.000,00 TL'nin tüm davalılardan müvekkilin tacir olması nedeniyle kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline,

Müvekkile ait araçta oluşan hasar farkı bedeli(onarım) nedeniyle 17.840,00 TL' nin davalılardan müvekkilin tacir olması nedeniyle kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde aracının hasara uğradığını iddia ederek hasar tazminatı, orjinal parça kullanmamaktan doğan zarar, değer kaybı ve mahrumiyet zararının tazmini isteminde bulunmuştur.

2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'da araç değer kaybı tutarının ve mahrumiyet zararının ne şekilde belirleneceği konusunda bir düzenleme bulunmadığından bu boşluğun da içtihatlarla doldurulması gerekmektedir.

Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre araçta oluşan değer kaybı tutarının, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da bu husus vurgulanmıştır.

Yine Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik hale gelen içtihatları uyarınca araç mahrumiyet zararı ise hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre belirlendikten sonra belirlenen tamir süresi içinde emsal nitelikteki bir araç için ne kadar masraf yapılacağı ( kaza olmasaydı dahi yapılması gereken yakıt, amortisman vs. gibi zorunlu giderler indirildikten sonra) tespit edilmek suretiyle hesaplanacaktır.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında ... plakalı davalı araç sürücüsü davalı ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta 17.840,00 TL tutarında hasar kaybı, 21.000,00 TL tutarında değer kaybı, 5.250,00 TL mahrumiyet bedeli zararı oluştuğu, değer kaybı ve hasardan kaynaklı zarardan davalıların müteselsilen sorumlu olduğu, araç mahrumiyetinden kaynaklı zarardan ise sadece ... plakalı araç sürücüsü ve işleteninin sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin bu zarar kaleminden sorumlu olmadığı, davacının orjinal parça kullanılmamasından kaynaklı zararının olmadığı anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Mahkemesince, davalı tarafın davada haksız olduğu dolayısıyla zorunlu arabuluculuk masraflarından davalının sorumlu olacağı gerekçesiyle arabuluculuk giderlerinin davalıdan tahsiline şeklinde hüküm kurulmuş ise de yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi kararın kaldırılıp düzeltilmesini gerektirmiştir. (Bkz. Yargıtay . Hukuk Dairesi ... Esas, ... Karar sayılı ilamı)

Yukarıda belirtilen yargıtay kararı gereğince arabuluculuk ücreti davacı üzerine bırakılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Dava dilekçesi ve bedel artırım dilekçesine bağlı kalınarak DAVANIN KISMEN KABULÜ ile,

a-Araç değer kaybından kaynaklanan maddi zarar talebi yönünden; 21.000,00 TL

Araç hasarından kaynaklanan maddi zarar talebi yönünden; 17.840,00 TL olmak üzere toplam: 38.840,00 TL'nin

Davalı ... yönünden kaza tarihi olan 06.03.2025 tarihinden itibaren, diğer davalı zorunlu mali sorumluluk sigorta şirketi olan ... Sigorta A.Ş. yönünden (poliçe teminat limiti ile sınırlı ve sorumlu olmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) temerrüt tarihi olan 15.05.2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,

b-Araç mahrumiyetinden kaynaklanan maddi zarar talebi yönünden; 5.250,00 TL' nin,

Davalı ...'dan kaza tarihi olan 06.03.2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya VERİLMESİNE,

c-Fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-Alınması gereken 3.011,78 TL karar ve ilam harcından, peşin ve tamamlama yoluyla alınan 1.365,79 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.645,99 TL eksik harcın davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun 1.449,99 TL ile sınırlı olması kaydıyla) alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 4.700 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

4-Davacı tarafından yapılan 1.365,79 TL harç giderinin davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun 1.203,15 TL ile sınırlı olması kaydıyla) alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL harç gideri ve 8.442,50 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 9.057,90 TL yargılama giderinden kabul ret oranına göre hesaplanan 9.047,63 TL'nin davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun 7.970,28 TL ile sınırlı olması kaydıyla) alınarak davacıya VERİLMESİNE,

6-Davacı taraf, kendini vekille temsil ettiğinden, A.A.Ü.T.'ne göre tayin ve taktir olunan 44.090,00 TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun 38.840,00 TL ile sınırlı olması kaydıyla) alınarak davacıya VERİLMESİNE,

7-Davalılar kendini vekille temsil ettiğinden, A.A.Ü.T.'ne göre tayin ve taktir olunan 50,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,

8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmının 6100 sayılı HMK 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,

Dair ; davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2026

Katip Hakim